Cảng cá bị bồi lắng, xuống cấp
Năm 2012, Cảng cá Hoằng Phụ được UBND tỉnh Thanh Hóa ra quyết định phê duyệt tiểu dự án nâng cấp bến cá Hoằng Phụ, thuộc dự án Nguồn lợi ven biển vì sự phát triển bền vững tỉnh Thanh Hóa, với tổng mức đầu tư hơn 46 tỉ đồng. Dự án sau đó được điều chỉnh giảm xuống còn hơn 43,6 tỉ đồng từ nguồn vốn vay Ngân hàng Thế giới (WB).
Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thanh Hóa (cũ) làm chủ đầu tư, dự án bao gồm các hạng mục như: nhà điều hành, cọc neo đậu tàu thuyền, hệ thống điện, cấp thoát nước, bể xử lý nước thải, đắp đất, kè bờ bao, hai nhà tiếp nhận và phân loại thủy hải sản.
Năm 2017, cảng cá Hoằng Phụ đi vào hoạt động với mục tiêu hơn 5.400 tấn thủy sản mỗi năm và tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động. Tuy nhiên chỉ sau ít năm đi vào hoạt động đã diễn ra tình trạng luồng lạch bị bồi lấp khiến tàu thuyền mắc cạn, nhiều ngư dân phải bỏ nghề đi biển, số ít tàu thuyền còn lại hoạt động cầm chừng và phải chờ đợi con nước mới có thể ra vào cảng.
Theo quan sát của phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, nhiều hạng mục của cảng cá Hoằng Phụ đã bị hư hỏng, có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng.
Cụ thể quanh khu vực cảng cá, cỏ dại mọc um tùm, hệ thống cửa chính và cửa sổ khu nhà điều hành bị hoen gỉ, vỡ kính. Hệ thống điện gồm bóng đèn, dây điện bị hư hỏng. Hai nhà tiếp nhận và phân loại thủy hải sản và các hạng mục khác bị hư hỏng, bong tróc.
Ông Cao Trọng Thủy - ngư dân xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa cho biết, gia đình ông với hai bố con có 2 con tàu - chiều dài là 10m, trước đây việc ra vào cảng dễ dàng nên việc đánh bắt thủy hải sản thuận lợi. Giờ cảng cá quá cạn, ra vào phải theo con nước nên việc đánh bắt thủy hải sản cũng gặp rất nhiều khó khăn.
“Nếu không được cải tạo, sửa chữa tôi nghĩ cảng cá Hoằng Phụ sẽ không sử dụng được nữa, rất lãng phí. Thực tế người dân chúng tôi cũng rất cần nơi để chung chuyển, mua bán hải sản và neo đậu tàu thuyền”, ông Thủy cho hay.
Theo báo cáo từ UBND xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa, trong quá trình quản lí, khai thác cảng cá Hoằng Phụ đã phát sinh một số vấn đề, khó khăn như luồng lạch ra vào bến bị bồi lắng khiến các tàu lớn trên 12m ra vào bến gặp nhiều khó khăn dẫn đến tình trạng tàu cá bốc dỡ sản phẩm thủy sản rất ít, khoảng 30 phương tiện chủ yếu là các tàu cá dưới 12m.
Năm 2018, UBND xã Hoằng Phụ cũ đã chi hơn 1 tỷ đồng tiền ngân sách cấp xã để nạo vét luồng lạch ra vào bến nhưng cũng chỉ được thời gian ngắn, luồng lạch lại tiếp tục bị bồi lắng.
Mong chờ được hồi sinh
Đầu năm 2022, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành đề án cho thuê quyền khai thác cảng cá Hoằng Phụ với mức giá khởi điểm để cho thuê là hơn 4,4 tỉ đồng/năm.
Sau khi có đề án cho đến nay, UBND huyện Hoằng Hóa cũ đã tổ chức 3 lần đấu giá để tìm nhà đầu tư mới, tuy nhiên cả 3 lần tổ chức chào mời đấu giá nhưng không có bất cứ đơn vị nào tham gia.
Cũng vì đấu giá bất thành nên đến ngày 8/5, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ra quyết định hủy bỏ đề án cho thuê quyền khai thác cảng cá đã ban hành hồi đầu năm 2022.
Ông Hắc Xuân Thọ - Trưởng phòng Kinh tế xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Cảng cá Hoằng Phụ được UBND xã Hoằng Thanh tiếp nhận từ huyện Hoằng Hóa cũ.
“Sau khi tiếp nhận, xã tiếp tục đưa vào quản lí và khai thác. Tuy nhiên do thay đổi dòng chảy nên cảng cá này bị cạn khiến các tàu, thuyền lớn không thể ra vào được dẫn đến hiệu quả để hơn 100 tàu thuyền đánh bắt thủy hải sản của xã ra vào bến là không đủ”, ông Thọ cho hay.
Theo ông Thọ, nguyên nhân cảng cá Hoằng Phụ bị bồi lắng là do các năm 2017, 2018 có các đợt lũ lớn khiến nước sông Mã dâng cao làm thay đổi dòng chảy, lượng đất cát, phù sa từ thượng nguồn đổ về nhiều làm thay đổi các bãi bồi cửa sông và ven biển. Hiện nay, luồng tại bến cảng Hoằng Phụ và cửa sông Cung đang tiếp tục bị bồi lắng. Vì vậy các tàu thuyền chỉ có thể ra vào bến khi thủy triều lên.
“Mục tiêu đầu tiên của bến cá Hoằng Phụ là tiêu thụ hải sản, cung cấp hậu cần cho 151 tàu thuyền khai thác hải sản. Đồng thời là nơi neo đậu, tránh trú thiên tai cho các phương tiện tàu thuyền mỗi mùa mưa bão tới. Hiện tại, cảng cá này chỉ còn hơn 10 tàu dưới 10m hoạt động. Về phía địa phương chúng tôi cũng đề nghị cấp trên, cấp có thẩm quyền hỗ trợ khởi thông luồng lạch để đảm bảo cho tàu thuyền lớn có thể ra vào bến cảng. Thứ hai là có nguồn vốn để duy tu bảo dưỡng cảng cá tiếp tục được duy trì hoạt động” - ông Thọ thông tin.
Trước thực trạng trên, đề nghị UBND tỉnh Thanh Hóa có biện pháp nhằm giúp cảng cá Hoằng Phụ hồi sinh trở lại.
