Xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, TP Hà Nội là địa phương có hàng trăm doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến gỗ. Với tốc độ phát triển khá nhanh trong những năm gần đây, nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến gỗ là rất cấp thiết.
Năm 2019, UBND TP Hà Nội đã yêu cầu các sở, ngành rà soát, hoàn thiện hồ sơ đề xuất thành lập Cụm công nghiệp làng nghề Hữu Bằng (huyện Thạch Thất). Việc thành lập Cụm công nghiệp làng nghề Hữu Bằng nhằm phục vụ di dời, mở rộng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất hộ gia đình, cá nhân trong làng nghề Hữu Bằng. Từ đó, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, nguy cơ cháy nổ trong khu dân cư.
Tuy nhiên, trong khi các ban ngành còn đang tiến hành rà soát thì tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, vi phạm pháp luật về đất đai tại xã Hữu Bằng diễn ra hết sức phức tạp. Hàng loạt nhà xưởng được xây dựng kiên cố mọc lên như nấm trước sự bất lực của chính quyền địa phương.
Nhà xưởng quy mô hàng trăm mét vuông tại khu vực đồng Bùi, xã Hữu Bằng.
Theo ghi nhận của phóng viên, tại cánh đồng Bùi, phần đất nông nghiệp dọc 2 bên tuyến đường đi qua UBND xã Hữu Bằng những nhà xưởng thi nhau được xây dựng, quy mô từ vài chục đến vài trăm mét vuông. Sau khi san lấp đất nông nghiệp trái phép; các cá nhân, doanh nghiệp cho đổ bê tông, xây tường gạch bao quanh. Cùng với đó là các kèo, cột bằng sắt kiên cố với lớp mái tôn ở trên.
Ngay khi các nhà xưởng được xây dựng xong, hoạt động sản xuất, chế biến gỗ ngay lập tức được bắt đầu và tất nhiên là không có bất kỳ biện pháp nào liên quan đến phòng cháy chữa cháy.
Ngày 17/5 vừa qua, hơn 1.000m2 nhà xưởng của 8 xưởng sản xuất, chế biến gỗ tại xã Hữu Bằng bốc cháy dữ dội suốt hơn 4 tiếng đồng hồ khiến 2 xưởng bị thiêu rụi hoàn toàn. Rất may, vụ cháy không có thiệt hại về người nhưng thiệt hại về tài sản ước tính hàng chục tỷ đồng. Vụ việc xảy ra như một lời cảnh báo về sự thiếu an toàn trong phòng cháy chữa cháy của các nhà xưởng sản xuất chế biến gõ tại đây. Tuy nhiên, nhà xưởng với đủ quy mô lớn, nhỏ vẫn được xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp bất chấp mọi quy định của pháp luật.
Hiện trường vụ cháy 8 nhà xưởng sản xuất chế biến gỗ tại xã Hữu Bằng gây thiệt hại nghiêm trọng. Ảnh: Ánh Nguyệt
Ngày 14/1/2014, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành chỉ thị số 04/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với đất nông nghiệp, đất công trên địa bàn thành phố.
Chỉ thị nêu rõ: UBND thành phố yêu cầu UBND xã, phường, thị trấn phải kiên quyết, kịp thời xử lý các trường hợp vi phạm, đặc biệt là các trường hợp tự chuyển đổi mục đích sử dụng đất, xây dựng trái phép theo đúng thẩm quyền, đúng quy định của pháp luật ngay từ khi các vi phạm đó xảy ra; lập hồ sơ các trường hợp vi phạm vượt thẩm quyền, báo cáo UBND cấp huyện xử lý theo quy định của pháp luật. Đối với địa phương nào để xảy ra vi phạm mà không xử lý thì Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn đó phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Chủ tịch UBND quận, huyện, thị xã xử lý, quyết định tạm dừng công tác điều hành của Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn để chỉ đạo xử lý cho đến khi vi phạm được xử lý, khắc phục.
Như vậy, UBND TP Hà Nội đã có chỉ đạo quyết liệt về tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với đất nông nghiệp, đất công trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, thay vì đi theo đúng chỉ đạo này, UBND xã Hữu Bằng dường như lại thờ ơ, không ngăn chặn và xử lý kịp thời những vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp. Lãnh đạo xã Hữu Bằng liệu có phải chịu trách nhiệm về những vi phạm này?
Rác thải bốc mùi hôi thối dọc tuyến đường trục trung tâm xã Hữu Bằng.
Bên cạnh tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, vi phạm pháp luật về đất đai thì thực trạng ô nhiễm môi trường tại Hữu Bằng cũng khiến người dân vô cùng bức xúc. Dọc tuyến đường đi qua UBND xã Hữu Bằng, hằng ngày luôn có một lượng rác thải lớn được tập kết từ rác thải từ quá trình sản xuất chế biến gỗ; rác thải sinh hoạt. Những đống rác thải bốc mùi hôi thối khiến người dân đi qua ai cũng phải bịt mũi, bưng mồm, lắc đầu ngao ngán.
Bà Hằng, một người dân xã Hữu Bằng bức xúc: “Ở đây là làng nghề nên rác thải sản xuất và sinh hoạt rất nhiều nhưng việc thu gom thì không đến nơi đến chốn mới thế này. Một phần cũng do ý thức của người dân họ không được thu gom tận nhà nên mang ra đây đổ. Họp cử tri chúng tôi cũng kiến nghị nhiều nhưng cũng chưa giải quyết được...”.
Để làm rõ hơn về những sự việc trên, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Phan Lạc Trường – Chủ tịch UBND xã Hữu Bằng. Ông Trường cho biết: “Tại khu đồng Bùi anh khẳng định với chú là chỉ có từ trước Tết nguyên đán thôi. Hiện tại huyện thành lập một tổ công tác gồm công an, tài nguyên môi trường, thanh tra xây dựng, tư pháp, thanh tra nhà nước, UBND xã, đầy đủ các ban ngành để đi xử lý hằng ngày 24/24 đấy.
Tuy nhiên, sau khi các lực lượng ra về các hộ lại tiếp tục thi công, thậm chí họ huy động nhiều người làm cấp tập về đêm, chỉ mất khoảng 3 đến 6 tiếng đồng hồ là họ đã dựng xong xưởng rồi nên dẫn đến việc xử lý vi phạm gặp khó khăn.
Huyện quyết định là không để tồn tại, sẽ cưỡng chế. Ngày 10/9/2019 này chúng tôi sẽ dùng biện pháp cưỡng chế để phá dỡ các nhà xưởng xây dựng trái phép”.
Còn về tình trạng người dân đổ rác thải gây ô nhiễm môi trường dọc tuyến đường qua UBND xã, ông Trường cho biết: “Cái ô nhiễm môi trường thì hiện nay Công ty Cổ phần Công nghệ cao Minh Quân trúng thầu việc xử lý rác thải trên toàn bộ huyện Thạch Thất này. Công ty nó thu gom không kịp, dân họ tức họ mang ra đấy vứt, bên anh vẫn yêu cầu công ty phải thu gom, còn thì không tránh được. Bên anh cũng không đủ người ra mà xử lý cái đó được...”.
Trước tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, vi phạm pháp luật về đất đai và thực trạng ô nhiễm môi trường đang diễn ra tại xã Hữu Bằng. Đề nghị UBND TP Hà Nội, UBND huyện Thạch Thất chỉ đạo xử lý, giải quyết dứt điểm những vi phạm nêu trên.
Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin.
Quốc Trần
