Lễ ăn hỏi (hay còn gọi là lễ cầu hôn) là nghi lễ quan trọng, đánh dấu bước khởi đầu cho cuộc sống hôn nhân của đôi trai gái người Jrai. Đây là nghi lễ quan trọng, phản ánh vai trò của người phụ nữ trong chế độ mẫu hệ và mang nhiều ý nghĩa, nhắc nhở về sự thủy chung, gắn bó bền chặt, quý trọng tình cảm tốt đẹp của gia đình.
Đây cũng là những giá trị mà thế hệ trẻ cần học hỏi để gìn giữ hạnh phúc riêng của mình cũng như lưu giữ các giá trị truyền thống trong gia đình người Jrai.
Các nghi lễ, nghi thức có những quy ước chặt chẽ, quan trọng, đề cao vai trò của người phụ nữ Jrai, thể hiện nét văn hóa đặc sắc được giữ gìn cho đến ngày nay.
Những nghi thức truyền thống được thực hiện trong lễ ăn hỏi như: nhà trai mang lễ vật sang nhà gái, vai trò kết nối của người mai mối, nghi thức đeo vòng đồng đính ước và cùng ăn cơm nắm, đùi gà để thề nguyện gắn bó trọn đời. Trong quá trình ấy, không thể thiếu vai trò quan trọng của già làng, phải được sự đồng ý, chứng nhận của già làng thì đôi trẻ mới chính thức trở thành vợ chồng.
Sau lễ ăn hỏi là lễ cưới, người chủ lễ thực hiện nghi thức cúng trời đất, thần núi, thần rừng, thần nước, thần ruộng và cuối cùng là cúng nhà rông. Với lễ vật là 1 ghè rượu, 1 con gà, 3 nắm cơm, 2 chiếc còng bằng đồng, 3 ống tre để đón rượu.
Tiếp đó, chủ lễ sẽ mời nữ thần mặt trời, mẹ đất về chứng giám cho đôi trai gái và hai dòng họ. Lời khấn các vị thần cầu mong đôi trẻ cả đời sống bên nhau hạnh phúc, thủy chung, sinh con đẻ cái để cùng nhau xây dựng cộng đồng hạnh phúc. Ngay sau khi làm lễ, cô dâu và chú rể trong trang phục dân tộc lộng lẫy sẽ trao cho nhau chiếc vòng cầu hôn làm bằng đồng - đó là tín vật thể hiện sự kết duyên bền chặt, một lòng thủy chung son sắc.
Sau phần nghi lễ trang trọng, dân làng chung vui với đôi trẻ bằng những vòng xoang trong tiếng chiêng, tiếng trống rộn rã. Người dân và đại biểu được trực tiếp trải nghiệm các hoạt động như chế biến gà nướng, cơm lam, giã lá mì; đồng thời, thưởng thức không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên qua các bài chiêng truyền thống như “Mừng lúa mới”, “Mừng chiến thắng”...
Theo già làng Ksor Kol (phường Pleiku, Gia Lai) khi đã được chủ lễ chứng nhận là vợ chồng trước toàn thể dân làng, nếu sau này hai người bỏ nhau, người bỏ trước sẽ chịu phạt (trâu, bò, heo…), bồi thường cho gia đình người bị bỏ. Hình thức phạt này muốn nhắc nhở mọi người biết quý trọng giá trị gia đình, có xích mích phải đóng cửa bảo nhau hoặc nhờ già làng phân xử chứ không được tự ý bỏ nhau.
Nhằm góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng, mới đây Phòng Văn hóa - Xã hội phường Pleiku đã tổ chức phục dựng Lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai tại làng Ốp (ngôi làng trăm tuổi của đồng bào Jrai giữa lòng Pleiku).
Việc phục dựng lễ ăn hỏi không chỉ góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của hơn 200 hộ đồng bào Jrai tại làng Ơp, mà còn từng bước hình thành các sản phẩm du lịch cộng đồng. Qua đó, tạo điểm nhấn thu hút du khách, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân địa phương.
