Sai phạm “chồng” sai phạm
Theo tìm hiểu của phóng viên, ngày 06/11/2001 UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định 105/2001/QĐ-UB về việc phê duyệt Quy hoạch chi tiết Làng nghề truyền thống Bát Tràng - huyện Gia Lâm - Hà Nội, tỷ lệ 1/2000 và tỷ lệ 1/500.
Việc có khu sản xuất tập trung nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo nét đẹp của làng nghề truyền thống, giảm thiểu ô nhiễm môi trường đã khiến người dân xã Bát Tràng hết sức vui mừng, ủng hộ. Tuy nhiên, trải qua nhiều năm, Dự án Cụm sản xuất làng nghề tập trung xã Bát Tràng (Dự án) đã bị biến tướng với hàng loạt sai phạm như: Xây dựng không phép, sai phép; sử dụng đất sai mục đích; phá vỡ quy hoạch Dự án…
Dự án cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng có nhiều sai phạm trong trật tự xây dựng, sử dụng đất sai mục đích. Đặc biệt là phần đất cây xanh giáp với hành lang cơ đê đã bị "hô biến" thành nhà xưởng, cửa hàng trưng bày sản phẩm làng nghề.
Ngày 21/11/2016, UBND huyện Gia Lâm đã có Kết luận Thanh tra số 07/KL-UBND về trách nhiệm của UBND xã Bát Tràng trong việc quản lý đất đai, trật tự xây dựng; trách nhiệm của Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Bát Tràng trong việc quản lý hoạt động tại Cụm sản xuất làng nghề tập trung xã Bát Tràng nêu rõ: Về đất đai, có 38 ô đất sử dụng sai mục đích (làm xưởng cơ khí, may, sản xuất phân bón, sản xuất đồ nhựa, dịch vụ nhà hàng...); 23 ô chưa xây dựng nhà xưởng để đưa đất vào sử dụng; có dấu hiệu chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất thuê; cho thuê lại trái quy định của pháp luật…
Về trật tự xây dựng, có 36 trường hợp xây dựng không phép, sai phép, vi phạm quy chế đấu giá, điều lệ quản lý xây dựng theo quy hoạch chi tiết Cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng. Việc Phòng Quản lý đô thị tham mưu cho UBND huyện cấp Giấy phép xây dựng cho Công ty TNHH Giang Long xây nhà xưởng tại ô đất bãi đỗ xe container, kho tàng, khu nguyên liệu tập trung với chiều cao 3 tầng là không đúng quy định; một số giấy phép xây dựng tại các khu A, B vượt mật độ 1% đến 4%...
Các hộ gia đình, cá nhân xây dựng trái phép các công trình trên đất cây xanh được UBND huyện Gia Lâm "cho thuê" đất với giá 58.000 nghìn/1m2/tháng.
Kết luận Thanh tra là vậy nhưng những sai phạm tại Dự án bị xử lý chỉ “đếm trên đầu ngón tay”.
Đặc biệt, tại Dự án, thời gian vừa qua, hàng nghìn mét vuông đất cây xanh, đất làm bãi đỗ xe tĩnh đã bị “xẻ thịt” để xây dựng kiên cố các công trình nhà xưởng, nhà hàng, cửa hàng giới thiệu sản phẩm làng nghề nhưng cũng không được chính quyền địa phương ngăn chặn, xử lý quyết liệt.
Xưởng đúc cọc bê tông Tuấn Hiền gây ô nhiễm môi trường, xâm phạm hành lang cơ đê tại cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng gây bức xúc trong dư luận.
Theo ghi nhận của phóng viên, tại khu đất cây xanh có diện tích khoảng gần 5000m2 giáp hành lang cơ đê tuyến đê Long Biên - Bát Tràng; tại đây, có khoảng 20 hộ gia đình xây dựng các công trình kiên cố tường gạch hoặc khung tôn, bên trên lợp mái tôn rộng cả trăm mét vuông để kinh doanh. Có thể kể đến như: Gốm sứ Phú Vinh, Gốm sứ thủy tinh Việt Trang, Gốm sứ Tiến Bình, RADO Ceramic, Gốm sứ Long Loan, Xưởng sản xuất Trung Hương, Gốm Đạt Lý, Gốm tâm linh Phúc An…
Trong khi đó, tại các ô đất bãi đỗ xe có ký hiệu P1, P2, P3, P4 tại Cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng có tổng diện tích 1.318m2 (trước đó, Công ty Cổ phần thương mại dịch vụ Minh Hải – tổ 21, phường Long Biên, quận Long Biên, Hà Nội đã trúng đấu giá với số tiền hơn 5 tỷ 500 triệu đồng) hiện cũng đã biến tướng xây dựng các công trình không phép, không đúng quy hoạch.
Cụ thể, ô đất P3 đã được Gốm sứ Phúc Thanh quây kín thành sân riêng của hộ kinh doanh này. Ô đất P4 bị hộ kinh doanh Tú Lương xây dựng với mục đích làm điểm trưng bày, giới thiệu sản phẩm. Ô đất P2 hiện đang quây tôn xây dựng treo biển bãi đỗ xe có mái che nhưng không phép, không đúng quy hoạch. Ô đất P1 hiện đang bỏ hoang để người dân vào đổ phế thải.
Sứ Phúc Thanh đã "biến" diện tích làm bãi đỗ xe tĩnh thành "sân chơi" của hộ kinh doanh này.
Hợp thức hóa sai phạm
Trước những sai phạm tại khu đất cây xanh thuộc Dự án Cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng đáng lẽ phải được xử lý theo đúng quy định của pháp luật bằng biện pháp yêu cầu các hộ sản xuất, kinh doanh tháo dỡ trả lại nguyên trạng hay mạnh tay hơn là biện pháp cưỡng chế nếu các hộ không chấp hành.
Tuy nhiên, vào tháng 7/2020, trước tờ trình của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Gia Lâm, cùng Tờ trình của các phòng Tài nguyên và Môi trường, Kinh tế, Tài chính kế hoạch, Quản lý đô thị về việc phê duyệt phương án khai thác tạm thời các khu đất cây xanh, đất tạm giao tại cụm công nghiệp làng nghề Bát Tràng năm 2020; UBND huyện Gia Lâm đã vận dụng các quy định tại: Nghị định số 68/2017/NĐ-CP ngày 25/5/2017; Tiêu chuẩn quốc gia TCVN9527:2012 về quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng – Tiêu chuẩn Việt Nam; Nghị quyết số 16/2013/NQ-HĐND ngày 17/7/2013 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội để “vượt mặt” UBND thành phố Hà Nội chấp thuận phương án này.
Hộ kinh doanh Tú Lương xây dựng công trình không đúng quy hoạch trên diện tích đất làm bãi đỗ xe tĩnh với mục đích làm điểm trưng bày, kinh doanh sản phẩm.
Với việc chấp thuận của UBND huyện Gia Lâm, dư luận cho rằng, đây chẳng khác nào một hành động “hợp thức hóa” cho sai phạm đã kéo dài dai dẳng nhiều năm tại Dự án cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng.
Theo đơn thư người dân phản ánh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Gia Lâm đã “bắt tay” với các hộ gia đình để những công trình sai phạm trên khu đất cây xanh được ngang nhiên tồn tại một cách hợp pháp.
Tại buổi làm việc với ông Dương Văn Tuấn – Đội trưởng Đội Quản lý Trật tự xây dựng đô thị huyện Gia Lâm, khi được hỏi về việc: Tại sao những công trình vi phạm tại khu đất cây xanh không bị xử lý mà lại được UBND huyện chấp thuận cho tồn tại. Liệu rằng đây có phải là việc làm nhằm hợp thức hóa cho sai phạm? Ông Tuấn cho biết, ông mới tiếp nhận nhiệm vụ này 2 năm nay, còn việc vì sao chấp thuận thì phóng viên phải đi hỏi ông Lê Anh Quân – thời điểm đó là Chủ tịch UBND huyện (nay là Bí thư Huyện ủy Gia Lâm).
Những công trình vi phạm pháp luật về đất đai, trật tự xây dựng tại khu đất cây xanh thuộc Dự án cụm sản xuất làng nghề tập trung Bát Tràng được tồn tại "hợp pháp" khiến dư luận rất bức xúc.
Còn theo ông Phạm Huy Khôi - Chủ tịch UBND xã Bát Tràng cho biết, sau khi các hộ có công trình vi phạm tại khu vực đất cây xanh có đơn thư bày tỏ nguyện vọng được tiếp tục sử dụng công trình đến khi Nhà nước sử dụng thì sẽ hoàn trả mặt bằng, UBND xã Bát Tràng đã làm tờ trình gửi UBND huyện. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện cũng đã có Tờ trình kèm phương án để cho các hộ được "thuê" lại diện tích đất này với giá 58.000 đồng/1m2/1 tháng.
Tuy nhiên, theo văn bản của UBND huyện Gia Lâm chỉ cho các hộ thuê với "thời hạn khai thác tạm thời" từ ngày 1/1/2020 đến hết 31/12/2020. Về việc này, ông Phạm Huy Khôi cho biết, hết thời hạn này, UBND huyện Gia Lâm tiếp tục tạo điều kiện cho các hộ gia đình được thuê tiếp. Nhưng khi phóng viên đề nghị vị Chủ tịch UBND xã Bát Tràng cung cấp văn bản thể hiện việc này thì ông Khôi không cung cấp được.
Theo thông tin phóng viên nắm được, mặc dù UBND huyện Gia Lâm chấp thuận phương án cho các hộ chỉnh trang để kinh doanh nhưng đến nay tại khu đất cây xanh vẫn ngổn ngang vi phạm, nhiều hộ gia đình không thực hiện theo đúng phương án, vi phạm trật tự xây dựng nhưng không bị xử lý quyết liệt.
Đề nghị UBND thành phố Hà Nội nhanh chóng vào cuộc chỉ đạo, kiểm tra làm rõ sự việc trên, xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.
Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
Quốc Trần
