Sự bình yên vỡ vụn trong tích tắc
Sáng 28/2/2026, một buổi sáng thứ Sáu tưởng chừng như bao ngày nghỉ cuối tuần yên bình tại Tel Aviv – thành phố miền Trung của Israel. Đường phố vắng lặng, cửa hiệu khép hờ, nhịp sống chậm lại để nhường chỗ cho những khoảnh khắc gia đình.
Nhưng rồi, chiếc điện thoại của nhà báo Trần Thanh Bình bất ngờ rung lên dồn dập. Âm thanh cảnh báo khẩn cấp từ hệ thống của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel xé toạc không gian tĩnh lặng.
Không có thời gian cho sự ngỡ ngàng. Phản xạ của một phóng viên thường trú lập tức được kích hoạt. Chỉ ít phút sau, từ các nguồn tin chính thức được xác minh nhanh chóng, dòng tin đầu tiên đã được anh gửi về Tổng xã: “Xung đột Trung Đông chính thức bùng phát trở lại”.
“Đó là khoảnh khắc mở màn cho một chiến dịch thông tin kéo dài suốt cả tháng qua. Khác với cuộc xung đột 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái - chủ yếu diễn ra vào ban đêm, lần này bầu trời gần như không có lúc nào ngơi nghỉ”, nhà báo Trần Thanh Bình chia sẻ.
Nhịp điệu giữa chiến sự: Dừng - Chạy - Trú ẩn - Tác nghiệp
Trong bối cảnh chiến sự leo thang, thời gian đôi khi được tính bằng giây. Trung bình cứ 20 – 30 phút, còi báo động lại vang lên. Người dân chỉ có từ 15 đến 90 giây để tìm nơi trú ẩn, tùy khu vực.
Nhịp sống của một phóng viên thường trú cũng bị cuốn vào vòng quay ấy.
“Đang đi trên đường, đang ăn dở bữa cơm, hay đang đứng trước ống kính ghi hình… hễ còi hú là phải lập tức thu máy, chạy xuống hầm trú ẩn gần nhất”, nhà báo Trần Thanh Bình kể lại.
Trong hoàn cảnh đó, các hầm trú ẩn không chỉ là nơi đảm bảo an toàn, mà trở thành những “tòa soạn dã chiến”. Trong không gian chật hẹp, ánh sáng từ màn hình máy tính, điện thoại vẫn sáng lên không ngừng. Anh Bình cùng ê-kíp tranh thủ từng phút kiểm tra thông báo từ quân đội, đối chiếu nguồn tin và hoàn thiện các bản tin còn dang dở.
Khi còi báo an toàn vang lên, họ lại lập tức quay trở lại mặt đất, tiếp tục ghi hình, viết bài như chưa từng có sự gián đoạn.
Song song với nhịp tác nghiệp khẩn trương là áp lực phải đối mặt với “ma trận” thông tin trong chiến sự. “Trong môi trường này, đạn bom là một mối đe dọa thường trực, nhưng tin giả cũng tạo ra một mặt trận không kém phần khốc liệt”, nhà báo Trần Thanh Bình nhận định. Diễn biến chiến sự thay đổi theo từng phút, mỗi thông tin đều có độ nhạy cảm cao. Chỉ một chi tiết sai lệch cũng có thể kéo theo những hệ lụy lớn về ngoại giao và dư luận.
Để giải quyết bài toán đó, bên cạnh việc bám sát các nguồn tin chính thống, nhà báo Trần Thanh Bình tận dụng mạng lưới cộng đồng người Việt tại Israel như một kênh thông tin hỗ trợ quan trọng. Các kiều bào, tu nghiệp sinh và người lao động tại nhiều khu vực liên tục cập nhật hình ảnh, video thực tế khi có sự cố xảy ra.
Tuy nhiên, mọi thông tin đều phải trải qua quá trình kiểm chứng nghiêm ngặt. “Mọi hình ảnh, video từ mạng xã hội hay do cộng đồng cung cấp đều được chúng tôi phân tích kỹ, đối chiếu với tọa độ, thời gian thực và các thông cáo chính thức để loại bỏ những dữ liệu cũ hoặc có dấu hiệu chỉnh sửa”, anh Bình cho biết.
Chính nhờ sự kết hợp giữa mạng lưới thông tin linh hoạt và nguyên tắc kiểm chứng chặt chẽ, các bản tin của TTXVN vẫn được gửi về nhanh chóng, nhiều thời điểm còn đi trước mạng xã hội nhưng luôn bảo đảm độ chính xác và độ tin cậy cần thiết.
Kiểm duyệt quân sự siết chặt hình ảnh và nội dung
Không chỉ đối mặt với hiểm nguy từ bom đạn, các nhà báo quốc tế tại Israel còn phải làm việc trong một hệ thống kiểm soát thông tin chặt chẽ. Ngay từ khi xung đột bùng phát, Văn phòng Kiểm duyệt quân sự Israel đã áp dụng hàng loạt quy định nhằm ngăn việc thông tin báo chí vô tình hoặc cố ý bị lợi dụng để phục vụ các mục tiêu quân sự.
Theo nhà báo Trần Thanh Bình, trong thời điểm còi báo động vang lên, phóng viên tuyệt đối không được phát trực tiếp quỹ đạo bay của tên lửa hay hoạt động của các hệ thống đánh chặn. Góc máy cũng bị giới hạn nghiêm ngặt, chỉ được phép hướng xuống mặt đường, khu dân cư hoặc không gian công cộng an toàn, tuyệt đối tránh quay về phía các khu vực nhạy cảm như căn cứ quân sự.
Những quy định không chỉ dừng ở hình ảnh mà còn chi phối cả nội dung văn bản. Các bản tin buộc phải “làm mờ” thông tin về địa điểm. Phóng viên không được nêu chi tiết tên đường, tòa nhà hay vị trí cụ thể bị tấn công, mà chỉ được mô tả ở mức khái quát như khu vực miền Bắc, miền Trung, miền Nam Israel, hoặc sử dụng tên các thành phố lớn như Tel Aviv, Jerusalem, Haifa hay Eilat.
Bên cạnh đó, việc tiếp cận hiện trường cũng gặp nhiều hạn chế. Không còn những chuyến tác nghiệp trực tiếp do cơ quan chức năng tổ chức, các khu vực xảy ra sự cố thường bị phong tỏa nghiêm ngặt từ xa. “Trong điều kiện đó, phóng viên phải vận dụng tối đa nghiệp vụ, tìm cách tiếp cận ở cự ly an toàn nhất có thể mà không vi phạm quy định an ninh”, anh nói.
Kết nối Trung Đông với độc giả bằng lòng dũng cảm
Gần 30 ngày qua, một giấc ngủ trọn vẹn đã trở thành điều xa lạ đối với nhà báo Trần Thanh Bình và đồng nghiệp, thay vào đó chỉ là những cái chợp mắt vội vàng, ngắn ngủi.
“Có những đêm, chuông báo động réo rắt năm, bảy lần. Vừa thiếp đi, tiếng còi vang lên, chúng tôi bật dậy, lao xuống hầm. Rồi lại mở máy, lại gõ tin, lại gửi về Hà Nội”, anh Bình chia sẻ. Áp lực tâm lý là điều không thể phủ nhận. Nhưng với kinh nghiệm nhiều năm bám trụ tại chảo lửa Trung Đông, sự hoảng loạn đã nhường chỗ cho sự điềm tĩnh và tính kỷ luật.
Sức mạnh giúp họ trụ vững không chỉ đến từ bản lĩnh cá nhân, mà còn từ sự đùm bọc, hỗ trợ thông tin lẫn nhau giữa những đồng nghiệp đang cùng bám trụ tại địa bàn.
Chiến sự lúc này vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Nhưng giữa khói bụi và tiếng còi báo động dồn dập, khi được hỏi điều gì giữ chân anh lại với cường độ làm việc khắc nghiệt này, nhà báo Trần Thanh Bình mỉm cười. Với anh, phần thưởng lớn nhất sau những giờ phút giành giật với sinh tử chính là lúc nhìn thấy dòng chữ: “Theo TTXVN” hiện lên màn hình. Đó là lời cam kết vững chắc nhất: Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, độc giả ở quê nhà vẫn luôn được nhìn thấy một Trung Đông chân thực, rõ nét và kịp thời nhất qua lăng kính của những nhà báo Việt Nam dũng cảm.
