(Congluan.vn) - Mới đây Thanh tra tỉnh Bắc Kạn đã tiến hành thanh tra Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Bắc Kạn và ra kết luận với nhiều sai phạm. Nhưng gần nửa năm trôi qua, doanh nghiệp này vẫn điềm nhiên hoạt động, bất chấp kết luận của Thanh tra...
Cả Hội đồng Quản trị đều có vấn đề về tư cách
Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn có tiền thân là Công ty Khoáng sản Bắc Kạn, là Doanh nghiệp nhà nước được thành lập tại Quyết định số 312/QĐ-UB ngày 05/4/2000 của UBND Tỉnh Bắc Kạn, đơn vị trực thuộc Sở Công nghiệp – Khoa học công nghệ, Môi trường (cũ). Hội đồng quản trị gồm 5 người là: Mai Văn Bản – Bùi Đăng Hòa – Nguyễn Văn Thành – Đinh Trung Hiếu – Hoàng Thị Định.
Ngày 25/6/2013, ông Bùi Đăng Hòa đã có đơn xin từ nhiệm thành viên HĐQT Công ty, vì bản thân ông đang giữ chức vụ Giám đốc Công ty Ứng dụng và Phát triển công nghệ thuộc Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Như vậy HĐQT chỉ còn có 4 người thì có tới 3 người có vấn đề. (!) Vấn đề nghiêm trọng nhất là ông Mai Văn Bản, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty.
Từ ngày 22/10/2009 Tổng Công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đã thoái toàn bộ phần vốn Nhà nước tại Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn. Nhưng UBND tỉnh Bắc Kạn chưa làm thủ tục cho ông Mai Văn Bản trước đó là đại diện phần vốn nhà nước tại Doanh nghiệp thôi là công chức để chuyển sang quản lí Doanh nghiệp 100% cổ phần không có phần vốn nhà nước theo quy định của pháp luật. Vì vậy, điều này đã vi phạm điểm b, khoản 2, điều 13 Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 ngày 29/11/2005: “Cán bộ, công chức theo quy định của Pháp luật Việt Nam không được quyền thành lập và quản lí Doanh nghiệp tại Việt nam”.
Thành viên thứ hai của HĐQT là ông Nguyễn Văn Thành, nguyên là Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Bắc Kạn, phụ trách lĩnh vực công nghiệp, khoáng sản của Tỉnh. Ông Thành khi còn đương chức đã tham gia thẩm định và phê duyệt nhiều dự án của Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn như mỏ chì kẽm Nà Duồng, Tủm Tó, Nà Khắt... Hiện tại mỏ Nà Duồng vẫn đang trong quá trình triển khai khai thác. Ngày 08/02/2007, ông Thành đã kí văn bản số 243/UBND-CN đồng ý cho phép Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn được tận thu quặng chì, kẽm từ ngày 08/02/2007 đến ngày 18/3/2011 tại hai mỏ Nà Dốp và Pù Sáp. Văn bản trên Thanh tra tỉnh đã kết luận là không đúng quy định của Luật Khoáng sản và các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Khoáng sản.
Ông Thành sau khi nghỉ hưu tháng 9/2009, đến tháng 4/2012 tham gia HĐQT Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn. Việc này đã vi phạm khoản 4 điều 5 Nghị định 102/2007/NĐ-CP quy định về thời hạn không được kinh doanh: “Đối với các chương trình, dự án có thời gian thực hiện trên 05 năm thì thời hạn không được kinh doanh kể từ khi người thôi giữ chức vụ có quyết định của cơ quan có thẩm quyền giải quyết chế độ thôi việc hoặc bị kỉ luật bằng hình thức thôi việc hoặc thực hiện chế độ hưu trí hoặc chuyển công tác ra khỏi cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước đến thời điểm chương trình, dự án đó đã được thực hiện tối thiểu là 36 tháng”.
