Dự án chậm tiến độ do thiếu mặt bằng thi công
Tìm hiểu của phóng viên được biết, Dự án được Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 33/NQ-HĐND ngày 9/12/2020 và điều chỉnh chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 16/NQ-HĐND ngày 5/7/2021, UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt Báo cáo NCKT tại Quyết định số 2538/QĐ-UBND ngày 14/9/2021 với mục tiêu tạo sự kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, khai thác tiềm năng du lịch và giảm áp lực giao thông cho tỉnh và vùng Thủ đô, đồng thời tăng cường kết nối các địa phương trong tỉnh và với các tỉnh lân cận như Tuyên Quang, Thái Nguyên.
Đây là dự án nhóm A, công trình giao thông cấp I với tổng mức đầu tư 1.800 tỷ đồng; Quy mô đầu tư 26,84km, triển khai dự án dự kiến thu hồi khoảng 133,27 ha/2.703 hộ (trong đó, đất nông nghiệp 100,9ha; đất phi nông nghiệp 19,6ha; đất ở và trồng cây lâu năm xen kẹp 12,3ha; đất khác 4.000m2). Theo đó, có 82 hộ phải tái định cư trên diện tích 2,4ha (bố trí tại 6 khu tái định cư), đồng thời mở rộng thêm 2 khu nghĩa trang nhân dân. Tiến độ thực hiện giai đoạn 2021 - 2025.
Dù dự án đã được bố trí vốn trung hạn giai đoạn 2021 - 2025, tuy nhiên đến nay đã gần hết thời gian thực hiện dự án (12/2025), khối lượng giải ngân vốn đầu tư công còn rất hạn chế (47,9%), trong khi khối lượng còn phải thực hiện là rất lớn.
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án khu vực Vĩnh Phúc, đến thời điểm tháng 10/2025, các địa phương đã bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư và các nhà thầu được khoảng 44%. Tại các khu vực được bàn giao mặt bằng, nhà thầu đã thi công hoàn thiện nền đường được 6,6km; hoàn thiện đến lớp kết cấu móng đường được 2,2km; đã thảm bê tông nhựa mặt đường được 1,75km; hoàn thiện hệ thống thoát nước ngang được 16/72 cống; thi công xong kết cấu nhịp chính của 7/9 cầu. Đang thi công cào bóc lớp hữu cơ và đắp nền đường trong phạm vi vừa bàn giao mặt bằng khoảng 2,3km. Giá trị hoàn thành dự án đến nay đạt khoảng 370 tỷ đồng.
Nguyên nhân chính dẫn tới việc chậm tiến độ, chậm giải ngân xuất phát từ việc chậm tiến hành thu hồi đất, bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.
Kiến nghị kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan
Kết luận về dự án khó khăn, vướng mắc, Thanh tra Chính phủ cho biết, sau khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực (từ tháng 8/2024), khó khăn vướng mắc đã cơ bản được tháo gỡ và giải quyết. Tuy nhiên việc thực hiện còn chậm, chưa quyết liệt (công tác tái định cư; điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất của các huyện) mặc dù tiến độ dự án sắp hết, nguy cơ phải điều chỉnh chủ trương đầu tư để đảm bảo thống nhất quy mô thực hiện dự án, các hạng mục kinh phí về giải phóng mặt bằng, nộp tiền trồng rừng thay thế, tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa...) và điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án.
Do vướng mắc về thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng, bố trí quỹ đất và xây dựng hạ tầng khu Tái định cư, việc xác định giá đất cụ thể để làm cơ sở lập phương án bồi thường đối với đất ở và đất trồng lúa dẫn tới sau thời gian dài (từ 2022 - 2025) công tác thu hồi đất để bàn giao cho chủ đầu tư và các nhà thầu triển khai thi công vẫn còn nhiều hạn chế, đạt tỷ lệ thấp, không đảm bảo đáp ứng tiến độ thi công công trình.
Thanh tra Chính phủ nhận định, việc chậm tiến hành công tác thu hồi đất, bồi thường – giải phóng mặt bằng có nguyên nhân chủ quan do lãnh đạo UBND tỉnh thiếu chỉ đạo quyết liệt, chưa kịp thời giải quyết dứt điểm những vướng mắc trong quá trình triển khai; các sở, ngành, UBND cấp huyện, chủ đầu tư còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ, chưa thực hiện hết trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ được giao dẫn tới dự án bị chậm tiến độ, kéo dài, làm giảm tính hiệu quả, chưa kịp thời đáp ứng và phục vụ được mục tiêu đã đề ra.
Trách nhiệm thuộc lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Phúc phụ trách lĩnh vực; lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Xây dựng phụ trách lĩnh vực; Chủ đầu tư và các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan (giai đoạn 2022 – 2025).
Qua đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền; đồng thời chỉ đạo Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị và các tổ chức, cá nhân nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm có liên quan đến các tồn tại, hạn chế, thiếu sót được nêu trong kết luận thanh tra, từ đó xác định hình thức xử lý theo quy định của pháp luật.
Đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ chỉ đạo, giao đơn vị có chức năng, nhiệm vụ, có đủ năng lực thực hiện, đảm bảo chất lượng, tiến độ việc bồi thường – giải phóng mặt bằng, tái định cư của dự án để bàn giao mặt bằng, tổ chức thi công và đưa dự án vào vận hành, khai thác nhằm khơi thông nguồn lực, tránh thất thoát, lãng phí.
Chỉ đạo Chủ đầu tư tiến hành kiểm tra, rà soát để điều chỉnh giảm giá trị nghiệm thu thanh toán lần kế tiếp đối với gói thầu Tư vấn Giám sát chưa phù hợp với quy định tại khoản 8.3, Điều 8 Hợp đồng số 307/2021/HĐTV và điều chỉnh tỷ lệ hoàn tạm ứng hợp đồng ở lần thanh toán lần 01 đúng tỷ lệ tại Hợp đồng thi công xây dựng số 306/2021/HĐXD ngày 25/12/2021 đảm bảo đúng quy định không để thất thoát tiền, tài sản Nhà nước.
