Ngày 4/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã chủ trì cuộc họp trọng tâm nhằm đánh giá công tác bảo đảm thoát nước, chống úng ngập và tiến độ các dự án đầu tư công khẩn cấp trên địa bàn.
Điểm sáng từ 10 dự án khẩn cấp trị giá 5.600 tỷ đồng
Báo cáo tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long cho biết tính đến ngày 3/8, Thành phố đã cơ bản đưa vào vận hành các hạng mục chính của 10 công trình xây dựng khẩn cấp chống úng ngập.
Cụ thể, các dự án này bao gồm 5 hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương) và 5 dự án hệ thống thoát nước (cải tạo hạ lưu Kim Ngưu; kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; khu vực Ngoại Giao Đoàn - Resco Ecohome - Tây Hồ Tây và bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước sông Tô Lịch).
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường, 5 hồ điều hòa mới đã giúp bổ sung khoảng 3,4 triệu m³ dung tích chứa nước; kết hợp với việc hạ mực nước đệm tại các hồ hiện có, tổng dung tích điều hòa của Thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m³, giúp nâng năng lực điều tiết của toàn hệ thống thêm 15-20% trước mỗi trận mưa.
Nhờ nguồn vốn đầu tư khẩn cấp khoảng 5.600 tỷ đồng, hiệu quả chống ngập đã được thể hiện rõ rệt. Trong tổng số 220 điểm úng ngập ghi nhận sau hoàn lưu bão năm 2025, các dự án này đã tác động trực tiếp và cải thiện khoảng 120 điểm.
Nhiều khu vực thường xuyên ngập sâu và kéo dài như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công, Mỹ Đình nay cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn .
Qua các đợt mưa lớn đầu mùa năm 2026, các "điểm nóng" về úng ngập đã được bảo vệ, giảm thiểu đáng kể cả về thời gian và độ sâu ngập.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Phi Thường cũng thẳng thắn nhìn nhận, nguồn vốn này mới chỉ giải quyết được một phần vấn đề.
Nguyên nhân là do hệ thống thoát nước của Hà Nội chưa đồng bộ, hiện mới chỉ hoàn thiện khoảng 77km tuyến cống trục chính và đáp ứng chưa đến 20% quy hoạch được phê duyệt từ năm 2013.
Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa, địa hình trũng thấp và diễn biến thời tiết cực đoan đã làm phát sinh thêm các điểm ngập cục bộ.
Tuyệt đối không "bị động"
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng cho biết hệ thống thoát nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 18,7-20% quy hoạch, do đó nguyên tắc chống ngập phải được tổ chức đồng bộ theo lưu vực, tuyệt đối không xử lý cục bộ từng điểm.
Ông yêu cầu xây dựng kịch bản ứng phó ở mức cao nhất trong các tháng cao điểm mùa mưa; tăng cường phương tiện bơm cơ động và đẩy nhanh tiến độ xử lý các điểm ngập còn tồn đọng như Khai Sơn, Cổ Linh, Quang Trung, Văn Minh, Lương Thế Vinh.
Phó Chủ tịch cũng nhấn mạnh cần công khai số liệu, kết quả đầu tư trên báo chí, mạng xã hội để người dân hiểu và đồng hành.
Chỉ đạo quyết liệt về vấn đề này, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu phải chấm dứt ngay tình trạng bị động. Chính quyền cơ sở được giao nhiệm vụ chủ động rà soát, chuẩn bị thiết bị, trạm bơm lưu động và lực lượng ứng trực để xử lý ngay khi có mưa lớn, kiên quyết không chờ đến khi có chỉ đạo mới triển khai.
Đồng thời, Chủ tịch Thành phố yêu cầu khẩn trương hoàn thành 10 công trình hiện tại và đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn; cương quyết không để chậm tiến độ với những dự án đã sạch mặt bằng.
Định hướng "Thành phố bọt biển" và tầm nhìn 100 năm
Bàn về chiến lược dài hạn, đại diện Sở Xây dựng cho biết Thành phố đang nghiên cứu Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó tính toán nâng tiêu chuẩn thiết kế hạ tầng theo biến đổi khí hậu.
Đặc biệt, Hà Nội hướng tới mô hình "thành phố bọt biển", kết hợp hạ tầng xanh - xám, xây dựng hồ ngầm, bể chứa. Giải pháp căn cơ là đẩy nhanh các công trình đầu mối, điển hình là cụm trạm bơm Liên Mạc (công suất 170m³/giây).
Về định hướng này, Chủ tịch Vũ Đại Thắng giao Sở Xây dựng sớm cụ thể hóa khái niệm "thành phố bọt biển" thành các quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế để ứng dụng vào phát triển đô thị.
Ông yêu cầu hoàn thiện Đề án tổng thể xử lý úng ngập trình Thành phố ngay trong tháng 9, phân rõ vùng chống ngập, lộ trình đầu tư và trách nhiệm từng cơ quan để người dân cùng giám sát.
Chủ tịch Thành phố cũng đặc biệt lưu ý việc hoàn thiện quy hoạch tách bạch hệ thống thoát nước mưa và nước thải.
Đối với 5 hồ điều hòa mới, địa phương cần khẩn trương đề xuất phương án đầu tư cảnh quan nhằm ngăn chặn lấn chiếm, đổ rác, phát huy tối đa công năng công trình.
Đáng chú ý, để tăng cường tính chủ động, Chủ tịch Vũ Đại Thắng đề nghị tích hợp hệ thống camera AI của Công an Thành phố với hệ thống giám sát thoát nước, qua đó phát hiện và điều hành xử lý sớm các điểm ngập thay vì chỉ thụ động tiếp nhận phản ánh từ người dân.
Toàn hệ thống chính trị phải phối hợp chặt chẽ, phấn đấu giảm thiểu tối đa thiệt hại, bảo đảm đời sống nhân dân trong mùa mưa bão 2026. Thành phố cam kết sẽ công khai minh bạch tiến độ và kết quả từng dự án để người dân thấy rõ sự chuyển biến.
