'Cuộc đọ sức của ý chí': Góc nhìn mới, đầy nhân văn và sâu sắc về chiến tranh Việt Nam

VTV Đặc biệt “Cuộc đọ sức của ý chí” nói về hành trình nội tâm đầy giằng xé của ông Craig McNamara - con trai Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara khi đối mặt với "di sản chiến tranh" do chính cha mình tạo ra và lời xin lỗi chưa từng nói gửi tới nhân dân Việt Nam.

Khi biết về ông Craig McNamara, ê kíp làm phim của Ban truyền hình đối ngoại - Đài truyền hình Việt Nam đã gửi những email đầu tiên tiếp cận, tuy nhiên để thuyết phục một người con nói về câu chuyện của người cha, về những lỗi lầm của cha mình ở trong quá khứ không phải là chuyện đơn giản.

Nhà báo Lê Hoàng Linh - Ban truyền hình đối ngoại (thành viên ê-kíp) chia sẻ: Ông Craig đã chịu quá nhiều nỗi đau trong quá khứ, vì vậy việc tiếp cận vô cùng khó khăn, chúng tôi đã mất rất nhiều thời gian để có thể thuyết phục ông tham gia một chương trình của Đài truyền Việt Nam để kể lại câu chuyện ở góc nhìn của ông về chiến tranh bằng sự chân thành. Khi ghi hình, bản thân ông giờ đây có cơ hội để lên tiếng hoặc sẽ không bao giờ, hiện ông ấy đã 75 tuổi, ông ấy đã từng viết cuốn sách để giãi bày câu chuyện của mình với cha mình, bây giờ là một cơ hội để ông nói lên câu chuyện đó trên đài truyền hình.

Sau khi có sự đồng ý của ông Craig McNamara và các nhân vật, ê kíp phân chia công việc, bắt đầu hình thành tuyến nội dung, kịch bản của cả bộ phim, thực hiện các cảnh quay tại Việt Nam và di chuyển sang Mỹ. Lên danh sách và liên hệ thêm các nhân vật, tổng cộng cả đoàn đã phỏng vấn khoảng 50 nhân vật trong và ngoài nước. Trong khi đó, tổng số thời gian ở Mỹ của cả ê-kíp có 3 tuần lễ, nhóm đã tranh thủ từng ngày đi cùng nhân vật đi qua 7 thành phố, các bang của nước Mỹ.

Đặc biệt, ê kíp đã gặp nhiều học giả, nhiều nhà sử học ở Boston, những nhà báo nổi tiếng như Frederik Logaval - giáo sư đại học Harvard, người đã giành giải Pulitzer. Phỏng vấn ông Chris Appy - giáo sư đại học Amherst Massachussets. Đây là 2 nhân vật có tiếng nói hàng đầu nước Mỹ, trong giới nghiên cứu về lịch sử về cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam. Ekip cũng phỏng vấn được bà Francis Fitzgerald, tác giả cuốn sách nhận giải Pulitzer tên là ‘Fire in the lake’.

Ngoài ra, ê kíp cũng phỏng vấn được 2 đạo diễn và nhà biên kịch đã được giải Oscar. Người thứ nhất là ông Errol Morris, đạo diễn được giải Oscar phim Sương mù chiến tranh...Ông đã được giải Oscar cho Phim tài liệu xuất sắc. Bộ phim này là cuộc phỏng vấn nhiều hơn 24h của ông với ông Robert McNamara. Đây là những nhân vật chưa bao giờ lên sóng của Đài Truyền hình Việt Nam.

Nhà báo Lê Hoàng Linh chia sẻ: Khi đưa ông Craig McNamara sang Việt Nam, chúng tôi đã đi qua 6 tỉnh, thành Việt Nam, đi đến tất cả những địa điểm, di tích cách mạng mang tính bước ngoặt của cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Tôi ấn tượng nhất là sự kiện ở Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, khi thăm bảo tàng ông Craig càng hiểu rõ hơn về những nỗi đau mà chiến tranh đã gây ra, ông đã khóc ngay trong buổi đó và chúng tôi cũng cảm thấy rất là xúc động.

Tác nghiệp ở nước ngoài và trong nước, mất nhiều tháng, ê kíp ghi hình lại toàn bộ những câu chuyện, những nhân vật, khi tổng hợp lại dung lượng băng đã lên tới hơn 1000 giờ quay. Khi tiến hành dựng phim trên một khối tư liệu vô cùng lớn như thế, từng thành viên trong ê kíp đều cố gắng lựa chọn các chi tiết đắt, có giá trị về mặt lịch sử, trong đó có những chi tiết chưa bao giờ được công bố.

"Cuộc đọ sức của ý chí" sẽ lên sóng tập đầu tiên vào ngày mai (25/4), lúc 20h10 trên kênh VTV1. Bộ phim gồm 2 tập, được thực hiện nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Từng chi tiết trong bộ phim, ê kíp cũng muốn nói lên những mâu thuẫn khi đế quốc Mỹ thực hiện chiến tranh ở Việt Nam. Trong đó có mâu thuẫn ở các gia đình có người tham gia chiến tranh Việt Nam, con của những người làm sỹ quan trong chính quyền Mỹ lúc bấy giờ, tất cả để nói về cuộc đọ sức của ý chí.