ISIS-K tàn bạo thế nào và tại sao tấn công khủng bố Moscow?

(CLO) Chi nhánh IS ở Afghanistan - hay còn được gọi là Nhà nước Hồi giáo ở tỉnh Khorasan (ISIS-K) - đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công đẫm máu tại Moscow hôm 22/3. Vậy nhóm khủng bố này có gì đặc biệt và vì sao chúng lại ra tay?

Thông tin về việc ISIS-K nhận trách nhiệm vụ tấn công khủng bố khiến ít nhất 133 người chết và gần 200 người bị thương tại một trung tâm thương mại ở Moscow hôm 22/3 được gửi tới công chúng qua nền tảng nhắn tin Telegram. Trong đó, trang tin Amaq có liên kết với ISIS-K, đã cho biết nhóm này đã tổ chức và thực hiện vụ tấn công.

isis k tan bao the nao va tai sao tan cong khung bo moscow hinh 1

Trung tâm mua sắm và biểu diễn nghệ thuật Crocus City Hall tại Moscow (Nga) cháy lớn sau khi bị những kẻ khủng bố phóng hỏa. Ảnh: EPA

IS công bố ảnh những kẻ tấn công ở Nga

Nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) hôm thứ Bảy đã công bố một bức ảnh về những gì họ nói là 4 kẻ tấn công trong vụ khủng bố đẫm máu ở Moscow vào thứ Sáu.

“Vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh cuộc chiến khốc liệt giữa Nhà nước Hồi giáo và các quốc gia chống Hồi giáo”, trang tin Amaq của nhóm này cho biết thêm trong một tuyên bố trích dẫn các nguồn tin an ninh.

IS đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công nhưng Nga vẫn cho rằng có mối liên hệ với Ukraine, bất chấp sự phủ nhận mạnh mẽ từ các quan chức Ukraine rằng Kiev không liên quan gì đến vụ việc này.

Hiện chưa rõ thực hư của thông tin trên ra sao. Nhưng trước tiên, để hiểu được bức tranh toàn cảnh, cần xem xét ISIS-K là nhóm khủng bố như thế nào, và nếu quả thực chúng thực hiện vụ tấn công đẫm máu tại Moscow thì động cơ đằng sau hành động vô nhân tính đó là gì?

Phiên bản tàn bạo hơn của Taliban

ISIS-K được thành lập vào năm 2015 bởi các thành viên bất mãn của Taliban ở Pakistan, những người muốn theo đuổi một phiên bản Hồi giáo bạo lực hơn.

Được đặt tên là Tỉnh Khorasan - một thuật ngữ cũ để chỉ khu vực bao gồm các phần của Iran, Turkmenistan và Afghanistan, viết tắt là ISIS-K, nhóm này bắt đầu hoạt động ở miền đông Afghanistan từ cuối năm 2014 và theo đuổi một phiên bản Hồi giáo tàn bạo hơn cả Taliban.

Là một trong những chi nhánh hoạt động tích cực nhất của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), nhóm ISIS-K đã chứng kiến số lượng thành viên của mình giảm kể từ khi đạt đỉnh điểm vào khoảng năm 2018.

Cho tới năm 2021, hàng ngũ của ISIS-K bị suy giảm gần một nửa, xuống còn khoảng 1.500 đến 2.000 chiến binh do hậu quả của sự kết hợp giữa các cuộc không kích của Mỹ và các cuộc trấn áp của biệt kích Afghanistan khiến nhiều thủ lĩnh của nhóm thiệt mạng.

ISIS-K đã gặp phải đợt sóng gió thứ hai đầy kịch tính ngay sau khi Taliban lật đổ chính phủ Afghanistan vào năm đó. Trong thời gian quân đội Mỹ rút khỏi đất nước, ISIS-K đã thực hiện một vụ đánh bom liều chết tại sân bay Kabul vào tháng 8 năm 2021 khiến 13 lính Mỹ và 170 thường dân thiệt mạng.

Cuộc tấn công đã nâng cao vị thế quốc tế của ISIS-K, coi tổ chức này là mối đe dọa lớn đối với khả năng cai trị của Taliban. Nhưng kể từ đó, Taliban càng trấn áp quyết liệt ISIS-K ở Afghanistan. Cho đến nay, các lực lượng an ninh của Taliban đã ngăn chặn nhóm này chiếm giữ lãnh thổ hoặc tuyển mộ số lượng lớn các cựu chiến binh Taliban chán nản trong thời bình.

Vươn vòi bạo lực ra ngoài Afghanistan

Taliban đã kiềm tỏa được ISIS-K, không cho chúng mở rộng địa bàn ở Afghanistan. Nhưng bên ngoài Afghanistan, Mỹ và nhiều đồng minh chống khủng bố của họ vẫn coi nhóm này là một mối đe dọa nguy hiểm cho an ninh toàn cầu.

isis k tan bao the nao va tai sao tan cong khung bo moscow hinh 2

Các tay súng của ISIS-K nổi danh là những kẻ tàn bạo. Ảnh: Herald Sun

Tướng Michael Kurilla, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, nói với Quốc hội Mỹ vào tháng 3 năm ngoái rằng ISIS-K đang nhanh chóng phát triển khả năng tiến hành “các hoạt động bên ngoài” ở châu Âu và châu Á. Ông Kurilla dự đoán ISIS-K sẽ có thể tấn công các lợi ích của Mỹ và phương Tây bên ngoài Afghanistan "chỉ trong vòng sáu tháng và có rất ít hoặc không có cảnh báo".

ISIS-K có lịch sử tấn công tàn bạo, bao gồm cả các cuộc tấn công vào nhà thờ Hồi giáo, trong và ngoài Afghanistan. Các quan chức chống khủng bố ở châu Âu cho biết ISIS đang tìm cách mở rộng các hoạt động bên ngoài của mình ra ngoài “sân nhà” và trong những tháng gần đây họ đã dập tắt một số âm mưu mới của ISIS-K nhằm vào các mục tiêu ở châu Âu.

Trong một bài đăng trên tài khoản Telegram chính thức của mình vào tháng 1 năm nay, ISIS-K cho biết tổ chức này đứng sau vụ đánh bom khiến 84 người thiệt mạng ở Kerman (Iran), trong lễ tưởng niệm Thiếu tướng Qassim Suleimani - người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ vào năm 2020.

ISIS-K, vốn đã nhiều lần đe dọa Iran về những gì bọn chúng cho là đa thần và bội giáo. Nhóm này cũng nhận trách nhiệm về một số cuộc tấn công trước đó ở Iran.

Có một thông tin đáng chú ý là vào tháng 9 năm 2022, ISIS-K cũng đã nhận trách nhiệm về vụ đánh bom liều chết tại Đại sứ quán Nga ở Kabul, khiến 2 nhân viên sứ quán thiệt mạng.

Và bây giờ, ISIS-K nhận trách nhiệm về vụ tấn công đẫm máu ở Trung tâm mua sắm và biểu diễn nghệ thuật Crocus City Hall, ngoại ô Thủ đô Moscow của Nga.

Colin Clarke, nhà phân tích chống khủng bố tại Soufan Group, một công ty tư vấn an ninh có trụ sở tại New York (Mỹ), cho biết: “ISIS-K đã tập trung sự chú ý của chúng vào Nga trong hai năm qua” và thường xuyên chỉ trích Tổng thống Vladimir Putin trong các hoạt động tuyên truyền của chúng".

Nhà phân tích Colin Clarke lý giải rằng ISIS-K tấn công Moscow vì sự can thiệp quân sự của Moscow ở đối với phong trào của người Hồi giáo ở Afghanistan, Chechnya và Syria trong những năm qua.

Quang Anh

Xem thêm

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

(CLO) Những đám cháy lớn liên tiếp tại Pháp và Tây Ban Nha một lần nữa phủ bóng mùa hè Tây Nam Âu. Điều đáng lo ngại không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các vụ cháy, mà còn ở chỗ chúng đang trở thành một "tham số" mới của nền kinh tế, buộc các chính phủ và doanh nghiệp phải thay đổi cách ứng phó.

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

(CLO) Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippines) ngày 23/7 đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai người sau gần một năm.

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh đánh dấu một chương mới trong chính trường nước này sau gần 2 năm cầm quyền của Keir Starmer. Trong bối cảnh Vương quốc Anh vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt cao, bất ổn xã hội và môi trường quốc tế nhiều biến động, sự thay đổi người đứng đầu chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho cả chương trình cải cách trong nước lẫn định hướng đối ngoại.

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

(NB&CL) Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể xu hướng lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp của sinh viên trên thế giới. Nếu trước đây quyết định nghề nghiệp chủ yếu dựa trên sở thích, triển vọng việc làm hay nhu cầu nhân lực, thì hiện nay năng lực thích ứng với công nghệ, khai thác dữ liệu và làm việc cùng AI ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành nghề của thế hệ trẻ.

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

(CLO) Tại Trung tâm hội nghị quốc tế ở Geneva (Thụy Sĩ), một robot mang gương mặt của Mark Zuckerberg đang nháy mắt với đám đông. Chỉ vài giây sau, các khối cơ trên diện mạo của nó dịch chuyển và “biến hình” sang diện mạo của cựu Tổng thống Barack Obama. Hình ảnh mang tính biểu tượng này mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" (AI vì điều tốt đẹp), sự kiện thu hút hơn 12.000 người tham gia từ 170 quốc gia.

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

(CLO) Trọng tâm của Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (ngày 7 - 8/7/2026) không chỉ là việc tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, mà còn là thảo luận về cơ chế duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, những diễn biến tại Ankara cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với thông điệp về sự đoàn kết mà NATO muốn truyền tải.

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

(CLO) Những đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tại châu Âu trong những năm gần đây đang cho thấy một xu hướng đáng chú ý: các hiện tượng nhiệt độ cao không còn là những biến động khí hậu ngắn hạn, mà đang trở thành một phần của bối cảnh khí hậu mới. Nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, năng lượng, giao thông, sản xuất nông nghiệp và đời sống xã hội.

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

(CLO) Quan hệ Mỹ - Israel, vốn được xem là một trong những liên minh bền chặt và có tính đặc thù nhất trong chính sách đối ngoại của Washington tại Trung Đông, đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

(CLO) Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số mục tiêu tại Iran, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Động thái này diễn ra sau vụ lực lượng Iran bị cáo buộc sử dụng máy bay không người lái tấn công một tàu thương mại treo cờ Singapore tại khu vực eo biển Hormuz.

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

Quan hệ giữa Mỹ và NATO: Chung thuyền, khác hướng?

(CLO) NATO đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng khi phải đối mặt đồng thời với nhiều thách thức về chiến lược, nội bộ và định hướng phát triển trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế thay đổi sâu sắc.

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

Colombia trong chu kỳ chính trị mới

(CLO) Colombia vừa trải qua một cuộc bầu cử tổng thống có mức độ cạnh tranh cao, phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong đời sống chính trị - xã hội của quốc gia Nam Mỹ này.

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

Điều gì xảy ra sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức?

(CLO) Thông tin Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố sẽ rời nhiệm sở đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận Vương quốc Anh và quốc tế, trong bối cảnh chính quyền do Đảng Lao động lãnh đạo đối mặt với sức ép chính trị ngày càng gia tăng.

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

Hội nghị thượng đỉnh G7 - Sau bức màn đồng thuận

(CLO) Nhiều ý kiến cho rằng, kết quả của Hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra tại Evian-les-Bains/Pháp (15-17/6) đã tạo ra những tín hiệu tích cực hơn đáng kể so với kỳ họp trước tại Kananaskis/Canada. Tuy nhiên, đằng sau bầu không khí hợp tác được cải thiện là những khác biệt chiến lược sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu vẫn chưa được giải quyết.

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

Mỹ và Iran ký thỏa thuận chấm dứt xung đột: 'Bản thiết kế' cho hòa bình lâu dài

(CLO) Mỹ và Iran hôm 18/6 đều xác nhận đã ký một biên bản ghi nhớ gồm 14 điều khoản nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài trong thời gian qua. Nội dung văn kiện cho thấy đây chưa phải một hiệp định hòa bình hoàn chỉnh, nhưng có thể trở thành “bản thiết kế” quan trọng để đưa hai bên từ ngừng bắn tới một thỏa thuận ổn định lâu dài hơn.

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

Quan hệ hợp tác ASEAN - Nga: 35 năm và những bước tiến mới

(CLO) Sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại (1991-2026) và 8 năm nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga tại Kazan (Nga) từ ngày 17-19/6/2026 diễn ra trong bối cảnh môi trường chiến lược khu vực và quốc tế đang có nhiều biến động sâu sắc.

Cỡ chữ bài viết: