Sáng tạo nội dung số: Từ hiện tượng mạng đến ngành công nghiệp mang bản sắc

Tỏa sáng thì dễ, trụ vững mới khó

Thực tế cho thấy, nhiều cá nhân nổi lên nhanh chóng như hiện tượng mạng, nhưng cũng nhanh chóng "lao dốc" vì thiếu nền tảng chuyên môn, kỹ năng kiểm soát khủng hoảng, hay đơn giản là vướng vào sai phạm pháp lý.

4-buoc-de-tro-thanh-mot-nguoi-viet-content-thanh-cong_s3945.jpeg
Sáng tạo nội dung số đang trở thành xu hướng nổi bật, thu hút sự quan tâm của đông đảo giới trẻ và cộng đồng mạng.

Có người từng được xem là biểu tượng truyền cảm hứng, nhưng chỉ sau một đêm, lại trở thành tâm điểm của làn sóng chỉ trích vì phát ngôn thiếu kiểm soát, quảng cáo sai sự thật hoặc thậm chí bị khởi tố. Những câu chuyện như vậy không chỉ khiến khán giả mất niềm tin mà còn đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của người làm nội dung trong việc tạo dựng không gian số an toàn và tích cực.

Một thực tế khác không thể bỏ qua là việc thiếu hành lang pháp lý và cơ chế giám sát phù hợp. Trong khi nội dung "xấu, độc" lan truyền với tốc độ chóng mặt thì các sáng tạo mang giá trị thật sự - nội dung giáo dục, nhân văn, truyền cảm hứng - lại thường bị lép vế vì khó viral, ít được đầu tư, và không có nền tảng hỗ trợ đủ mạnh để lan tỏa. Thị trường vì thế đang bị lấn át bởi "nội dung ngắn hạn" thay vì "giá trị dài hạn".

Ở một khía cạnh khác, bản thân nhiều nhà sáng tạo nội dung trẻ cũng đang mắc kẹt giữa hai thái cực: một bên là áp lực chạy theo thuật toán, lượng tương tác và hợp đồng thương mại; bên kia là mong muốn thể hiện bản sắc cá nhân và lan tỏa giá trị tích cực.

Sự thiếu vắng định hướng chuyên môn, thiếu không gian trao đổi nghề nghiệp và thiếu mô hình phát triển bài bản khiến họ dễ bị mất phương hướng, thậm chí đánh mất chính mình trong cuộc đua nổi tiếng.

lqtd.jpeg
Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử. (Ảnh: Bộ VHTT&DL)

Cần một hệ sinh thái chọn lọc và biết chịu trách nhiệm

Cũng bởi vậy, ngành sáng tạo nội dung số Việt Nam đang rất cần một "cơ chế lọc", một không gian để xác lập lại chuẩn mực nghề nghiệp, tôn vinh giá trị thực và giúp cộng đồng sáng tạo trưởng thành hơn - không chỉ về kỹ năng mà cả về tư duy, đạo đức và trách nhiệm xã hội.

Trong bối cảnh đó, Vietnam iContent 2025 được khởi động như một nỗ lực rõ ràng nhằm định hình lại toàn bộ hệ sinh thái sáng tạo nội dung tại Việt Nam.

Vào ngày 10/9, chương trình đã chính thức được công bố dưới sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử phối hợp với Báo VnExpress và Công ty Cổ phần Dịch vụ Trực tuyến FPT tổ chức. Nhưng quan trọng hơn cả lễ công bố, chính là thông điệp mà Vietnam iContent 2025 mang theo: từ một "sân chơi sáng tạo" nay chuyển mình thành không gian phản biện, đối thoại và thiết lập những tiêu chuẩn nghề nghiệp cần thiết cho ngành.

Không dừng lại ở việc vinh danh người làm nội dung, chương trình được thiết kế như một chuỗi hoạt động có chiều sâu: giải thưởng, hội thảo, tọa đàm chuyên môn, kết nối cộng đồng và đặc biệt là các hoạt động mang tính ứng dụng cao như livestream bán hàng gây quỹ.

Tâm điểm là Giải thưởng Vietnam iContent Awards 2025, chia theo ba nhóm chính: Nhà sáng tạo số, Sản phẩm truyền cảm hứng và Vì cộng đồng - phản ánh một hướng đi rất khác so với những bảng xếp hạng hay cuộc bình chọn thông thường. Sự ghi nhận ở đây không hướng đến sự nổi tiếng nhất thời, mà đặt nền tảng trên các giá trị bền vững, tác động tích cực và trách nhiệm xã hội.

dsc_9070-1-.jpeg
Với chuỗi hoạt động hấp dẫn, Vietnam iContent kỳ vọng, đặt tiền đề cho một trong những sự kiện hàng đầu của ngành sáng tạo nội dung số và nhận được sự quan tâm của các cơ quan quản lý, các nền tảng và cộng đồng những nhà sáng tạo nội dung tại Việt Nam. (Ảnh: ICT)

Bên cạnh đó, chuỗi talkshow Insight Out cũng trở lại trong năm nay với nội dung mở rộng đáng kể, không chỉ chia sẻ kinh nghiệm làm nghề mà còn đặt lên bàn cân những chủ đề nhạy cảm và thiết thực như: xây dựng thương hiệu cá nhân gắn với giá trị cộng đồng, đối diện khủng hoảng hình ảnh, hay làm sao để "sống sót" và phát triển bền vững giữa một thị trường đầy biến động.

Một điểm đáng chú ý khác là sự tham gia đồng thời của các nền tảng số, cơ quan quản lý, doanh nghiệp truyền thông, KOL/KOC và các nhà sáng tạo nội dung độc lập cho thấy nỗ lực kết nối toàn diện giữa các chủ thể trong ngành, thay vì để từng nhóm "tự bơi" trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt.

Đặc biệt, trong bối cảnh làn sóng "ngã ngựa" của không ít người nổi tiếng, influencer và KOL thời gian gần đây - từ scandal đời tư, hành vi trái pháp luật đến phát ngôn lệch chuẩn, câu hỏi về tiêu chí vinh danh và cách ứng xử khi có biến cố là điều không thể tránh khỏi.

Trả lời câu hỏi này, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử nêu rõ: các giải thưởng hướng tới hành động, không thần tượng hóa cá nhân. Nếu người được vinh danh sau này vướng vào vi phạm đạo đức hay pháp luật, việc xem xét lại giải thưởng sẽ dựa trên bản chất nội dung họ từng làm, chứ không xóa sạch mọi đóng góp chỉ vì những sai lầm cá nhân.

Ông nói: "Ví dụ BTC trao Giải thưởng cho Khoai Lang Thang năm 2024 là vì bạn ấy có các nội dung số phục vụ cộng đồng, chứ không phải trao cho cá nhân bạn ấy là người tốt. Nếu có tình huống xấu xảy ra thì có thể thu hồi giải thưởng, nhưng phải theo hướng là các hoạt động đó không đúng sự thật, vi phạm tiêu chí của cuộc thi".

Và đặc biệt, ông dẫn thêm ví dụ: "Hay như Quang Linh Vlog - có nhiều việc làm tốt trước đó, nhưng năm sau họ bước vào vòng lao lý thì đây là hai việc tách biệt nhau, chứ không phải vì việc đó lại phủ nhận những gì họ đã cống hiến cho cộng đồng trước đó".

Cách tiếp cận này cho thấy một nỗ lực phân định rạch ròi giữa giá trị sáng tạo nội dung và sai phạm cá nhân, giữa những gì từng được lan tỏa tích cực trong cộng đồng và những biến cố đến sau.

Đây cũng là một lời nhắc nhở với toàn ngành rằng: làm nội dung không thể tách rời khỏi đạo đức nghề nghiệp, và mọi hành vi dù trong đời sống cá nhân cũng đều có khả năng tác động ngược trở lại thương hiệu và di sản số mà mỗi nhà sáng tạo đang xây dựng.

Xem thêm

Quảng Trị tôn vinh 17 tác phẩm báo chí về xây dựng Đảng năm 2026

Quảng Trị tôn vinh 17 tác phẩm báo chí về xây dựng Đảng năm 2026

(CLO) Sáng 19/11, Ban Tổ chức Giải báo chí về xây dựng Đảng tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ tổng kết và trao giải năm 2026, nhằm ghi nhận, tôn vinh những tác phẩm báo chí tiêu biểu, đồng thời thúc đẩy đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trên địa bàn.

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

Hà Tĩnh vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc viết về điển hình tiên tiến

(CLO) Tại Giải Báo chí viết về gương người tốt, việc tốt tỉnh Hà Tĩnh năm 2026, tác phẩm “Đậu Văn Mân, người ‘chở yêu thương, neo niềm tin’ giữa mùa giông lũ” của nhà báo Trần Phong (Báo Nhà báo & Công luận) đã vinh dự đạt giải C, góp phần lan tỏa những cống hiến thầm lặng vì cộng đồng.

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Báo chí: Từ phản ánh thực tiễn đến đồng hành cùng sự phát triển của Quảng Trị

Trong không gian phát triển mới, Quảng Trị đang đứng trước nhiều cơ hội bứt phá với các trụ cột năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Cùng với đó, vai trò của báo chí không chỉ dừng ở việc thông tin mà ngày càng được đặt ra ở yêu cầu phát hiện, phản ánh, kết nối và lan tỏa những giá trị phát triển từ cơ sở.

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

(CLO) Từ một video về vụ sập cầu Baltimore thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi chỉ trong một ngày, Daily Mail nhận ra tiềm năng của tin tức trên TikTok. Thay vì tiếp tục chạy theo những nội dung lan truyền nhất thời, tờ báo Anh đầu tư vào đội ngũ sáng tạo chuyên nghiệp và các định dạng video có thể duy trì lâu dài.

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

Cỡ chữ bài viết: