Cuộc chiến thương mại làm ‘tổn thương’ hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc

(CLO) Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và đại dịch Covid-19 buộc chính phủ Trung Quốc phải liên tục đưa ra các biện pháp kích thích hào phóng để giảm bớt gánh nặng đóng góp phúc lợi xã hội của các công ty Trung Quốc. Nhưng điều này dẫn đến nguồn thu cho quỹ lương hưu trở nên ít ỏi hơn.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc - Ảnh Reuters

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc - Ảnh Reuters

Tình hình các quỹ an sinh xã hội

Những báo cáo mới nhất cho thấy, chi phí an sinh xã hội cho năm tài khóa 2020 lần đầu tiên kể từ năm 1998 vượt quá doanh thu, tạo ra báo động đỏ.

Điều này đến vào thời điểm đặc biệt đáng tiếc cho mạng lưới an sinh xã hội của đất nước 1,4 tỷ dân khi một phần lớn ‘thế hệ bùng nổ’ của chính Trung Quốc (những năm 1960) đến tuổi nghỉ hưu vào năm 2022.

Chính phủ Trung Quốc hiện cung cấp 7 loại chương trình an sinh xã hội cho công dân, bao gồm lương hưu, bảo hiểm y tế và bảo hiểm bao gồm thương tích lao động, thất nghiệp hoặc thai sản. Tất cả được thu thập trong một quỹ ủy thác chung, giải ngân các khoản thanh toán cho người thụ hưởng.

Tuy nhiên, doanh thu vào quỹ chung sẽ giảm 4% xuống còn 7,73 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,09 nghìn tỷ USD) theo ngân sách năm 2020 được phê duyệt tại kỳ họp Quốc hội Trung Quốc vào tháng trước, trong khi chi tiêu sẽ tăng 10% lên 8,23 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Việc thâm hụt gần 500 tỷ nhân dân tệ sẽ cắt giảm 5% số dư trong quỹ bảo hiểm xã hội xuống còn 8,9 nghìn tỷ nhân dân tệ vào cuối năm, lần đầu tiên thu hẹp như vậy kể từ khi các số liệu công bố năm 1998.

Dân số già của Trung Quốc khiến các khoản thanh toán quyền lợi tăng đột biến. Nên nhớ, bảo hiểm xã hội bắt nguồn chủ yếu từ các khoản đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động, cũng như các khoản trợ cấp của chính phủ.

Mặc dù các khoản trợ cấp được dự đoán sẽ tăng 12% lên mức kỷ lục 2,16 nghìn tỷ nhân dân tệ, nhưng các khoản đóng góp sẽ giảm 9% xuống còn 5,24 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Chi tiêu cho an sinh xã hội Trung Quốc trong 2 thập kỷ qua - Ảnh: Nikkei

Chi tiêu cho an sinh xã hội Trung Quốc trong 2 thập kỷ qua - Ảnh: Nikkei

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và 'thế hệ bùng nổ' đến tuổi nghỉ hưu

Việc sụt giảm đóng góp có liên quan đến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Để giúp các công ty tồn tại trong cuộc chiến về thuế quan căng thẳng với Mỹ, Bắc Kinh vào tháng 5 năm 2019 đã giảm khung phí bảo hiểm xã hội mà các tập đoàn phải nộp, từ 20% xuống 16% tiền lương của nhân viên. Điều này giúp các công ty tiết kiệm được 425,2 tỷ nhân dân tệ trong các khoản đóng góp phúc lợi xã hội vào năm ngoái.

Sau khi dịch Covid-19 bùng phát ở đất nước này trong năm nay, các biện pháp tương tự theo cũng được thực hiện. Chính phủ Trung Quốc đã giảm bớt lương hưu và đóng góp thất nghiệp, đặc biệt là cho các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và vừa. Khoảng 500 tỷ nhân dân tệ đã không được kê trong biên lai bảo hiểm xã hội trong khoảng từ tháng 2 đến tháng 6.

Các biện pháp hỗ trợ dự kiến ​​sẽ hết hạn vào cuối tháng 6, nhưng Thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố gia hạn đến tháng 12 khi ông đưa ra báo cáo công việc của chính phủ vào trong kỳ họp Quốc hội vào tháng trước.

Một yếu tố cũng khiến các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đau đầu là sự già hóa của dân số Trung Quốc không có dấu hiệu chậm lại. Đất nước này đã trải qua một sự bùng nổ dân số sau năm 1962, năm cuối cùng của chiến dịch Đại nhảy vọt gây ra nạn đói lớn. Thế hệ những người sinh năm đó sẽ đến tuổi nghỉ hưu 60 vào năm 2022.

Hơn 20 triệu người được sinh ra mỗi năm từ năm 1962 đến 1976, một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2010 cho thấy. Điều đó tương đương với việc nghỉ hưu hàng loạt diễn ra không dưới 15 năm, gây ra sự gia tăng về lương hưu và chi trả cho chăm sóc sức khỏe.

Trợ cấp của chính phủ năm nay cho chương trình phúc lợi xã hội sẽ vượt quá 70% chi tiêu quốc phòng. Chi tiêu quyền lợi đang có xu hướng gây áp lực mạnh mẽ với ngân khố quốc gia của Trung Quốc, giống như ở Nhật Bản láng giềng.

Trung Quốc sẽ có khoảng 300 triệu lao động nghỉ hưu trong những năm tới. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với quỹ hưu trí - Ảnh: Reuters

Trung Quốc sẽ có khoảng 300 triệu lao động nghỉ hưu trong những năm tới. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với quỹ hưu trí - Ảnh: Reuters

Áp lực và những nguy cơ

Chính phủ trung ương không tiết lộ triển vọng mở rộng cho tài chính bảo hiểm xã hội. Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc đã công bố một ước tính đầu tiên về quỹ hưu trí của cư dân thành thị. Theo đó, dự trữ của quỹ hưu trí có thể sẽ chạm đáy vào năm 2035.

Một số chuyên gia đã có ý tưởng tăng tuổi nghỉ hưu nhằm duy trì lực lượng lao động và giảm áp lực đối với quỹ hưu trí. Tuy nhiên, việc những người lớn tuổi ở lại làm việc lâu hơn, những người tìm việc lần đầu sẽ bị gạt khỏi thị trường lao động vốn đã bị tác động quá lớn bởi đại dịch Covid-19.

Trong báo cáo công việc của chính phủ, Thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố sẽ mở rộng hỗ trợ tài chính của nhà nước cho bảo hiểm y tế và tăng lương hưu, bất kể liên quan đến ngân sách. Song, đây là bài toán khó, bởi chính phủ sẽ phải điều chỉnh một số mục tiêu.

Số lượng người hưu trí tại Trung Quốc được dự báo sẽ đạt gần 300 triệu trong thời gian tới. Áp lực đối với quỹ hưu trí và vấn đề an sinh xã hội trở thành mối thách thức lớn trong bối cảnh Trung Quốc đang tham vọng vươn mình, khẳng định hình ảnh của nhà lãnh đạo thế giới.

Xem thêm

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

(CLO) Những đám cháy lớn liên tiếp tại Pháp và Tây Ban Nha một lần nữa phủ bóng mùa hè Tây Nam Âu. Điều đáng lo ngại không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các vụ cháy, mà còn ở chỗ chúng đang trở thành một "tham số" mới của nền kinh tế, buộc các chính phủ và doanh nghiệp phải thay đổi cách ứng phó.

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

(CLO) Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippines) ngày 23/7 đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai người sau gần một năm.

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh đánh dấu một chương mới trong chính trường nước này sau gần 2 năm cầm quyền của Keir Starmer. Trong bối cảnh Vương quốc Anh vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt cao, bất ổn xã hội và môi trường quốc tế nhiều biến động, sự thay đổi người đứng đầu chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho cả chương trình cải cách trong nước lẫn định hướng đối ngoại.

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

(NB&CL) Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể xu hướng lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp của sinh viên trên thế giới. Nếu trước đây quyết định nghề nghiệp chủ yếu dựa trên sở thích, triển vọng việc làm hay nhu cầu nhân lực, thì hiện nay năng lực thích ứng với công nghệ, khai thác dữ liệu và làm việc cùng AI ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành nghề của thế hệ trẻ.

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

(CLO) Tại Trung tâm hội nghị quốc tế ở Geneva (Thụy Sĩ), một robot mang gương mặt của Mark Zuckerberg đang nháy mắt với đám đông. Chỉ vài giây sau, các khối cơ trên diện mạo của nó dịch chuyển và “biến hình” sang diện mạo của cựu Tổng thống Barack Obama. Hình ảnh mang tính biểu tượng này mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" (AI vì điều tốt đẹp), sự kiện thu hút hơn 12.000 người tham gia từ 170 quốc gia.

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

(CLO) Trọng tâm của Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (ngày 7 - 8/7/2026) không chỉ là việc tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, mà còn là thảo luận về cơ chế duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, những diễn biến tại Ankara cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với thông điệp về sự đoàn kết mà NATO muốn truyền tải.

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

(CLO) Những đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tại châu Âu trong những năm gần đây đang cho thấy một xu hướng đáng chú ý: các hiện tượng nhiệt độ cao không còn là những biến động khí hậu ngắn hạn, mà đang trở thành một phần của bối cảnh khí hậu mới. Nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, năng lượng, giao thông, sản xuất nông nghiệp và đời sống xã hội.

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

(CLO) Quan hệ Mỹ - Israel, vốn được xem là một trong những liên minh bền chặt và có tính đặc thù nhất trong chính sách đối ngoại của Washington tại Trung Đông, đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

(CLO) Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số mục tiêu tại Iran, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Động thái này diễn ra sau vụ lực lượng Iran bị cáo buộc sử dụng máy bay không người lái tấn công một tàu thương mại treo cờ Singapore tại khu vực eo biển Hormuz.

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

(CLO) NATO đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng khi phải đối mặt đồng thời với nhiều thách thức về chiến lược, nội bộ và định hướng phát triển trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế thay đổi sâu sắc.

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

(CLO) Colombia vừa trải qua một cuộc bầu cử tổng thống có mức độ cạnh tranh cao, phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong đời sống chính trị - xã hội của quốc gia Nam Mỹ này.

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

(CLO) Thông tin Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố sẽ rời nhiệm sở đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận Vương quốc Anh và quốc tế, trong bối cảnh chính quyền do Đảng Lao động lãnh đạo đối mặt với sức ép chính trị ngày càng gia tăng.

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

(CLO) Nhiều ý kiến cho rằng, kết quả của Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra tại Evian-les-Bains/Pháp (15-17/6) đã tạo ra những tín hiệu tích cực hơn đáng kể so với kỳ họp trước tại Kananaskis/Canada. Tuy nhiên, đằng sau bầu không khí hợp tác được cải thiện là những khác biệt chiến lược sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu vẫn chưa được giải quyết.

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

(CLO) Mỹ và Iran hôm 18/6 đều xác nhận đã ký một biên bản ghi nhớ gồm 14 điều khoản nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài trong thời gian qua. Nội dung văn kiện cho thấy đây chưa phải một hiệp định hòa bình hoàn chỉnh, nhưng có thể trở thành “bản thiết kế” quan trọng để đưa hai bên từ ngừng bắn tới một thỏa thuận ổn định lâu dài hơn.

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

(CLO) Sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại (1991-2026) và 8 năm nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga tại Kazan (Nga) từ ngày 17-19/6/2026 diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực và quốc tế đang có nhiều biến động sâu sắc.

Cỡ chữ bài viết: