Chia sẻ về những điểm mới của Luật Báo chí năm 2025, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ VHTT&DL, cho biết các quy định mới đang mở rộng đáng kể không gian hoạt động của cơ quan báo chí, đồng thời xác lập rõ hơn trách nhiệm quản lý, vận hành và chịu trách nhiệm đối với nội dung trong môi trường số.
Kênh nội dung trên không gian mạng là sản phẩm báo chí
Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, một trong những điểm mới quan trọng là Luật Báo chí quy định cụ thể về việc xuất bản báo chí trên không gian mạng. Theo đó, kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng và nội dung báo chí hoàn chỉnh trên nền tảng số báo chí quốc gia được xác định là sản phẩm báo chí.
"Quy định này tạo cơ sở để cơ quan báo chí chủ động phát triển các kênh nội dung trên những nền tảng số khác nhau, thay vì hoạt động trên không gian mạng chỉ được nhìn nhận như một phương thức phân phối bổ trợ", ông nói.
Để bảo đảm tính nhận diện và trách nhiệm của cơ quan báo chí, các kênh nội dung trên không gian mạng phải có dấu hiệu nhận biết thống nhất trên các nền tảng mạng xã hội. Khi mở kênh, cơ quan báo chí phải thông báo với cơ quan quản lý nhà nước về báo chí trong thời hạn 10 ngày làm việc; trường hợp chấm dứt hoạt động kênh cũng phải thông báo theo thời hạn luật định.
Đáng chú ý, Luật Báo chí mới cho phép cơ quan báo chí, bên cạnh đăng tải, phát nội dung báo chí, được tích hợp các dịch vụ trực tuyến như dịch vụ công, thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế, cung cấp nội dung theo yêu cầu và các dịch vụ khác theo quy định của pháp luật.
Theo ông Hiếu, đây là một hướng mở đáng chú ý đối với hoạt động của cơ quan báo chí trong môi trường số. Tuy nhiên, việc mở rộng không gian hoạt động đi cùng yêu cầu phân định rõ giữa nội dung báo chí và nội dung dịch vụ. Cơ quan báo chí phải thiết lập giao diện riêng để người sử dụng nhận biết rõ hai nhóm nội dung này.
Đồng thời, cơ quan báo chí chịu trách nhiệm đối với vi phạm trong các dịch vụ trực tuyến do mình trực tiếp cung cấp và chịu trách nhiệm liên đới đối với vi phạm trong hoạt động dịch vụ được tích hợp.
Với những dịch vụ thuộc lĩnh vực có quy định chuyên ngành, cơ quan báo chí phải đáp ứng các điều kiện về giấy phép, giấy chứng nhận hoặc văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý có thẩm quyền.
Hình thành hạ tầng số dùng chung cho báo chí
Một điểm mới khác được ông Nguyễn Văn Hiếu nhấn mạnh là Luật Báo chí năm 2025 bổ sung chính sách Nhà nước đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và phát triển nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số báo chí.
Theo quy định, nền tảng số báo chí quốc gia được tổ chức theo mô hình gồm các nền tảng thành phần do các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện triển khai, phát triển và vận hành. Trong đó, Đài Truyền hình Việt Nam phát triển nền tảng chuyên sâu về truyền hình số; Đài Tiếng nói Việt Nam phát triển nền tảng chuyên sâu về phát thanh số; Báo Nhân Dân phát triển nền tảng chuyên sâu về báo chí điện tử.
"Các nền tảng này không chỉ phục vụ từng loại hình báo chí riêng biệt mà còn phải có khả năng hỗ trợ cơ quan báo chí sản xuất, đăng, phát thông tin trên không gian mạng, phù hợp với xu hướng hội tụ báo chí", ông Hiếu chia sẻ.
Nền tảng số báo chí quốc gia sẽ bao gồm hạ tầng kỹ thuật và dữ liệu dùng chung; các công cụ hỗ trợ sản xuất, đăng, phát, quản lý, tổ chức, hiển thị và tiếp cận thông tin báo chí; cùng các dịch vụ hỗ trợ hoạt động báo chí và những dịch vụ trực tuyến được tích hợp theo quy định.
Ông Hiếu nhấn mạnh yêu cầu quan trọng của mô hình này là khả năng kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa các nền tảng thành phần cũng như với các hệ thống phục vụ quản lý nhà nước về báo chí. Qua đó, việc đầu tư hạ tầng số được định hướng theo hướng dùng chung, hạn chế tình trạng đầu tư trùng lặp, phân tán.
Tăng khả năng giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng
Cùng với việc mở rộng không gian hoạt động, Luật Báo chí năm 2025 cũng bổ sung quy định về công cụ số giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng.
Ông Nguyễn Văn Hiếu cho biết đây là hệ thống công nghệ thông tin, phần mềm hoặc dịch vụ được thiết kế để hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước theo dõi, thu thập số liệu, phân tích, đánh giá và giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng theo thời gian thực, nhưng không can thiệp vào nội dung thông tin báo chí.
Công cụ này được kết nối, tích hợp với hệ thống lưu chiểu điện tử. Bộ VHTT&DL có trách nhiệm xây dựng, vận hành hoặc thuê công cụ số để thực hiện việc giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng.
Như vậy, cùng với việc tạo thêm không gian cho cơ quan báo chí phát triển các sản phẩm, kênh nội dung và dịch vụ số, luật cũng bổ sung công cụ để cơ quan quản lý theo dõi hoạt động báo chí trong môi trường mới.
