Trí tuệ nhân tạo, công cụ hỗ trợ đắc lực mới của báo chí

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở nên thân thuộc với đời sống mỗi người. Đặc biệt, trong lĩnh vực báo chí, AI đã được ứng dụng một cách linh hoạt vào hoạt động của bộ phận phân phối hay tiếp thị. Không như thế, AI cũng là công cụ hỗ trợ đắc lực trong quá trình biên tập cũng như sản xuất tin bài.

Bài liên quan

Kỳ vọng về sự bùng nổ các mô hình sáng tạo và hiệu quả!

Báo chí trong thế giới ảo: Đối đầu hay hòa nhập?

Những phương thức kiến tạo nguồn thu

New York Times cán mốc 2 tỷ USD doanh thu: Ăn may hay sự tính toán?

“Big Data”: Thích ứng để tồn tại

AI hỗ trợ báo chí

Trí tuệ nhân tạo đã đi sâu vào hầu hết các khía cạnh của cuộc sống con người, bao gồm cả báo chí. Do sự ra đời của phương tiện kỹ thuật số, chúng ta vô tình hấp thụ nội dung dựa trên trí tuệ nhân tạo ở khắp mọi nơi. Cho dù đó là video được đề xuất của YouTube, thông tin đề xuất trên Facebook hay các loại quảng cáo xuất hiện trên các trang web thông thường, tất cả chúng đều được cung cấp dành riêng cho từng người thông qua việc ứng dụng AI.

tri tue nhan tao cong cu ho tro dac luc moi cua bao chi hinh 1

AI sẽ hỗ trợ các nhà báo chứ không thể thay thế họ. Ảnh minh họa: Can Stock Photo.

Tương tự như vậy, AI hiện cũng đang thâm nhập vào lĩnh vực báo chí. Do ảnh hưởng của truyền thông xã hội, vai trò của trí tuệ nhân tạo trong báo chí đã tăng lên đáng kể. Do đó, các công ty truyền thông hay các cơ quan báo chí đang tích cực tìm kiếm sự trợ giúp từ AI để thúc đẩy nội dung của họ.

Báo chí trong thời đại 4.0 ngày nay phụ thuộc rất nhiều vào công nghệ. Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang được sử dụng rộng rãi tại các tòa soạn trên thế giới, từ việc theo dõi tin nóng, kiểm định thông tin, tương tác với độc giả, kiểm duyệt bình luận đến cả sản xuất video và viết tin bài tự động. 

Sự phát triển của AI đã định hình lại vai trò của công nghệ trong hoạt động báo chí. Cụ thể, AI có thể tự động hóa phân tích dữ liệu lớn (Big Data), tạo ra nhiều nội dung mà không cần tới sự tham gia của con người và cá nhân hóa nguồn cung cấp tin tức tới từng độc giả.

Một trong những trường hợp sử dụng AI phổ biến nhất trong báo chí là tự động hóa nội dung. Các phần mềm hoặc robot được lập trình sử dụng AI để xử lý ngôn ngữ tự nhiên nhằm tự động thu thập, phân tích và chuyển đổi lượng dữ liệu khổng lồ thành một bài báo trong thời gian thực.

Ví dụ như tờ Washington Post áp dụng hệ thống Heliograf có thể sản xuất toàn bộ bài báo từ dữ liệu có sẵn. Heliograf không thay thế các nhà báo, nhưng nó giúp các phóng viên tìm thấy dữ liệu quan trọng để đưa tin. Tờ báo này đã sử dụng Heliograf để đưa tin về nhiều sự kiện quy mô lớn như Thế vận hội Olympic, các cuộc thi đấu thể thao và bầu cử.

Việc tự động hóa các phương pháp sản xuất báo chí không chỉ giới hạn trong việc tạo ra các nội dung. Nhiều tờ báo lớn trên thế giới cũng như tại Việt Nam đã ra mắt công nghệ máy đọc AI để đọc các bài báo được đăng trên trang web của mình.

Tờ Boston Globe đã giành được giải thưởng báo chí điều tra Pulitzer cho phim “Điểm mù” - một câu chuyện về những vụ tai nạn đường bộ có thể phòng tránh được ở Mỹ. Các nhà báo đã sử dụng Pinpoint, một công cụ AI do Google phát triển, để hỗ trợ các nhà báo điều tra xác định các mẫu trong dữ liệu của họ.

Hãng tin Reuters đã giới thiệu một hệ thống sản xuất video tự động nhằm đưa tin về các trận đấu thể thao vào năm 2020. Hãng tin AFP cũng dùng AI để phát hiện ảnh đã bị chỉnh sửa. Hãng tin The Canadian Press đã phát triển một hệ thống để tăng tốc độ dịch dựa trên AI.