Bên cạnh đó, theo khoản 2 điều 19 Luật Cán bộ, công chức quy định: “Cán bộ, công chức làm việc ở ngành nghề có liên quan tới bí mật nhà nước thì trong thời hạn ít nhất là 05 năm, kể từ khi có quyết định nghỉ hưu, thôi việc không được làm các công việc có liên quan đến ngành nghề trước đây mà mình đảm nhiệm cho các tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài hoặc liên doanh với nước ngoài”. Rõ ràng 2 điều luật được viện dẫn trên đây để nhằm mục đích một số cá nhân lạm dụng chức quyền, vi phạm luật pháp để tư lợi sau khi nghỉ hưu. Nhưng với trường hợp này, ông Thành vẫn thản nhiên vi phạm và trên thực tế, ông Thành đã, đang được hưởng lợi từ các quyết định có lợi cho Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn trong quá trình còn công tác rồi chuyển sang lãnh đạo chính Công ty này.
Trường hợp của bà Hoàng Thị Định cũng tương tự như trường hợp ông Thành. Bà Định nguyên là chuyên viên chính, văn phòng đoàn Đại biểu Quốc Hội tỉnh Bắc Kạn, là công chức nhà nước. Với cương vị công tác như vậy, bà Định nắm giữ nhiều bí mật nhà nước trong các lĩnh vực kinh tế ở Tỉnh Bắc Kạn, đặc biệt là lĩnh vực kinh doanh, khai thác khoáng sản. Bà Định chủ động xin nghỉ việc tại Văn phòng đoàn Đại biểu Quốc Hội tỉnh Bắc Kạn tháng 9/2007, đến 01/10/2007 chuyển ngay đến làm Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn.
Rõ ràng, có quá nhiều vấn đề tồn tại trong hàng ngũ "cao tầng" của Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn. Nhưng qua hơn nửa năm có kết luận Thanh tra, mọi việc vẫn án binh bất động.
Tàn phá môi trường, né tránh trách nhiệm hoàn thổ
Luật Khoáng sản đã quy định rõ các công ty sau khi khai thác khoáng sản phải tiến hành hoàn thổ đất, trả lại mặt bằng như trước khi khai thác. Hiện nay hệ thống pháp luật Nhà nước ta khá đồ sộ và đầy đủ để bảo vệ tài nguyên và môi trường. Nhà nước đã ban hành Bộ Luật Hình sự nước CHXHCN Việt Nam; Bộ Luật Dân sự; Luật Đất đai, Luật Tài nguyên, Luật Khoáng sản; Luật Bảo vệ môi trường; Luật Tài nguyên nước; Luật Bảo vệ di sản văn hoá, Pháp lệnh bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản... Nhưng trong thực tế, các cơ quan chuyên môn có thẩm quyền và chính quyền địa phương còn quá nhiều khó khăn trong quản lý nguồn tài nguyên, khoáng sản.
Vấn đề hoàn thổ đất đai sau khi kết thúc khai thác theo quy định của pháp luật cũng đang gây ra bức xúc do các doanh nghiệp thường tìm mọi cách chây ỳ hoặc chỉ hoàn thổ theo kiểu đối phó. Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn được UBND Tỉnh Bắc Kạn cấp phép khai thác tận thu mỏ vàng Tân An theo Quyết định số 301/QĐ-UB ngày 24/2/2003 sau đó được gia hạn và giao đất thêm 2 lần với tổng diện tích làm tròn là 15,9 ha. Bản thân Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn đã xây dựng Đề án đóng cửa mỏ và được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 921/QĐ-UBND ngày 20/5/2008. Thế nhưng đến thời điểm thanh tra thì khối lượng công việc hoàn thổ của Công ty vẫn còn dang dở như: Chưa lấp đất mầu dày 0,3m trên diện tích 15,9 ha, chưa đắp bờ đê dọc theo hai bờ sông Bắc Giang…
5 năm sau khi tự tay xây dựng Đề án đóng cửa mỏ, Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn lại có kiến nghị về Đề án như: “ Việc đắp đê bao là không cần thiết vì như vậy không tận dụng được phù sa bồi của sông”, hay “Việc phủ đất mầu dày 0,3m là không khả thi vì không thể tìm được đủ đất mầu tại địa phương để thực hiện dự án”… Rõ ràng, việc Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn được giao cả một mỏ vàng rộng gần 16 ha, khai thác kiểu tận thu suốt 5 năm, tàn phá môi trường, huỷ hoại tài nguyên đất và nước cả một vùng rộng lớn nhưng lại chậm chạp suốt 6 năm qua không hoàn thổ, viện mọi lí do để bào chữa cho chính dự án hoàn thổ mình xây dựng là điều không thể chấp nhận được.
Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn đang để người dân Bắc Kạn phải đi “đổ vỏ”! Họ đang để tài nguyên đất và nước cùng kinh tế nông nghiệp, sức khoẻ của người dân khu vực bị ảnh hưởng lâu dài bởi sự thiếu đạo đức trong kinh doanh khai thác khoáng sản.
Tiếp tay cho vàng tặc, hủy hoại môi trường
Ngày 01/9/2011, UBND tỉnh Bắc Kạn ra Thông báo số 99/TB-UBND với nội dung: “Giao UBND Huyện Ngân Sơn chủ trì, phối hợp với Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn bảo vệ khu vực mỏ vàng Pác Lạng cho đến khi UBND Huyện Ngân Sơn tìm được đối tác mới để chuyển giao”. Nhận được công văn, ngày 07/9/2011, Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn ra thông báo số 220/TB-KS về phương án huy động vốn để thực hiện công tác bảo vệ kết quả thăm dò tại Mỏ vàng Pác Lạng. Đến thời điểm này, mỏ vàng còn chưa chính thức giao cho ai nhưng ông Mai Văn Bản đã đứng ra chỉ đạo cán bộ huy động vốn trái phép mà không có sự thống nhất của các thành viên HĐQT (trích báo cáo cuả Công an tỉnh Bắc Kạn số 1117/BC-CAT ngày 08/5/2013).
Ông Mai Văn Bản đã kí tổng cộng 48 biên bản thoả thuận góp vốn đầu tư khai thác mỏ vàng Pác Lạng (2 tổ chức, 46 cá nhân), thu trái phép số tiền 8.950.000.000 đồng. Điều nghiêm trọng ở đây là toàn bộ 48 “nhà đầu tư” này đều là các “bưởng” vàng tặc khét tiếng trên địa bàn với hàng ngàn đàn em. Sau khi được ông Mai Văn Bản khoác cho chiếc áo mỹ miều “nhà đầu tư” lên tấm thân vàng tặc tanh máu, các “bưởng” đã chỉ huy hàng ngàn vàng tặc tràn vào Mỏ vàng Pác Lạng dựng lều lán, đưa máy phát điện, đầu nổ, máy nghiền đá… khai thác bừa bãi.
Việc làm vi phạm pháp luật trắng trợn này đã làm cho một vùng đất trở nên hỗn loạn, mất an ninh trật tự nghiêm trọng với hàng loạt vụ giết người, đâm chém tranh giành nguồn nước, hầm đất tại Pác Lạng. Việc làm của ông Bản gây hậu quả kéo dài đến tận thời điểm hiện nay vẫn chưa thể đuổi được các nhóm vàng tặc này, tiêu tốn của Nhà nước một khoản tiền khổng lồ cùng công sức của hàng ngàn lượt cán bộ chiến sĩ Công an tỉnh Bắc Kạn. Ấy vậy mà ngày 27/12/2013, Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn vẫn ngang nhiên ra Công văn giải trình, kiến nghị với Thanh tra tỉnh về việc thu tiền của các nhà đầu tư: “Đây là hình thức thoả thuận tự nguyện về huy động đặt cọc việc góp vốn của các nhà đầu tư vào dự án của doanh nghiệp, không trái với Luật Doanh nghiệp. Còn về tình hình mất an ninh trật tự trên địa bàn là trách nhiệm của UBND huyện Ngân Sơn, Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn chỉ là đơn vị chứng kiến và trả chi phí thuê bảo vệ”.
“Coi trời bằng vung”, thản nhiên chà đạp luật pháp, tư lợi cá nhân, huỷ hoại môi trường… đủ loại sai phạm đã bị Kết luận Thanh tra vạch trần nhưng gần nửa năm qua, bộ sậu của Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn vẫn an nhiên tự tại, tiếp tục vi phạm. Dư luận không thể không đặt câu hỏi về “quyền lực đen” phía sau Công ty cổ phần khoáng sản Bắc Kạn và sự xói mòn niềm tin vào luật pháp, chính quyền …
Gia Hân – Sơn Tùng
