Cuộc chiến thương mại làm ‘tổn thương’ hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc

(CLO) Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và đại dịch Covid-19 buộc chính phủ Trung Quốc phải liên tục đưa ra các biện pháp kích thích hào phóng để giảm bớt gánh nặng đóng góp phúc lợi xã hội của các công ty Trung Quốc. Nhưng điều này dẫn đến nguồn thu cho quỹ lương hưu trở nên ít ỏi hơn.
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc - Ảnh Reuters

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội Trung Quốc - Ảnh Reuters

Tình hình các quỹ an sinh xã hội

Những báo cáo mới nhất cho thấy, chi phí an sinh xã hội cho năm tài khóa 2020 lần đầu tiên kể từ năm 1998 vượt quá doanh thu, tạo ra báo động đỏ.

Điều này đến vào thời điểm đặc biệt đáng tiếc cho mạng lưới an sinh xã hội của đất nước 1,4 tỷ dân khi một phần lớn ‘thế hệ bùng nổ’ của chính Trung Quốc (những năm 1960) đến tuổi nghỉ hưu vào năm 2022.

Chính phủ Trung Quốc hiện cung cấp 7 loại chương trình an sinh xã hội cho công dân, bao gồm lương hưu, bảo hiểm y tế và bảo hiểm bao gồm thương tích lao động, thất nghiệp hoặc thai sản. Tất cả được thu thập trong một quỹ ủy thác chung, giải ngân các khoản thanh toán cho người thụ hưởng.

Tuy nhiên, doanh thu vào quỹ chung sẽ giảm 4% xuống còn 7,73 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,09 nghìn tỷ USD) theo ngân sách năm 2020 được phê duyệt tại kỳ họp Quốc hội Trung Quốc vào tháng trước, trong khi chi tiêu sẽ tăng 10% lên 8,23 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Việc thâm hụt gần 500 tỷ nhân dân tệ sẽ cắt giảm 5% số dư trong quỹ bảo hiểm xã hội xuống còn 8,9 nghìn tỷ nhân dân tệ vào cuối năm, lần đầu tiên thu hẹp như vậy kể từ khi các số liệu công bố năm 1998.

Dân số già của Trung Quốc khiến các khoản thanh toán quyền lợi tăng đột biến. Nên nhớ, bảo hiểm xã hội bắt nguồn chủ yếu từ các khoản đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động, cũng như các khoản trợ cấp của chính phủ.

Mặc dù các khoản trợ cấp được dự đoán sẽ tăng 12% lên mức kỷ lục 2,16 nghìn tỷ nhân dân tệ, nhưng các khoản đóng góp sẽ giảm 9% xuống còn 5,24 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Chi tiêu cho an sinh xã hội Trung Quốc trong 2 thập kỷ qua - Ảnh: Nikkei

Chi tiêu cho an sinh xã hội Trung Quốc trong 2 thập kỷ qua - Ảnh: Nikkei

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và 'thế hệ bùng nổ' đến tuổi nghỉ hưu

Việc sụt giảm đóng góp có liên quan đến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Để giúp các công ty tồn tại trong cuộc chiến về thuế quan căng thẳng với Mỹ, Bắc Kinh vào tháng 5 năm 2019 đã giảm khung phí bảo hiểm xã hội mà các tập đoàn phải nộp, từ 20% xuống 16% tiền lương của nhân viên. Điều này giúp các công ty tiết kiệm được 425,2 tỷ nhân dân tệ trong các khoản đóng góp phúc lợi xã hội vào năm ngoái.

Sau khi dịch Covid-19 bùng phát ở đất nước này trong năm nay, các biện pháp tương tự theo cũng được thực hiện. Chính phủ Trung Quốc đã giảm bớt lương hưu và đóng góp thất nghiệp, đặc biệt là cho các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và vừa. Khoảng 500 tỷ nhân dân tệ đã không được kê trong biên lai bảo hiểm xã hội trong khoảng từ tháng 2 đến tháng 6.

Các biện pháp hỗ trợ dự kiến ​​sẽ hết hạn vào cuối tháng 6, nhưng Thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố gia hạn đến tháng 12 khi ông đưa ra báo cáo công việc của chính phủ vào trong kỳ họp Quốc hội vào tháng trước.

Một yếu tố cũng khiến các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đau đầu là sự già hóa của dân số Trung Quốc không có dấu hiệu chậm lại. Đất nước này đã trải qua một sự bùng nổ dân số sau năm 1962, năm cuối cùng của chiến dịch Đại nhảy vọt gây ra nạn đói lớn. Thế hệ những người sinh năm đó sẽ đến tuổi nghỉ hưu 60 vào năm 2022.

Hơn 20 triệu người được sinh ra mỗi năm từ năm 1962 đến 1976, một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2010 cho thấy. Điều đó tương đương với việc nghỉ hưu hàng loạt diễn ra không dưới 15 năm, gây ra sự gia tăng về lương hưu và chi trả cho chăm sóc sức khỏe.

Trợ cấp của chính phủ năm nay cho chương trình phúc lợi xã hội sẽ vượt quá 70% chi tiêu quốc phòng. Chi tiêu quyền lợi đang có xu hướng gây áp lực mạnh mẽ với ngân khố quốc gia của Trung Quốc, giống như ở Nhật Bản láng giềng.

Trung Quốc sẽ có khoảng 300 triệu lao động nghỉ hưu trong những năm tới. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với quỹ hưu trí - Ảnh: Reuters

Trung Quốc sẽ có khoảng 300 triệu lao động nghỉ hưu trong những năm tới. Điều này sẽ gây áp lực lớn đối với quỹ hưu trí - Ảnh: Reuters

Áp lực và những nguy cơ

Chính phủ trung ương không tiết lộ triển vọng mở rộng cho tài chính bảo hiểm xã hội. Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc đã công bố một ước tính đầu tiên về quỹ hưu trí của cư dân thành thị. Theo đó, dự trữ của quỹ hưu trí có thể sẽ chạm đáy vào năm 2035.

Một số chuyên gia đã có ý tưởng tăng tuổi nghỉ hưu nhằm duy trì lực lượng lao động và giảm áp lực đối với quỹ hưu trí. Tuy nhiên, việc những người lớn tuổi ở lại làm việc lâu hơn, những người tìm việc lần đầu sẽ bị gạt khỏi thị trường lao động vốn đã bị tác động quá lớn bởi đại dịch Covid-19.

Trong báo cáo công việc của chính phủ, Thủ tướng Lý Khắc Cường tuyên bố sẽ mở rộng hỗ trợ tài chính của nhà nước cho bảo hiểm y tế và tăng lương hưu, bất kể liên quan đến ngân sách. Song, đây là bài toán khó, bởi chính phủ sẽ phải điều chỉnh một số mục tiêu.

Số lượng người hưu trí tại Trung Quốc được dự báo sẽ đạt gần 300 triệu trong thời gian tới. Áp lực đối với quỹ hưu trí và vấn đề an sinh xã hội trở thành mối thách thức lớn trong bối cảnh Trung Quốc đang tham vọng vươn mình, khẳng định hình ảnh của nhà lãnh đạo thế giới.

Xem thêm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

(CLO) Việc Mỹ và Iran dự kiến sẽ ký thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông vào ngày 19/6 tới sẽ mở đường giúp eo biển Hormuz thông suốt trở lại. Đây là một tín hiệu vui mừng với thế giới, khi tuyến đường thủy này có vai trò không thể thay thế đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

(CLO) Ngày 12/6/2026, Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD, sau khi cổ phiếu SpaceX bùng nổ trong ngày mở cửa giao dịch. Cột mốc này gợi về một câu hỏi lịch sử: ai là tỷ phú đầu tiên của thế giới, và họ đã đến với danh hiệu đó như thế nào?

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

(CLO) Diễn biến mới nhất của cuộc đối đầu Mỹ - Iran cho thấy mức độ căng thẳng đang tiếp tục gia tăng khi cả hai bên đồng thời sử dụng các biện pháp quân sự nhằm tạo lợi thế trên bàn đàm phán.

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

(NB&CL) Khai mạc vào rạng sáng 12/6 (theo giờ Việt Nam), World Cup 2026 sẽ đặt ra những bài toán thể chất chưa từng có cho các đội tuyển tham dự: không phải riêng cái nóng, không phải riêng độ cao hay quãng đường di chuyển dài, mà là sự kết hợp của tất cả những yếu tố đó cùng một lúc.

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

(CLO) Bảy quốc gia thành viên chủ chốt của liên minh OPEC+ gồm Nga, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman mới đây đã nhất trí nâng hạn ngạch sản lượng dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 7/2026. Đây là bước đi tiếp theo trong lộ trình từng bước khôi phục lượng sản xuất đã được cắt giảm tự nguyện từ năm 2023 nhằm hỗ trợ giá dầu và cân bằng thị trường năng lượng toàn cầu.

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

(NB&CL) Tháng 7 năm 1995, sau rất nhiều nỗ lực, Việt Nam đã có mặt trong ngôi nhà chung ASEAN. Và chỉ 3 thập kỷ sau đó, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong ASEAN, từ một thành viên “tích cực tham gia” sang một “nhân tố đồng kiến tạo,” góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của ASEAN.

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

(CLO) Ngay cả khi các bên liên tiếp tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn, bom đạn vẫn tiếp tục rơi xuống Lebanon, Gaza và nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Điều đó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa những cam kết trên bàn đàm phán với khả năng thực thi trên thực địa, và xa hơn, là sự phức tạp của một khu vực hiếm khi yên bình.

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

(CLO) Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6 tới, Armenia sẽ đứng trước một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất kể từ khi giành độc lập. Cuộc cạnh tranh chính trị không chỉ xoay quanh vấn đề thay đổi chính phủ hay tương quan lực lượng giữa các đảng phái, mà còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực đang biến động mạnh.

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

(CLO) Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới khi kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển chủ yếu đối với dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự, mà còn trở thành mặt trận mới của cuộc cạnh tranh pháp lý, tài chính và cấm vận giữa hai bên.

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

(NB&CL) Các nhà khoa học dự đoán thế giới đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một đợt siêu El Nino. Trong bối cảnh đó, đợt nắng nóng đầu mùa đang hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới càng khiến giới khoa học lo ngại hơn về khả năng các hình thái khí hậu cực đoan có thể chồng lấn trong thời gian tới.

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

(CLO) Tranh luận về việc có nên hạn chế ô tô vào trung tâm đô thị từng chỉ là câu chuyện quy hoạch và môi trường. Nhưng tại nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt là Berlin, nó đang dần trở thành phép thử chính trị mới: giữa nhu cầu đi lại, áp lực khí hậu và câu hỏi ai thực sự có quyền định hình tương lai của thành phố.

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

(CLO) Sau 5 giờ đàm phán căng thẳng, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã đạt được một thỏa hiệp thương mại quan trọng vào thứ Tư (20/5) vừa rồi, qua đó tạm thời tránh được nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

(NB&CL) Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngày 19-20/5) diễn ra trong bối cảnh môi trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và xu hướng phân cực ngày càng rõ trong quan hệ quốc tế.

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

(CLO) Những biến động kéo dài tại Trung Đông trong nhiều năm qua, đặc biệt sau vòng đối đầu quân sự Mỹ - Israel với Iran từ năm 2025, đang làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của các quốc gia vùng Vịnh.

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

(CLO) Thế giới đang chuyển dịch từ một hệ thống quốc tế với những ranh giới đã được xác định sang một trật tự toàn cầu mới mà các quy tắc vẫn chưa được định hình rõ ràng. Và cuộc chiến Iran - dù không phải nguyên nhân - đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này hơn bao giờ hết.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

(NB&CL) Từ ngày 13-15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Hội nghị được xem là nỗ lực của hai bên nhằm kiểm soát bất đồng, duy trì ổn định quan hệ song phương và giảm thiểu nguy cơ đối đầu giữa hai trung tâm quyền lực lớn nhất thế giới.

Cỡ chữ bài viết: