Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026) diễn ra tại Hà Nội từ ngày 9 - 10/6. Trong bối cảnh ASEAN tiếp tục đẩy mạnh liên kết nội khối và mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, AFF 2026 được xem là không gian đối thoại quan trọng nhằm thúc đẩy đồng thuận và định hình các định hướng phát triển dài hạn của khu vực.
Ngày 9/6, Diễn đàn được khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội, với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”.
Phát biểu tại Diễn đàn, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn phác họa bức tranh toàn cảnh khi nhân loại phải đối mặt đồng thời ba cuộc khủng hoảng lớn: khủng hoảng do sự cạnh tranh địa chính trị, khủng hoảng phân mảnh cấu trúc kinh tế và khủng hoảng nghiêm trọng về niềm tin.
Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 đang đứng trước những phép thử khắc nghiệt, đòi hỏi phải có năng lực tập thể mạnh mẽ và quyết tâm chính trị vững vàng. Đi sâu vào phân tích, ông Kao Kim Hourn đã đưa ra “bốn chữ F”: Lương thực (Food), Nhiên liệu (Fuel), Phân bón (Fertilizer) và Tài chính (Finance). Ông cho rằng đây là những mắt xích vô cùng mong manh trước mọi cú sốc bên ngoài. Khả năng chống chịu cần được xây dựng bao trùm cả chuỗi cung ứng, sự di chuyển lao động và hệ thống phúc lợi xã hội nhằm bảo vệ sinh kế của người dân. Thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiết lập các cơ chế mới, mà là làm thế nào để thúc đẩy việc thực thi hiệu quả các khuôn khổ đang tồn tại.
Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhấn mạnh bài học lịch sử của khối rằng hành động tập thể luôn mang lại sức mạnh vượt trội hơn các nỗ lực đơn lẻ; và khả năng biến nghịch cảnh thành lợi thế chính là bản sắc của ASEAN, được thể hiện thông qua các cơ chế mà tổ chức này đang dẫn dắt.
Cũng tại Diễn đàn, bà Izumi Nakamitsu, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách giải trừ quân bị đã cảnh báo những khủng hoảng trên thế giới hiện nay mang theo hệ lụy về chính trị, nhân đạo và kinh tế, đòi hỏi các giải pháp giải quyết dựa trên luật pháp và lấy con người làm trọng tâm.
Bà Izumi Nakamitsu đặc biệt quan ngại về sự hồi sinh của tư duy sử dụng vũ khí hạt nhân làm công cụ răn đe, sự suy yếu của luật nhân đạo và xu hướng quân sự hóa toàn cầu. Trước bối cảnh đó, bà Izumi Nakamitsu đánh giá cao vai trò nòng cốt của ASEAN trong lĩnh vực ngoại giao phòng ngừa, giải quyết hòa bình tranh chấp.
Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc cũng cảnh báo về sự phát triển của công nghệ số, AI và các loại vũ khí tự động; kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay thiết lập ngay các khuôn khổ quản trị đa phương nhằm bảo đảm công nghệ chỉ được phép phục vụ cho sứ mệnh bảo vệ hòa bình, sự phát triển bền vững và lợi ích chung của toàn nhân loại.
