Cuộc chiến thương mại làm ‘tổn thương’ hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc

(CLO) Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và đại dịch Covid-19 buộc chính phủ Trung Quốc phải liên tục đưa ra các biện pháp kích thích hào phóng để giảm bớt gánh nặng đóng góp phúc lợi xã hội của các công ty Trung Quốc. Nhưng điều này dẫn đến nguồn thu cho quỹ lương hưu trở nên ít ỏi hơn.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc - Ảnh Reuters

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc - Ảnh Reuters

Tình hình các quỹ an sinh xã hội

Những báo cáo mới nhất cho thấy, chi phí an sinh xã hội cho năm tài khóa 2020 lần đầu tiên kể từ năm 1998 vượt quá doanh thu, tạo ra báo động đỏ.

Điều này đến vào thời điểm đặc biệt đáng tiếc cho mạng lưới an sinh xã hội của đất nước 1,4 tỷ dân khi một phần lớn ‘thế hệ bùng nổ’ của chính Trung Quốc (những năm 1960) đến tuổi nghỉ hưu vào năm 2022.

Chính phủ Trung Quốc hiện cung cấp 7 loại chương trình an sinh xã hội cho công dân, bao gồm lương hưu, bảo hiểm y tế và bảo hiểm bao gồm thương tích lao động, thất nghiệp hoặc thai sản. Tất cả được thu thập trong một quỹ ủy thác chung, giải ngân các khoản thanh toán cho người thụ hưởng.

Tuy nhiên, doanh thu vào quỹ chung sẽ giảm 4% xuống còn 7,73 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,09 nghìn tỷ USD) theo ngân sách năm 2020 được phê duyệt tại kỳ họp Quốc hội Trung Quốc vào tháng trước, trong khi chi tiêu sẽ tăng 10% lên 8,23 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Việc thâm hụt gần 500 tỷ nhân dân tệ sẽ cắt giảm 5% số dư trong quỹ bảo hiểm xã hội xuống còn 8,9 nghìn tỷ nhân dân tệ vào cuối năm, lần đầu tiên thu hẹp như vậy kể từ khi các số liệu công bố năm 1998.

Dân số già của Trung Quốc khiến các khoản thanh toán quyền lợi tăng đột biến. Nên nhớ, bảo hiểm xã hội bắt nguồn chủ yếu từ các khoản đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động, cũng như các khoản trợ cấp của chính phủ.

Mặc dù các khoản trợ cấp được dự đoán sẽ tăng 12% lên mức kỷ lục 2,16 nghìn tỷ nhân dân tệ, nhưng các khoản đóng góp sẽ giảm 9% xuống còn 5,24 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Chi tiêu cho an sinh xã hội Trung Quốc trong 2 thập kỷ qua - Ảnh: Nikkei

Chi tiêu cho an sinh xã hội Trung Quốc trong 2 thập kỷ qua - Ảnh: Nikkei

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và 'thế hệ bùng nổ' đến tuổi nghỉ hưu

Việc sụt giảm đóng góp có liên quan đến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Để giúp các công ty tồn tại trong cuộc chiến về thuế quan căng thẳng với Mỹ, Bắc Kinh vào tháng 5 năm 2019 đã giảm khung phí bảo hiểm xã hội mà các tập đoàn phải nộp, từ 20% xuống 16% tiền lương của nhân viên. Điều này giúp các công ty tiết kiệm được 425,2 tỷ nhân dân tệ trong các khoản đóng góp phúc lợi xã hội vào năm ngoái.

Sau khi dịch Covid-19 bùng phát ở đất nước này trong năm nay, các biện pháp tương tự theo cũng được thực hiện. Chính phủ Trung Quốc đã giảm bớt lương hưu và đóng góp thất nghiệp, đặc biệt là cho các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và vừa. Khoảng 500 tỷ nhân dân tệ đã không được kê trong biên lai bảo hiểm xã hội trong khoảng từ tháng 2 đến tháng 6.

Các biện pháp hỗ trợ dự kiến ​​sẽ hết hạn vào cuối tháng 6, nhưng Thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố gia hạn đến tháng 12 khi ông đưa ra báo cáo công việc của chính phủ vào trong kỳ họp Quốc hội vào tháng trước.

Một yếu tố cũng khiến các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đau đầu là sự già hóa của dân số Trung Quốc không có dấu hiệu chậm lại. Đất nước này đã trải qua một sự bùng nổ dân số sau năm 1962, năm cuối cùng của chiến dịch Đại nhảy vọt gây ra nạn đói lớn. Thế hệ những người sinh năm đó sẽ đến tuổi nghỉ hưu 60 vào năm 2022.

Hơn 20 triệu người được sinh ra mỗi năm từ năm 1962 đến 1976, một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2010 cho thấy. Điều đó tương đương với việc nghỉ hưu hàng loạt diễn ra không dưới 15 năm, gây ra sự gia tăng về lương hưu và chi trả cho chăm sóc sức khỏe.

Trợ cấp của chính phủ năm nay cho chương trình phúc lợi xã hội sẽ vượt quá 70% chi tiêu quốc phòng. Chi tiêu quyền lợi đang có xu hướng gây áp lực mạnh mẽ với ngân khố quốc gia của Trung Quốc, giống như ở Nhật Bản láng giềng.

Trung Quốc sẽ có khoảng 300 triệu lao động nghỉ hưu trong những năm tới. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với quỹ hưu trí - Ảnh: Reuters

Trung Quốc sẽ có khoảng 300 triệu lao động nghỉ hưu trong những năm tới. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với quỹ hưu trí - Ảnh: Reuters

Áp lực và những nguy cơ

Chính phủ trung ương không tiết lộ triển vọng mở rộng cho tài chính bảo hiểm xã hội. Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc đã công bố một ước tính đầu tiên về quỹ hưu trí của cư dân thành thị. Theo đó, dự trữ của quỹ hưu trí có thể sẽ chạm đáy vào năm 2035.

Một số chuyên gia đã có ý tưởng tăng tuổi nghỉ hưu nhằm duy trì lực lượng lao động và giảm áp lực đối với quỹ hưu trí. Tuy nhiên, việc những người lớn tuổi ở lại làm việc lâu hơn, những người tìm việc lần đầu sẽ bị gạt khỏi thị trường lao động vốn đã bị tác động quá lớn bởi đại dịch Covid-19.

Trong báo cáo công việc của chính phủ, Thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố sẽ mở rộng hỗ trợ tài chính của nhà nước cho bảo hiểm y tế và tăng lương hưu, bất kể liên quan đến ngân sách. Song, đây là bài toán khó, bởi chính phủ sẽ phải điều chỉnh một số mục tiêu.

Số lượng người hưu trí tại Trung Quốc được dự báo sẽ đạt gần 300 triệu trong thời gian tới. Áp lực đối với quỹ hưu trí và vấn đề an sinh xã hội trở thành mối thách thức lớn trong bối cảnh Trung Quốc đang tham vọng vươn mình, khẳng định hình ảnh của nhà lãnh đạo thế giới.

Xem thêm

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Cỡ chữ bài viết: