Thay mặt Ban Bí thư, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chỉ thị số 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.
Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh xuất bản Việt Nam đã có hơn 70 năm xây dựng và phát triển, đạt nhiều thành tựu quan trọng, giữ vai trò là “vũ khí tư tưởng” sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Đồng thời, đây cũng là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa dân tộc, góp phần bồi đắp tri thức, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí và phát triển con người Việt Nam.
Xuất bản giữ vai trò trụ cột của nền văn hóa
Chỉ thị 04-CT/TW xác định rõ quan điểm: xuất bản là lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén, có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến, xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Không chỉ dừng ở vai trò chính trị - tư tưởng, xuất bản còn là trụ cột của nền văn hóa, giữ vai trò xây dựng nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội, dẫn dắt thẩm mỹ và lan tỏa các giá trị văn hóa, tinh thần trong cộng đồng.
Theo tinh thần đó, hoạt động xuất bản phải đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân; lấy người đọc làm trung tâm, từ đó xây dựng và phát triển văn hóa đọc trong xã hội.
Đồng thời, xuất bản được xác định là công cụ quan trọng trong giáo dục, đào tạo và là một bộ phận của ngành công nghiệp văn hóa, góp phần hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số, nâng cao hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Trong bối cảnh hội nhập, xuất bản còn đóng vai trò là cầu nối giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, là công cụ ngoại giao văn hóa quan trọng, góp phần khẳng định và phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tăng tốc chuyển đổi số, phát triển theo hướng hiện đại
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Chỉ thị là định hướng phát triển xuất bản theo hướng hiện đại, gắn với chuyển đổi số và kinh tế số.
Mục tiêu đến năm 2030, ngành xuất bản phải thực hiện chuyển đổi số sâu rộng, phát triển hạ tầng công nghệ, nền tảng số và nội dung số; ưu tiên xuất bản điện tử, đa dạng hóa sản phẩm, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong toàn bộ hoạt động xuất bản.
Cùng với đó, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, 80% cơ sở in được hiện đại hóa, trở thành ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng.
Xa hơn, đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh, đa dạng, hiện đại; đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí của Nhân dân và trở thành ngành kinh tế số có năng lực vươn ra toàn cầu.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Chỉ thị đề ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như: hoàn thiện hệ thống pháp luật về xuất bản và bảo vệ bản quyền, nhất là trong môi trường số; xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung; phát triển hệ sinh thái xuất bản số; khuyến khích doanh nghiệp công nghệ tham gia; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, việc phát triển văn hóa đọc tiếp tục được nhấn mạnh như một nhiệm vụ xuyên suốt, với yêu cầu hình thành các không gian đọc, thiết chế văn hóa đọc trong cộng đồng, thúc đẩy phong trào toàn dân đọc sách, hướng tới xây dựng xã hội học tập.
Chỉ thị 04-CT/TW không chỉ là định hướng cho ngành xuất bản, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới: đặt xuất bản vào trung tâm của quá trình xây dựng nền tảng tri thức, phát triển văn hóa và thúc đẩy kinh tế số.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, việc phát huy vai trò của xuất bản vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, lan tỏa giá trị văn hóa và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.