Tóm lại, AI mang lại cơ hội để cải thiện và tăng tốc các quy trình khác nhau trong các cơ quan báo chí. Tuy nhiên, AI có thể giúp đỡ các nhà báo mà không thay thế họ.

tri tue nhan tao cong cu ho tro dac luc moi cua bao chi hinh 2

“AI sẽ không thể thay thế sự sáng tạo và chủ động của con người. Ảnh: The Martec Group

AI có thể thay thế cho con người?

Trí tuệ nhân tạo đã giúp ích rất nhiều cho báo chí trong vài năm trở lại đây. Nhiều công ty có phần mềm nội bộ có thể tạo ra các bài báo trong vài phút. Tất cả các nhu cầu của trí tuệ nhân tạo là dữ liệu. Bây giờ, dữ liệu này có thể ở dạng chữ số, âm thanh hoặc video. Phần mềm sẽ có thể tạo ra các bài báo có giá trị.

Có thể thấy rằng các giải pháp AI đã cải thiện đáng kể cả về chất lượng và số lượng trong lĩnh vực báo chí. Nó mở ra những cơ hội mới cho các tổ chức báo chí, truyền thông. Tuy nhiên, theo một số ước tính của công ty tư quản lý toàn cầu McKinsey cho thấy trình độ công nghệ AI hiện tại chỉ có thể tự động hóa khoảng 15% công việc của phóng viên và 9% công việc biên tập viên.

Việc triển khai AI trong báo chí cũng không hề đơn giản bởi nó yêu cầu chi phí đầu vào cao. Điều này giải thích tại sao chỉ các cơ quan báo chí lớn có khả năng tiếp cận chúng nhiều hơn. Ngoài vấn đề tài chính, một số khó khăn có thể kể đến như thiếu số lượng lớn dữ liệu đào tạo AI, thiếu kiến thức, chưa sẵn sàng hoặc chưa chắc chắn để áp dụng các cải tiến này, sự thiên vị và sai lầm của AI… cũng là những thách thức đang cản trở việc triển khai AI trong quá trình làm báo.

Ví dụ, có một phần mềm trí tuệ nhân tạo tên là Janetbot. Hệ thống này đã giúp phân tích sự khác biệt về tỷ lệ hình ảnh theo giới tính xuất hiện trên một tờ báo. Tuy nhiên, nó đã phải dừng lại vì AI chưa đủ tiên tiến để phát hiện sự khác biệt về giới tính.

Hay như một ví dụ có liên quan đến vi phạm đạo đức là nội dung phân biệt chủng tộc và gây hiểu lầm do phần mềm AI của Microsoft gây ra. Một bài báo do AI viết trong đó đề cập đến ý kiến cá nhân của một nghệ sĩ về vấn đề phân biệt chủng tộc và được minh họa bằng một bức ảnh của thành viên ban nhạc Little Mix. Việc “nhà báo AI” của MSN (trang web tin tức của Microsoft) nhầm lẫn giữa các hình ảnh đã khiến MSN bị chỉ trích là “thiếu hiểu biết”, theo tờ The Guardian đưa tin.

Dù thuật toán AI luôn được cập nhật và ngày càng thông minh nhưng chúng chưa có tư duy phản biện hoặc tính minh bạch. Nếu các “nhà báo AI” thu thập dữ liệu không chính xác, điều này sẽ tạo ra và lan truyền thông tin giả, sai sự thật (fake news).

Dù cho các tòa soạn số được tích hợp thêm nhiều hệ thống trí tuệ nhân tạo thông minh, nhưng con người và AI vẫn sẽ làm việc cùng nhau và AI sẽ đóng vai trò hỗ trợ, giúp cho công việc của nhà báo dễ dàng và hiệu quả hơn chứ không thể thay thế hoàn toàn con người. AI có đóng một vai trò quan trọng trong tòa soạn để giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc, đồng thời tăng tốc độ và hiệu quả để giúp các nhà báo theo kịp với quy mô ngày càng mở rộng của các phương tiện truyền thông toàn cầu. 

Tóm lại, trí tuệ nhân tạo là một công cụ tuyệt vời mang lại nhiều lợi ích cho lĩnh vực báo chí. Thực tế là một số nguồn tin tức đã sử dụng AI là một minh chứng cho độ tin cậy của nó.

Tuy nhiên, chúng ta phải nhớ rằng AI vẫn là một công nghệ chưa được phát triển hoàn thiện. Có thể mất nhiều năm trước khi chúng ta có thể biết đầy đủ về mức độ báo chí có thể áp dụng AI.

Minh Anh

Xem thêm

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

(NB&CL) Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, các chatbot đã có thể tạo ra một bài báo hoàn chỉnh từ hàng chục nguồn dữ liệu khác nhau. Điều đó khiến ngành báo chí toàn cầu đối diện câu hỏi: Nếu AI có thể làm phần “thông tin cơ bản”, các tòa soạn sẽ cạnh tranh bằng điều gì?

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

(CLO) Những ngày qua, "Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ" trở thành tâm điểm chú ý trên nhiều diễn đàn và mạng xã hội. Bộ phim tài liệu điều tra của Đài Truyền hình Việt Nam không chỉ phản ánh những tranh chấp kéo dài liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ, mà còn bóc tách cách nhiều khách hàng từng bị cuốn vào một "giấc mơ nghỉ dưỡng" được thiết kế rất bài bản.

Giữa cơn lốc công nghệ, nghề báo phải giữ lại điều gì

Giữa cơn lốc công nghệ, nghề báo phải giữ lại điều gì

(NB&CL) Chưa bao giờ báo chí nói nhiều về công nghệ như hôm nay. Hội thảo nào cũng nhắc đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thuật toán, tòa soạn hội tụ, báo chí đa nền tảng, đa phương tiện. Các cơ quan báo chí chạy đua chuyển đổi số. Nhiều người tin rằng tương lai của báo chí nằm ở công nghệ.

Những tháng ngày băng rừng tìm sự thật

Những tháng ngày băng rừng tìm sự thật

(NB&CL) Có những đêm giữa rừng sâu Bình Gia, trong cái lạnh cắt da của miền núi phía Bắc, nhóm phóng viên phải nín thở quan sát những đoàn xe tải chở đầy gỗ lậu lặng lẽ rời rừng. Có những ngày băng qua những cánh rừng tự nhiên bị cưa hạ nham nhở, tận mắt chứng kiến những thân cây lớn nằm ngổn ngang giữa núi sâu. Và cũng có những tháng trời rong ruổi từ Lạng Sơn đến Thái Nguyên, Phú Thọ, Hà Nội để lần theo dấu vết của những tấm ván gỗ tưởng chừng vô tri nhưng lại ẩn chứa phía sau cả một đường dây khai thác, vận chuyển và hợp thức hóa lâm sản trái phép.

Đi tìm sự thật phía sau những luận điệu nhân danh tự do ngôn luận

Đi tìm sự thật phía sau những luận điệu nhân danh tự do ngôn luận

(NB&CL) Mỗi ngày, hàng triệu thông tin được tạo ra, chia sẻ và lan truyền trên không gian mạng. Giữa dòng chảy ấy, có những thông tin sai lệch không xuất hiện dưới dạng những lời công kích trực diện. Chúng được khoác lên những cái tên nghe có vẻ quen thuộc như “báo chí độc lập”, “tự do ngôn luận” hay “phản biện xã hội”.

Từ những vùng đất tan hoang đến niềm tin được dựng lại

Từ những vùng đất tan hoang đến niềm tin được dựng lại

(NB&CL) Từ những vùng đất còn ngổn ngang dấu tích bão lũ đến những mái nhà mới sáng đèn, bộ ảnh “Chiến dịch Quang Trung - Dấu ấn Bộ đội Cụ Hồ giữa vùng thiên tai” của Báo Quân đội nhân dân ghi lại một hành trình đặc biệt. Đó không chỉ là câu chuyện về tốc độ dựng nhà sau thiên tai, mà còn là câu chuyện về tình quân dân, về hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ được khắc họa qua những việc làm cụ thể giữa lúc người dân cần điểm tựa nhất.

AI Tác nhân: Cuộc cách mạng “tự động hóa” ngành truyền thông

AI Tác nhân: Cuộc cách mạng “tự động hóa” ngành truyền thông

(NB&CL) Khi ngành truyền thông - báo chí vẫn còn chưa hết ngỡ ngàng trước khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) của chatbot hay các công cụ trợ lý AI, thì một bước ngoặt mới đã lại xảy ra trong thế giới công nghệ: Sự xuất hiện của AI Tác nhân (Agentic AI) - khái niệm chỉ các tác nhân AI (AI agents) có thể tự động làm báo!

Giải Báo chí Quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

Giải Báo chí Quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

(NB&CL) Giải Báo chí Quốc gia (GBCQG) lần thứ 20 năm nay được tổ chức trong lúc cả nước tập trung cao độ thực hiện các quyết sách của Đảng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng phồn vinh, hùng cường của dân tộc thông qua cuộc cách mạng về thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp lại giang sơn. Báo chí của chúng ta cũng vào cuộc với khí thế đó, tinh gọn bộ máy, giảm số lượng cơ quan báo chí, nâng cao chất lượng để giữ vững và nâng cao phẩm chất của nền Báo chí Cách mạng trong giai đoạn mới.

