Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026) diễn ra tại Hà Nội từ ngày 9–10/6 trong bối cảnh ASEAN tiếp tục đẩy mạnh liên kết nội khối, tăng cường hợp tác và mở rộng các cơ chế đối thoại khu vực. Đây được xem là một trong những không gian quan trọng để các quốc gia thành viên cùng trao đổi, chia sẻ tầm nhìn, qua đó góp phần định hình các định hướng hợp tác dài hạn của ASEAN trong giai đoạn mới.
Với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”, AFF 2026 nhấn mạnh cách tiếp cận bao trùm, lấy người dân làm trung tâm trong tiến trình phát triển Cộng đồng ASEAN, đồng thời đề cao tinh thần đoàn kết, hợp tác và đồng thuận giữa các quốc gia thành viên. Việt Nam tiếp tục được đánh giá là thành viên chủ động, tích cực và có nhiều đóng góp thực chất trong thúc đẩy các sáng kiến hợp tác khu vực, tăng cường kết nối và củng cố lòng tin giữa các nước.
Phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc trao đổi với Đại biểu Quốc hội - Trung tướng Trần Đức Thuận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội về một số nội dung liên quan.
+ Thưa Đại biểu, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 được tổ chức tại Hà Nội được kỳ vọng là không gian đối thoại quan trọng của khu vực. Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của diễn đàn này đối với tiến trình hợp tác dài hạn của ASEAN?
Đại biểu Quốc hội - Trung tướng Trần Đức Thuận: Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 có ý nghĩa quan trọng cả về chiến lược và thực tiễn đối với tiến trình phát triển của ASEAN trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang có nhiều biến động phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng nổi lên, việc duy trì các cơ chế đối thoại cởi mở, xây dựng lòng tin và thúc đẩy đồng thuận trở nên đặc biệt cần thiết.
AFF 2026 không chỉ là diễn đàn trao đổi ý tưởng mà còn là nơi kết nối các nhà hoạch định chính sách, giới học giả, doanh nghiệp và các đối tác phát triển nhằm cùng thảo luận những vấn đề chiến lược liên quan đến tương lai của ASEAN. Thông qua đó, diễn đàn góp phần củng cố đoàn kết nội khối, tăng cường khả năng thích ứng của ASEAN trước các biến động, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.
+ Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm” trong bối cảnh khu vực hiện nay?
Đại biểu Quốc hội - Trung tướng Trần Đức Thuận: Chủ đề của AFF 2026 phản ánh rất rõ định hướng phát triển của ASEAN trong giai đoạn hiện nay. Ba yếu tố “hòa bình - thịnh vượng - lấy người dân làm trung tâm” vừa là mục tiêu, vừa là động lực của tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Trong đó, hòa bình và ổn định là điều kiện tiên quyết cho phát triển; thịnh vượng là kết quả của hợp tác, liên kết và hội nhập; còn lấy người dân làm trung tâm thể hiện bản chất của mọi chính sách phát triển là phục vụ người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, già hóa dân số, chuyển đổi số, bất ổn kinh tế và các nguy cơ an ninh phi truyền thống, chủ đề này khẳng định quyết tâm của ASEAN xây dựng một cộng đồng phát triển bao trùm, bền vững và tự cường hơn.
+ Trong bối cảnh ASEAN tiếp tục tăng cường đoàn kết nội khối và thúc đẩy phát triển bền vững, AFF 2026 có thể góp phần như thế nào trong việc củng cố các giá trị chung và tăng cường kết nối giữa các quốc gia thành viên, thưa ông?
Đại biểu Quốc hội - Trung tướng Trần Đức Thuận: ASEAN thành công trong hơn nửa thế kỷ qua trước hết nhờ những giá trị nền tảng như đoàn kết, đồng thuận, tôn trọng lẫn nhau và cùng chia sẻ trách nhiệm đối với hòa bình, ổn định của khu vực.
AFF 2026 tạo điều kiện để các quốc gia thành viên trao đổi thẳng thắn, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hiểu biết và thu hẹp khác biệt trong nhận thức đối với các vấn đề khu vực và quốc tế. Đây cũng là cơ hội để thúc đẩy kết nối trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, thương mại, đầu tư đến giáo dục, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân.
Quan trọng hơn, diễn đàn góp phần củng cố bản sắc ASEAN và tăng cường sự gắn kết giữa các quốc gia thành viên, tạo nền tảng để ASEAN tiếp tục phát triển theo hướng tự cường, bao trùm và bền vững.
+ Ông đánh giá như thế nào về vai trò ngày càng chủ động, tích cực và mang tính xây dựng của Việt Nam trong ASEAN thời gian qua?
Đại biểu Quốc hội - Trung tướng Trần Đức Thuận: Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là một thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong ASEAN. Với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, Việt Nam luôn tham gia tích cực vào các cơ chế hợp tác của ASEAN, đồng thời đóng góp nhiều sáng kiến thiết thực nhằm tăng cường đoàn kết nội khối và nâng cao vai trò của ASEAN trong khu vực.
Việt Nam nhất quán ủng hộ việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, đề cao luật pháp quốc tế, thúc đẩy hợp tác cùng phát triển và xử lý các khác biệt bằng biện pháp hòa bình. Những đóng góp đó đã được các nước thành viên và đối tác ghi nhận, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tinh thần này cũng hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Đảng ta về xây dựng nền đối ngoại toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc “cây tre Việt Nam”, vì lợi ích quốc gia - dân tộc và vì hòa bình, hợp tác, phát triển trong khu vực và trên thế giới.
+ Ông có kỳ vọng như thế nào về vai trò của AFF 2026 trong việc thúc đẩy không gian đối thoại khu vực và tăng cường sự gắn kết giữa các nước ASEAN trong thời gian tới?
Đại biểu Quốc hội - Trung tướng Trần Đức Thuận: Tôi kỳ vọng AFF 2026 sẽ tiếp tục được duy trì và phát triển thành một diễn đàn đối thoại chính sách có uy tín của khu vực, nơi hội tụ các ý tưởng mới, các sáng kiến mới và những khuyến nghị chính sách có giá trị cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Thông qua các cuộc trao đổi cởi mở và xây dựng, diễn đàn sẽ góp phần tăng cường lòng tin chiến lược, củng cố đoàn kết nội khối, thúc đẩy hợp tác thực chất và nâng cao năng lực ứng phó của ASEAN trước những thách thức mới.
Đồng thời, AFF 2026 cũng tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm và đóng góp của Việt Nam trong việc thúc đẩy đối thoại, hợp tác và liên kết khu vực, qua đó đóng góp tích cực vào mục tiêu xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ; thực hiện chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa; phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong tạo lập môi trường hòa bình, huy động nguồn lực phát triển đất nước; góp phần xây dựng ASEAN đoàn kết, tự cường, giữ vững vai trò trung tâm; đề cao luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
+ Xin trân trọng cảm ơn Đại biểu Quốc hội!