Chia sẻ tại Hội nghị INMA Africa Newsroom & Tech, ông Oyetunji Abioye, Biên tập viên của Punch Newspapers, cho biết tòa soạn luôn đặt ba nguyên tắc lên hàng đầu, gồm độ chính xác, tốc độ và niềm tin của độc giả.
Theo ông, Punch không sử dụng AI vì xu hướng mà vì muốn giúp phóng viên và biên tập viên làm việc hiệu quả hơn, đồng thời vẫn đảm bảo chất lượng nội dung.
Tại Punch, phóng viên được phép dùng AI để tìm ý tưởng, nghiên cứu thông tin nền, tóm tắt tài liệu dài, ghi âm và chép lời phỏng vấn, kiểm tra chính tả, ngữ pháp hoặc gợi ý góc tiếp cận bài viết.
Tuy nhiên, AI không được phép viết tin, bài. "AI hỗ trợ nhà báo, chứ không thay thế nhà báo. Mọi bài viết xuất bản đều do một nhà báo chịu trách nhiệm", ông Abioye nhấn mạnh.
Trước khi gửi bài, phóng viên bắt buộc phải sử dụng AI để đọc soát lỗi. Tuy nhiên, trách nhiệm về tính chính xác của nội dung vẫn thuộc về phóng viên và biên tập viên.
Không chỉ hỗ trợ phóng viên, AI còn được các biên tập viên sử dụng để chỉnh sửa câu chữ, kiểm tra lỗi, đề xuất cách diễn đạt hoặc gợi ý nhiều phương án tiêu đề. Thậm chí, biên tập viên có thể tải trang nhất của báo lên hệ thống AI để đánh giá cách bố trí và mức độ thu hút của các tiêu đề.
Tuy nhiên, AI chỉ đưa ra gợi ý. "Người quyết định tiêu đề cuối cùng luôn là biên tập viên", ông Abioye nói.
Để tránh rủi ro, Punch đã ban hành Chính sách đạo đức và sử dụng AI có trách nhiệm. Theo quy định này, AI không được phép viết tin tức; ảnh do AI tạo ra không được dùng làm ảnh tin nếu chưa được ghi chú rõ và có sự phê duyệt của ban biên tập; nhà báo không được dùng AI để chỉnh sửa ảnh báo chí; mọi nội dung có sự hỗ trợ của AI vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy trình biên tập và quy chuẩn nghề nghiệp của tòa soạn.
Punch cũng ứng dụng AI vào nhiều khâu kỹ thuật để giảm thời gian xử lý. Sau khi bài viết được đăng lên hệ thống quản trị nội dung (CMS), AI sẽ tự động tạo tiêu đề SEO, từ khóa, mô tả meta và các thông tin cần thiết để tối ưu tìm kiếm.
Nếu nội dung bài viết thay đổi, hệ thống sẽ tự cập nhật các dữ liệu này.
Ngoài ra, Punch còn tích hợp cẩm nang biên tập của mình vào AI để kiểm tra cách dùng từ, chính tả, văn phong và đảm bảo mọi bài viết đều thống nhất theo quy chuẩn của tòa soạn.
Punch cũng sử dụng AI để phân tích dữ liệu về hành vi người đọc như lượng truy cập, thời gian đọc, mức độ tương tác và khả năng giữ chân độc giả.
Tuy nhiên, theo ông Abioye, những dữ liệu này chỉ giúp biên tập viên đưa ra quyết định tốt hơn chứ không thay thế phán đoán nghề nghiệp. "Mục tiêu không phải để dữ liệu quyết định nội dung, mà để giúp chúng tôi đưa ra quyết định biên tập chính xác hơn", ông nói.
Ông Abioye cho biết quá trình đưa AI vào tòa soạn ban đầu gặp không ít khó khăn. Nhiều phóng viên lo ngại công nghệ sẽ thay thế nhà báo, trong khi kỹ năng sử dụng AI giữa các nhân viên cũng không đồng đều.
Để giải quyết vấn đề, Punch tổ chức đào tạo thường xuyên, xây dựng quy trình sử dụng AI thống nhất và yêu cầu mọi nhân viên tuân thủ.
Theo ông, tòa soạn của tương lai không phải là nơi sử dụng AI nhiều nhất, mà là nơi biết kết hợp AI với kinh nghiệm và trách nhiệm của con người.
"AI đang thay đổi ngành báo chí, nhưng thứ quyết định giá trị của một tòa soạn vẫn là niềm tin của độc giả. Và mọi quyết định biên tập quan trọng vẫn phải do con người đưa ra", ông kết luận.
