Thỏa thuận bình thường hóa Israel - Ả Rập Xê Út ngày một xa dần vì cuộc chiến ở Gaza

Triển vọng phụ thuộc vào Israel

Các quan chức chính quyền Tổng thống Joe Biden hôm thứ Ba cho biết một thỏa thuận do Mỹ làm trung gian nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và Ả Rập Xê Út là trong tầm tay. Nhưng chính quyền của Thủ tướng Benjamin Netanyahu có thể từ chối thỏa thuận lịch sử thay vì chấp nhận yêu cầu của Riyadh về một cam kết mới đối với thành lập một nhà nước Palestine và chấm dứt chiến tranh ở Gaza.

thoa thuan binh thuong hoa israel a rap xe ut ngay mot xa dan vi cuoc chien o gaza hinh 1

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Bài liên quan

Ngừng bắn ở Gaza là chìa khóa cho bình thường hóa giữa Israel và Ả Rập Xê Út

Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Xê Út sắp đến Mỹ để bàn về chiến sự Israel - Hamas

Tổng thống Mỹ và Thái tử Ả Rập Xê Út thảo luận về xung đột Israel - Hamas

Mỹ nói quan hệ giữa Ả Rập Xê Út và Israel có thể đã thúc đẩy cuộc tấn công của Hamas

Ngoại trưởng Antony Blinken nói với Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm thứ 22/5: “Ả Rập Xê Út đã nói rõ rằng [bình thường hóa] sẽ đòi hỏi sự bình tĩnh ở Gaza và nó sẽ đòi hỏi một con đường đáng tin cậy để hướng tới một nhà nước Palestine. Có thể vào thời điểm này Israel không thể hoặc không sẵn sàng đi theo con đường đó”.

Trong nhiều tháng, chính quyền trước đây của cựu Tổng thống Donald Trump đã hy vọng ông Netanyahu sẽ giành được giải thưởng lâu dài là bình thường hóa quan hệ với Riyadh như một phần của thỏa thuận sâu rộng nhằm ngăn chặn cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, cải thiện sự chia rẽ lâu dài trong khu vực.

Nhưng ông Netanyahu, dưới áp lực từ các thành viên cánh hữu trong liên minh cầm quyền của ông và đấu tranh cho sự sống còn chính trị của mình, vẫn chưa ký vào các yếu tố của thỏa thuận vốn là chìa khóa để đạt được thỏa thuận với Ả Rập Xê Út.

Dự báo nghiêm túc của Ngoại trưởng Blinken được đưa ra sau chuyến thăm khu vực vào cuối tuần qua của ông Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Joe Biden, người đã hội đàm tại Riyadh với Thái tử Mohammed bin Salman trước khi tới Israel, nơi ông đã thông báo cho ông Netanyahu về kế hoạch chi tiết Trung Đông của Nhà Trắng.

Thủ tướng Netanyahu không ưu tiên thỏa thuận

Israel đang trong giai đoạn đầu của cuộc tấn công vào thành phố Rafah ở phía nam Gaza, thành trì cuối cùng của Hamas mà ông Netanyahu và các quan chức Israel khác yêu cầu phải chiếm được, ngay cả khi điều đó có nghĩa là từ chối hoặc trì hoãn thỏa thuận với Ả Rập Xê Út.

“Israel sẽ đạt được các mục tiêu chiến tranh là tiêu diệt khả năng quân sự của Hamas, giải phóng con tin của chúng tôi và đảm bảo rằng Gaza không gây ra mối đe dọa cho Israel”, một quan chức cấp cao của Israel cho biết hôm thứ Ba trước khi Ngoại trưởng Blinken phát biểu. “Đạt được những mục tiêu đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hòa bình ở Trung Đông”.

Để khuyến khích Ả Rập Xê Út công nhận Israel, các quan chức Mỹ đã đề nghị Riyadh thiết lập mối quan hệ quốc phòng chính thức hơn với Washington, hỗ trợ mua năng lượng hạt nhân dân sự và thúc đẩy mới việc thành lập một nhà nước Palestine.

Sau cuộc hội đàm của cố vấn an ninh quốc gia Jake Sullivan, với Hoàng tử Mohammed tại thành phố Dammam phía đông Ả Rập Xê Út, vương quốc này cho biết họ đã thảo luận về “phiên bản bán kết của dự thảo thỏa thuận chiến lược” giữa Washington và Riyadh.

Một quan chức chính quyền cấp cao của các cuộc đàm phán bình thường hóa cho biết: “Không ai ở đây sẽ nói rằng điều này sắp xảy ra. Nó có khả năng tạo ra một kịch bản tàn cuộc ở Gaza khi bạn nhìn về phía trước”.

Thỏa thuận vẫn chấp chới

Việc đạt được bước ngoặt quan hệ hữu nghị giữa Ả Rập Xê Út và Israel có thể cải tổ nền chính trị Trung Đông, củng cố liên minh Israel-Ả Rập chống lại Iran và sẽ là một dấu ấn ngoại giao xuất sắc của Tổng thống Biden khi ông phải đối mặt với một chiến dịch tái tranh cử đầy khó khăn.

Việc môi giới một thỏa thuận thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia hùng mạnh nhất khu vực sẽ mở rộng Hiệp định Abraham mà cựu Tổng thống Donald Trump đã ký kết khi ông còn đương chức. Các hiệp định đã dẫn đến việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain và Morocco.

Nhưng việc thuyết phục ông Netanyahu chấp nhận nỗ lực mới xây dựng một nhà nước Palestine đã tỏ ra khó khăn sau các cuộc tấn công chết người của Hamas vào miền nam Israel hồi tháng 10, điều này đã làm gia tăng sự phản đối ý tưởng này của các thành viên cánh hữu trong chính phủ của ông và phần lớn công chúng Israel.