Hành trình nhận diện những giá trị báo chí đích thực

Hành trình nhận diện những giá trị báo chí đích thực

(NB&CL) Trước khi được xướng tên tại lễ trao giải Báo chí Quốc gia, mỗi tác phẩm phải trải qua nhiều vòng tuyển chọn nghiêm ngặt, từ cơ sở đến sơ khảo, chung khảo. Đằng sau những tác phẩm được vinh danh là quá trình sàng lọc công phu, góp phần tạo nên uy tín của giải thưởng.

Nhà báo Nhật Hoa: Nội dung giáo dục vẫn có thể 'viral', nếu chạm đúng cộng đồng khán giả

Nhà báo Nhật Hoa: Nội dung giáo dục vẫn có thể 'viral', nếu chạm đúng cộng đồng khán giả

(CLO) Tại phiên thảo luận với chủ đề “Đổi mới, sáng tạo để tiếp cận bạn đọc, phát triển kinh tế báo chí” trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, diễn ra ngày 20/6 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn thành phố Hải Phòng, nhà báo Nhật Hoa - Phó Trưởng ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn về sản xuất nội dung giáo dục đa nền tảng.

Giải Báo chí Quốc gia – Nơi nuôi dưỡng niềm tin nghề nghiệp, khơi dậy khát vọng cống hiến

Giải Báo chí Quốc gia – Nơi nuôi dưỡng niềm tin nghề nghiệp, khơi dậy khát vọng cống hiến

(NB&CL) “Có thể nói, giá trị lớn nhất mà Giải Báo chí Quốc gia tạo dựng trong suốt hai thập kỷ qua không chỉ nằm ở những giải thưởng được trao, mà còn ở việc nuôi dưỡng niềm tin nghề nghiệp, khơi dậy khát vọng cống hiến và góp phần gìn giữ những giá trị cốt lõi của Báo chí cách mạng Việt Nam. Đó chính là nền tảng để giải thưởng tiếp tục đồng hành cùng các thế hệ người làm báo trong chặng đường phía trước. Chúng tôi luôn tin vào giá trị của sự thật, tin vào tiếng nói bảo vệ sự thật, tin vào những người làm báo dấn thân trên tuyến đầu và tin vào những "trái tim thắp lửa"..." – nhà báo Nguyễn Đức Lợi chia sẻ trước thềm Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX.

Những hạt giống đỏ của báo chí cách mạng buổi đầu

Những hạt giống đỏ của báo chí cách mạng buổi đầu

(CLO) Báo chí cách mạng đã góp phần tích cực chuẩn bị về mặt lý luận chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự khai mở của Thanh Niên và sự ra đời của nhiều tờ báo sau đó là minh chứng sống động cho điều đó. Búa liềm, Lao động, Công hội đỏ, Báo Đỏ… đã là những hạt giống đỏ tiêu biểu của nền báo chí cách mạng buổi đầu.

Giữ vững giá trị cốt lõi, làm mới phương thức phụng sự nhân dân

Giữ vững giá trị cốt lõi, làm mới phương thức phụng sự nhân dân

(NB&CL) Trong môi trường số, khi thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, Báo chí cách mạng càng phải khẳng định vai trò cốt lõi của mình: phụng sự nhân dân, đồng hành với sự nghiệp cách mạng, kiến tạo niềm tin xã hội và dẫn dắt khát vọng phát triển quốc gia.

Báo chí - Địa chỉ của niềm tin

Báo chí - Địa chỉ của niềm tin

(NB&CL) Có một nghịch lý của thời đại số, con người chưa bao giờ được bao quanh bởi nhiều thông tin như hôm nay, nhưng cũng chưa bao giờ lại phân vân, thậm chí hoang mang trước các thông tin vừa ập đến như thế. Sau phiên trực bận rộn, có vị tổng biên tập nói rằng cả ngày “không kịp ngẩng mặt”, thử nghĩ lại, đã có biết bao nhiêu “dòng trạng thái”, video clip ngắn, cùng những thông tin nửa hư nửa thực cuồn cuộn trôi qua màn hình điện thoại.

Các cơ quan báo chí phải có chiến lược để sản xuất ra nội dung mà AI không thể tạo được

Các cơ quan báo chí phải có chiến lược để sản xuất ra nội dung mà AI không thể tạo được

(NB&CL) “Báo chí chính thống vừa phải làm chủ công nghệ để không chậm nhịp, vừa phải giữ vững chuẩn mực nghề nghiệp để không bị cuốn vào nhiễu loạn của không gian mạng - chuyển đổi số không chỉ là số hóa quy trình mà là tái cấu trúc cách báo chí xác thực, phân tích và trình bày thông tin”- đó là nhấn mạnh của nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, trong cuộc trò chuyện cùng Báo Nhà báo và Công luận xung quanh vấn đề: “Báo chí ứng phó như thế nào trong kỷ nguyên AI?”.

Cỡ chữ bài viết: