Cách đây một năm, để chép lại một bài phát biểu của Tổng thống Argentina Javier Milei, phóng viên của báo La Nación phải tự nghe và ghi lại từng câu. Hiện nay, họ chỉ cần nhập thông tin về sự kiện vào một bảng tính chung. Vài phút sau, bản chép lời tự động được gửi trực tiếp về máy tính của phóng viên.
Điểm đáng chú ý, La Nación xử lý toàn bộ quy trình trên hạ tầng nội bộ, không phụ thuộc vào dịch vụ bên ngoài, qua đó bảo đảm các tệp âm thanh nhạy cảm luôn được lưu trữ và kiểm soát trong hệ thống của tòa soạn.
Đây là kết quả của quá trình xây dựng hệ sinh thái AI kéo dài khoảng hai năm tại La Nación. Thay vì sử dụng hàng loạt công cụ AI riêng lẻ, tòa soạn Argentina lựa chọn xây dựng một hạ tầng thống nhất, trong đó AI hỗ trợ công việc nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về nhà báo.
Từ công cụ AI sang hạ tầng của tòa soạn
La Nación đối mặt với bài toán quen thuộc của nhiều cơ quan báo chí khi phải xuất bản nhanh hơn, sản xuất nhiều nội dung hơn nhưng vẫn bảo đảm chất lượng biên tập và an toàn dữ liệu.
Việc đưa dữ liệu nội bộ lên các nền tảng AI bên ngoài có thể tạo ra rủi ro, đặc biệt với nguồn tin, bản thảo chưa công bố hoặc tài liệu độc quyền. Vì vậy, La Nación chọn phát triển hệ thống AI riêng và kiểm soát toàn bộ dữ liệu.
Một trong những công cụ quan trọng nhất là LNIAtools, tích hợp nhiều chức năng như phiên âm, dịch thuật, hiệu đính, tóm tắt, hỗ trợ tạo nội dung, tìm kiếm hình ảnh và xây dựng kịch bản podcast.
Đáng chú ý, công cụ này còn cho phép nhà báo tìm kiếm trong kho lưu trữ của La Nación bằng ngôn ngữ tự nhiên. Hàng chục năm nội dung của tòa soạn được kết nối với một chatbot AI có khả năng đưa ra câu trả lời kèm nguồn tham chiếu.
Một công cụ khác được tích hợp trực tiếp vào hệ thống quản lý nội dung của tòa soạn là trình hiệu đính AI. Nó áp dụng cẩm nang phong cách riêng của La Nación và phát hiện lỗi ngay trong lúc phóng viên viết bài. Nhờ đó, tòa soạn đã ngừng sử dụng dịch vụ hiệu đính bên ngoài và tiết kiệm khoảng 700 USD mỗi tháng.
AI cũng được dùng để tự động gắn thẻ bài viết. Trước đây, mỗi bài trung bình chỉ có khoảng 1,5 thẻ do con người tạo. Sau khi triển khai hệ thống TagMaster, con số này tăng lên hơn 4 thẻ, giúp nội dung được phân loại và tìm kiếm hiệu quả hơn.
Tự động hóa để phóng viên làm việc có giá trị hơn
La Nación còn sử dụng nền tảng tự động hóa mã nguồn mở n8n để kết nối các quy trình giữa các bộ phận.
Trong mảng chính trị, các bài phát biểu hoặc cuộc phỏng vấn của Tổng thống có thể tự động kích hoạt quy trình phiên âm. Trong báo chí dữ liệu, AI hỗ trợ phân loại hồ sơ bỏ phiếu tại Liên hợp quốc và phân tích tác động của các dự luật.
Điểm quan trọng là hệ thống được vận hành trên hạ tầng của chính La Nación, giúp hạn chế việc dữ liệu và nội dung nhạy cảm được chuyển sang máy chủ bên ngoài.
Tòa soạn cũng xây dựng một lớp tích hợp AI nội bộ, cho phép các nhóm sử dụng nhiều mô hình ngôn ngữ khác nhau thông qua một giao diện chung. Hệ thống đồng thời theo dõi mức sử dụng để kiểm soát chi phí.
Không có AI nếu thiếu con người
La Nación cho rằng công nghệ chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi. Ban lãnh đạo phải coi AI là ưu tiên chiến lược và tạo điều kiện để nhân viên thử nghiệm.
Tòa soạn triển khai hai hướng song song. LN IA Labs tập trung thử nghiệm những ý tưởng mới và chấp nhận thất bại. Những giải pháp chứng minh được hiệu quả sẽ được chuyển sang quy trình AI chính thức để bảo mật và triển khai trên quy mô toàn tòa soạn.
Đào tạo cũng được coi là yếu tố quan trọng. La Nación đã tổ chức hơn 16 buổi đào tạo và 10 hội thảo thực hành về AI, tập trung không chỉ vào cách sử dụng công cụ mà còn vào tiêu chuẩn biên tập và những trường hợp cần đến phán đoán của con người.
Từ quá trình này, AI đã hỗ trợ La Nación thực hiện những dự án báo chí mới, trong đó có phim tài liệu về bác sĩ René Favaloro và một dự án phân tích hàng chục giờ phát biểu, video cùng hàng nghìn bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Milei.
Xây hạ tầng trước khi chạy theo tính năng
Kinh nghiệm của La Nación cho thấy giá trị lớn nhất của AI trong tòa soạn không nhất thiết nằm ở những công cụ "hào nhoáng".
Một hệ thống gắn thẻ hoạt động phía sau, một lớp kết nối các mô hình AI hay quy trình tự động chạy mà phóng viên gần như không nhìn thấy có thể tạo ra tác động lớn hơn một chatbot mới.
Điều quan trọng là xây dựng hạ tầng AI an toàn, có kiểm soát và đặt con người vào trung tâm. Khi nền móng đủ vững, các nhà báo có thể dành ít thời gian hơn cho những công việc lặp lại và nhiều thời gian hơn cho điều mà AI khó thay thế như tìm nguồn tin, đặt câu hỏi, kiểm chứng và đưa ra phán đoán biên tập.
Với La Nación, AI vì thế không phải công cụ để thay thế nhà báo. Nó là lớp hạ tầng giúp nhà báo làm công việc của mình nhanh hơn, hiệu quả hơn và an toàn hơn.
