Ngành công nghiệp lạ lùng: Từ chối công việc
Những cuốn sách dạy kĩ năng sống tự lập (self-help) luôn tràn ngập các lời khuyên làm sao để nói “không”, một trong những từ khó nói nhất cho dù là đối với bất kỳ ngôn ngữ nào.
Không giống với các sinh viên tốt nghiệp ở những quốc gia khác khác. Tại Nhật Bản, từ chối công việc cũng là một vấn đề làm đau đầu đối với các sinh viên tốt nghiệp đại học vì họ thường có khá nhiều lời mời làm việc. Trung bình, mỗi người có ba đề nghị việc làm, theo thống kê năm 2019.
“Họ không biết làm cách nào để giải quyết việc này”, Luật sư Shimizu Takahisa noi.
Công ty của ông, Kawagoe Mizuho, là một phần trong ngành công nghiệp vừa và nhỏ, hoạt động chính của công ty luật này là... nhằm giúp các sinh viên tốt nghiệp từ chối việc làm.
Những người không sử dụng dịch vụ từ chối việc làm của các công ty luật, vẫn có thể liên hệ với các tư vấn viên nghề nghiệp chuyên đưa ra các mẫu từ chối lịch sự.
Từ chối việc làm tại Nhật thật khó. Ảnh: Mark Long/Economist
Thậm chí, còn có vài công ty cung cấp dịch vụ từ chối việc làm chuyên nghiệp, như công ty Reccel, chỉ với 19.800 yen (185 USD), thì công ty này sẽ truyền đạt tin từ chối cho tối đa 5 doanh nghiệp tuyển dụng.
Họ không cần nói một lời nào để từ chối việc làm ở những công ty mà họ không thích và cũng chẳng cần phải trao đổi gì nhiều với công ty Reccel, toàn bộ quy trình đều được thỏa thuận thông qua ứng dụng tin nhắn Line.
Dân số già và chính sách hạn chế nhập cư đã làm cho Nhật Bản có số lượng việc làm nhiều hơn số lượng người đi tìm việc.
Các nhà tuyển dụng cạnh tranh quyết liệt để thuê được những nhân tài trẻ tuổi và không muốn sa thải những người họ đang quản lý.
Ông Yamaguchi Takeshi của công ty Morgan Stanley phát biểu rằng: “Nếu muốn cắt giảm chi phí, các nhà tuyển dụng thường điều chỉnh lương thay vì điều chỉnh số lượng nhân viên”.
Ông Hugh Patrick của Đại học Columbia cũng lưu ý rằng “Các doanh nghiệp lo lắng việc sa thải nhân viên (luật pháp cũng qui định rất khắt khe về việc này) có thể trì hoãn việc tuyển dụng".
Covid-19 có thể giúp thay đổi phần nào đó
Vào tháng 3, lúc mà sự ảnh hưởng của dịch Covid-19 chưa toàn diện, tỉ lệ giữa số lượng việc làm và lượng người ứng tuyển chạm mức 1.39, mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua.
Những cuộc khảo sát cho thấy các công ty có kế hoạch cắt giảm việc thuê thêm nhân sự.
Người bị ảnh hưởng đa số là nhân viên lao động bán thời gian hay nhân viên thời vụ, họ chiếm 38% lực lượng lao động, dễ bị sa thải hơn và phần lớn đều là những người trẻ tuổi và phụ nữ.
Cuối tháng 4, chính phủ Nhật Bản thông báo gia hạn trợ cấp thất nghiệp cho những người lao động nêu trên như một phần của kế hoạch ứng phó với Covid-19.
Các chuyên viên phân tích của Goldman Sachs nghĩ rằng: tỷ lệ thất nghiệp tại Nhật Bản sẽ tiếp tục tăng lên trong vài tháng tới, chạm mức 4.2%, cao hơn cả thời kì khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Vân Trần