Benny Gantz, một thành viên nội các chiến tranh của Israel, đã chỉ trích gay gắt cách xử lý cuộc chiến ở Gaza của Netanyahu và đe dọa sẽ từ chức vào tháng 6 nếu Thủ tướng Israel không đưa ra kế hoạch chấm dứt chiến tranh và có phương án giải quyết phù hợp đối với dải đất có hơn 2 triệu dân Palestine này.

Các quan chức chính quyền ông Biden cho biết, nếu Thủ tướng Netanyahu tiếp tục cứng rắn, Washington có thể công khai các chi tiết chưa được tiết lộ của gói ngoại giao để gây sức ép. Các quan chức Mỹ cũng nói rằng họ không có kế hoạch hoàn thành và thực hiện các thỏa thuận với Ả Rập Xê Út trừ khi Israel đồng ý với các điều khoản của thỏa thuận lớn hơn.

Quang Anh

Xem thêm

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Ukraine trước sức ép chính trị mới

Ukraine trước sức ép chính trị mới

(CLO) Chính trường Ukraine đang chịu sức ép ngày càng lớn từ yêu cầu ổn định bộ máy thời chiến, cải cách, chống tham nhũng và cạnh tranh quyền lực.

Đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động

Đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động

(NB&CL) Việc Ả Rập Xê Út cùng hơn 10 nước thành lập Liên minh Phòng thủ hàng hải (MMDC) tại Biển Đỏ, Eo biển Bab al-Mandeb và Vịnh Aden cho thấy các quốc gia này đang chủ động đa dạng hóa lá chắn an ninh nhằm thích ứng với những biến động địa chính trị ngày càng khó lường.

Nga và Myanmar mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ

Nga và Myanmar mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ

(CLO) Chuyến thăm chính thức Nga của Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing (16-19/8/2026) và các cuộc hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin, Thủ tướng Mikhail Mishustin cho thấy quan hệ Nga-Myanmar tiếp tục được mở rộng theo hướng toàn diện.

Thái Lan đau đầu với bài toán kiểm soát súng

Thái Lan đau đầu với bài toán kiểm soát súng

(CLO) Sau những vụ xả súng liên tiếp, Thái Lan một lần nữa thúc đẩy siết quản lý súng. Nhưng khi vũ khí bất hợp pháp vẫn có thể được tìm mua dễ dàng trên mạng, còn hàng triệu khẩu súng đang lưu hành ngoài tầm kiểm soát, Bangkok phải đối mặt với nhiều câu hỏi khó hơn việc sửa luật.

Nút thắt Hormuz và thế trận giằng co trong xung đột Mỹ - Iran

Nút thắt Hormuz và thế trận giằng co trong xung đột Mỹ - Iran

(CLO) Động lực đàm phán và hoạt động quân sự giữa Mỹ và Iran đang chậm lại đáng kể, cho thấy cuộc đối đầu đã chuyển từ giai đoạn sử dụng sức mạnh trực tiếp sang một trạng thái giằng co, trong đó mỗi bên tìm cách duy trì sức ép và chờ đối phương thay đổi tính toán.

Trong một thế giới bất ổn, có 2.000 tỷ USD cũng vẫn bất an

Trong một thế giới bất ổn, có 2.000 tỷ USD cũng vẫn bất an

(CLO) Nicolai Tangen, CEO Norges Bank Investment Management (NBIM), vừa cảnh báo quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới này có thể “biến mất” trong tương lai. Đáng chú ý, ông cho rằng nguy cơ ấy không còn quá xa vời trong một thế giới đầy bất ổn hiện nay.

Kế hoạch hòa bình cho Gaza và 'nút thắt' Netanyahu

Kế hoạch hòa bình cho Gaza và 'nút thắt' Netanyahu

(CLO) Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ kế hoạch 15 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump hậu thuẫn đang đẩy tiến trình giải giáp Hamas và tái thiết Gaza vào một thế giằng co mới. Khi Israel đặt điều kiện giải giáp hoàn toàn lên trước mọi bước rút quân, cánh cửa để Gaza chuyển từ ngừng bắn sang ổn định vẫn chưa thể mở ra.

Học giả quốc tế đánh giá cao chuyến thăm Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Học giả quốc tế đánh giá cao chuyến thăm Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

(CLO) Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9 đến 14/8/2026.

Ba lỗ hổng khiến CHDC Congo trải qua đại dịch Ebola lớn thứ hai lịch sử

Ba lỗ hổng khiến CHDC Congo trải qua đại dịch Ebola lớn thứ hai lịch sử

(CLO) Dù thế giới từng dập tắt thành công nhiều đợt dịch Ebola trước đây, làn sóng bùng phát mới nhất tại CHDC Congo lại ghi nhận tốc độ lây lan nhanh chưa từng có. Sự kết hợp giữa chủng virus hiếm, sự chậm trễ trong phát hiện ban đầu và bối cảnh xung đột đang đẩy quốc gia này vào một cuộc khủng hoảng y tế nghiêm trọng.

Từ bài học Hiroshima đến những rủi ro hạt nhân trong thời đại AI

Từ bài học Hiroshima đến những rủi ro hạt nhân trong thời đại AI

(CLO) Tròn 81 năm sau hai vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, ký ức đau lòng ấy lại nhắc nhở nhân loại về những mối nguy của vũ khí hạt nhân. Nhưng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), lời nhắc này còn chỉ ra những rủi ro rất mới, rất đặc trưng của thời đại số.

Cỡ chữ bài viết: