Các tòa soạn có thể học gì từ những nhà sáng tạo nội dung?

(CLO) Báo cáo Reuters 2026 cho thấy, sản phẩm của những nhà sáng tạo nội dung ngày càng thu hút độc giả. Vậy các tòa soạn có thể học gì từ cách họ làm nội dung?

Trong hơn một thập kỷ qua, nhiều tòa soạn trên thế giới đã áp dụng mô hình "nhu cầu người dùng" (User needs) để định hướng sản xuất nội dung. Tuy nhiên, khi Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số Reuters 2026 cho thấy, ngày càng nhiều người tiếp cận tin tức thông qua các nhà sáng tạo nội dung (creator), một câu hỏi được đặt ra: Vì sao creator lại đáp ứng nhu cầu của độc giả hiệu quả hơn nhiều tòa soạn?

Theo Dmitry Shishkin, người phát triển mô hình User needs tại BBC cách đây 10 năm, vấn đề không nằm ở việc các tòa soạn thiếu ý tưởng hay thiếu nội dung truyền cảm hứng. Điều cốt lõi là nhu cầu của độc giả chưa thực sự trở thành trung tâm trong cách vận hành tòa soạn.

"Bạn không thể biến một bài tin cập nhật thành một câu chuyện truyền cảm hứng nếu ngay từ đầu nó không được xây dựng với mục tiêu đó", Shishkin nói.

Ông cho rằng, nhiều tòa soạn vẫn xem User needs như một danh sách các loại nội dung cần sản xuất, thay vì biến nó thành nền tảng cho quy trình biên tập, cách đo lường hiệu quả và văn hóa làm báo.

sumup-aqc7znjxrom-unsplash.jpg
Các creator thành công vì đáp ứng đúng nhu cầu của độc giả. Ảnh: Unsplash

Creator đang làm đúng điều mà nhiều tòa soạn hướng tới

Theo Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số Reuters 2026, có 27% người được khảo sát trên toàn cầu cho biết họ đã tiếp cận tin tức từ các nguồn thông tin chuyên biệt hoặc các nhà sáng tạo nội dung trong tuần trước. Lần đầu tiên, mạng xã hội và video cũng vượt truyền hình và website báo chí để trở thành kênh tiếp cận tin tức phổ biến nhất.

Shishkin cho biết, mô hình User needs được xây dựng trên 4 nhu cầu cơ bản của độc giả, gồm cập nhật thông tin, giúp hiểu vấn đề, tạo cảm hứng và hỗ trợ hành động. Đây cũng là điều mà nhiều creator đang thực hiện một cách tự nhiên.

Tại Pháp, Hugo Travers - người sáng lập kênh HugoDécrypte - đã xây dựng một trong những nguồn tin được giới trẻ 15-34 tuổi theo dõi nhiều nhất nhờ khả năng giải thích các sự kiện thời sự bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhưng không đơn giản hóa vấn đề.

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, Cleo Abram thu hút hàng tỷ lượt xem trên YouTube với những video giải thích các chủ đề phức tạp theo cách tích cực, gần gũi và truyền cảm hứng.

Ở báo chí địa phương, chương trình The B-Side của Emily Schario (Boston Globe) tập trung vào những thông tin thiết thực như địa điểm vui chơi, ăn uống hay các hoạt động diễn ra trong thành phố, giúp độc giả giải quyết những nhu cầu hằng ngày.

Trong khi đó, nhà báo Sophie Smith Galer thu hút hơn một triệu người theo dõi bằng các nội dung giải thích về ngôn ngữ, văn hóa và xã hội, đồng thời thường xuyên mời cộng đồng tham gia thảo luận.

Theo Shishkin, điểm chung của các creator thành công là họ không chỉ đáp ứng một nhu cầu duy nhất. Một video có thể vừa cập nhật thông tin, vừa giải thích, truyền cảm hứng và khuyến khích người xem tương tác. Chính mối quan hệ gần gũi với cộng đồng khiến họ tự nhiên phát triển theo hướng này.

Điều các tòa soạn còn thiếu

Qua nhiều năm quan sát các tòa soạn áp dụng mô hình User needs, Shishkin cho rằng trở ngại lớn nhất không nằm ở năng lực làm báo mà ở cách các tổ chức đo lường hiệu quả.

Khi tòa soạn ưu tiên số lượng bài viết hoặc tốc độ xuất bản, nội dung cập nhật tin tức sẽ luôn chiếm ưu thế vì đây là loại hình dễ sản xuất nhất.

Nghiên cứu mới của ông về báo chí thể thao cho thấy, hơn 70% nội dung chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin, trong khi những nội dung giúp độc giả hiểu sâu hơn hoặc tạo kết nối cảm xúc mới là yếu tố quan trọng để xây dựng lòng trung thành.

Ông cũng cho rằng, niềm tin của độc giả không đến từ thương hiệu hay khẩu hiệu mà được tạo dựng thông qua việc liên tục mang đến những nội dung có giá trị.

"Lòng tin được hình thành khi bạn liên tục chứng minh rằng nội dung của mình xứng đáng với thời gian của độc giả. Không tồn tại cái gọi là niềm tin mặc định", Shishkin nói.

Theo ông, muốn thay đổi, các tòa soạn trước hết phải đo lường chính xác những gì mình đang sản xuất thay vì chỉ đặt mục tiêu về số lượng.

Bài học từ creator

Shishkin cho rằng, các creator thành công thường chỉ tập trung vào một lĩnh vực, nhưng làm rất tốt và rất nhất quán. Đó là điều nhiều tòa soạn có thể học hỏi.

Nếu muốn hợp tác với creator hoặc phát triển đội ngũ nội bộ theo hướng này, các cơ quan báo chí cần đầu tư nghiêm túc thay vì chỉ coi đó là một xu hướng nhất thời. "Bạn phải tạo ra nội dung theo cách mà người trẻ thực sự muốn tiếp nhận", ông nhấn mạnh.

Theo Shishkin, trong bối cảnh hành vi tiếp nhận tin tức thay đổi nhanh chóng, lợi thế của các tòa soạn không chỉ nằm ở khả năng đưa tin nhanh mà còn ở việc hiểu độc giả cần gì và xây dựng nội dung xoay quanh những nhu cầu đó.

Xem thêm

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: “Không gian phát triển mới” của báo chí là một hệ sinh thái kiến tạo giá trị toàn diện

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026: “Không gian phát triển mới” của báo chí là một hệ sinh thái kiến tạo giá trị toàn diện

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không đơn thuần là sự hiện diện trên những nền tảng số mới. Đó là một hệ sinh thái trong đó công nghệ, dữ liệu, hạ tầng, mô hình kinh tế, sản phẩm và quan hệ với công chúng cùng tạo nên những giá trị mới. Những góc nhìn trước thềm Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026, sẽ diễn ra ngày 25/9 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”, gợi mở nhiều vấn đề về cách báo chí nhận diện và làm chủ không gian phát triển này.

Báo Công lý phát động cuộc thi viết về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong ngành Tòa án

Báo Công lý phát động cuộc thi viết về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong ngành Tòa án

(CLO) Ngày 18/9, Báo Công lý phối hợp với Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế phát động Cuộc thi viết “Phòng, chống tác hại của thuốc lá trong ngành Tòa án năm 2026” nhằm nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá và thúc đẩy xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc.

Nhà báo Nguyễn Tri Thức

Tòa soạn cần một 'bộ lọc' đủ chặt trước cuộc đua tốc độ

(CLO) Trong cuộc đua tốc độ của báo chí hiện đại, những sai sót tưởng như rất nhỏ trong con số, chức danh, địa danh hay nguồn tin chưa được kiểm chứng có thể trở thành rủi ro lớn khi sản phẩm đã xuất bản. Vì vậy, xây dựng “bộ lọc” kiểm duyệt nội bộ với những điểm dừng và trách nhiệm rõ ràng là yêu cầu thiết yếu để mỗi tòa soạn chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ quy trình sản xuất nội dung.

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Cỡ chữ bài viết: