Hàng trăm triệu người dân tại Ấn Độ và Pakistan đang phải đối mặt với một trong những đợt nắng nóng đến sớm và khắc nghiệt nhất trong nhiều năm, đẩy họ tới giới hạn chịu đựng về thể chất, đe dọa sinh kế, mùa màng và gây áp lực lớn lên hệ thống năng lượng của cả hai quốc gia.
Thông thường, các đợt nắng nóng cao điểm tại tiểu lục địa này diễn ra trong tháng 5 và tháng 6, nhưng năm nay chúng xuất hiện sớm bất thường và được dự báo sẽ kéo dài hơn.
Từ 14 đến 18/4, nhiều khu vực ở Pakistan có thể ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình đến 8°C, với tỉnh Balochistan được cảnh báo có thể đạt ngưỡng cực đoan 49°C – tương đương với cái nóng ở Thung lũng Chết, nơi khắc nghiệt nhất Bắc Mỹ.
Tại thành phố Dera Murad Jamali, cư dân Ayoub Khosa cho biết tình trạng mất điện kéo dài tới 16 tiếng mỗi ngày khiến cuộc sống trở nên ngột ngạt. “Không có điện, chúng tôi không thể bật quạt hay máy lạnh. Cái nóng khiến mọi người lả đi”, ông nói.
Cùng lúc đó, Ấn Độ cũng đang chìm trong đợt nắng nóng bất thường. Nhiệt độ tại thủ đô Delhi – nơi sinh sống của hơn 16 triệu người – đã vượt 40°C ít nhất ba lần trong tháng 4, cao hơn trung bình mùa khoảng 5°C.
Nắng nóng đang bao phủ các bang lân cận như Rajasthan, nơi nhiều nông dân và lao động tay chân phải làm việc giữa trời nắng gắt. Một số khu vực đã ghi nhận nhiệt độ lên tới 44°C.
Anita Soni, đại diện tổ chức phụ nữ Thar Mahila Sansthan, cho biết thời tiết năm nay đặc biệt tệ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến phụ nữ và trẻ em. “Người đi làm dễ mất nước, chóng mặt, nôn ói. Một số người đã đổ bệnh khi làm việc ngoài trời”, bà nói.
Nông dân Balu Lal chia sẻ rằng anh không còn khả năng tiếp tục lao động như trước. “Tôi không biết phải làm sao để nuôi sống gia đình mình nữa”, anh nói.
Tác động nghiêm trọng lên sức khỏe và cây trồng
Các chuyên gia cảnh báo, nhiệt độ tăng cao đang dần vượt quá giới hạn sống sót của con người. Trong nhiều thập kỷ qua, nắng nóng đã cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người tại Ấn Độ và Pakistan.
Theo dự báo, đến năm 2050, Ấn Độ có thể là một trong những quốc gia đầu tiên phải đối mặt với mức nhiệt vượt ngưỡng chịu đựng của con người.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh dễ bị tổn thương hơn trong điều kiện khắc nghiệt này. Neha Mankani, cố vấn tại Liên đoàn Nữ hộ sinh Quốc tế ở Karachi, cho biết mùa hè thường ghi nhận tỷ lệ sinh non và các vấn đề hô hấp ở trẻ tăng vọt. Huyết áp cao do nắng nóng cũng làm tăng nguy cơ tiền sản giật – nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người mẹ.
Hạn hán, mất mùa và an ninh lương thực bị đe dọa
Cả Ấn Độ và Pakistan – hai quốc gia với hơn một tỷ người – đang nằm trong số các nước bị tổn thương nặng nề nhất bởi khủng hoảng khí hậu. Nhiệt độ cao bất thường đang khiến mùa màng thất bát, nước khan hiếm và nguy cơ lũ lụt do băng tan gia tăng.
Chuyên gia khí hậu Mehrunissa Malik từ Islamabad cho rằng: “Người dân sống phụ thuộc vào tự nhiên, không có điều kiện sống tốt hoặc thiết bị làm mát sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất”.
Bà cảnh báo, thời tiết nắng nóng diễn ra khi cây trồng chưa kịp thu hoạch sẽ làm năng suất giảm mạnh và tăng nhu cầu nước tưới – điều cực kỳ khó khăn trong bối cảnh hạn hán lan rộng.
Tofiq Pasha, nông dân kiêm nhà hoạt động môi trường ở Karachi, cho biết tỉnh Sindh và Balochistan đã trải qua một mùa đông khô hạn nghiêm trọng và hiện giờ tiếp tục hứng chịu nắng nóng tàn khốc.
“Không đủ nước, hoa rụng, quả không kết, sâu bệnh phá hoại mùa màng. Các chu kỳ tự nhiên bị đảo lộn, kéo theo khủng hoảng lương thực”, ông nói.
Trong quá khứ, các đợt sóng nhiệt đã làm gián đoạn toàn diện đời sống – từ việc mất điện, thiếu than, hủy chuyến tàu đến việc đóng cửa trường học. Và nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, năm nay có thể là một trong những mùa hè khó chịu nhất mà tiểu lục địa này từng chứng kiến.
