Lan tỏa tinh thần đoàn kết từ những mô hình gần dân
Trước thềm Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”, nhiều địa phương đã và đang đẩy mạnh cụ thể hóa các chủ trương bằng những mô hình gắn trực tiếp với đời sống nhân dân.
Chuyển đổi số không còn là một khái niệm xa vời mà đang len lỏi vào từng ngõ xóm, từng nếp nghĩ của người dân tại xã đảo Minh Châu (Hà Nội). Chia sẻ về công tác Mặt trận tại cơ sở, ông Nguyễn Danh Chương - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Minh Châu cho biết, địa phương đang tích cực triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Minh chứng rõ nét nhất cho sự bứt phá tại Minh Châu chính là việc đẩy mạnh kinh tế số ngay từ những hoạt động giao thương thường nhật. Ông Nguyễn Danh Chương chia sẻ, thời gian qua, Mặt trận xã đã đồng hành cùng việc hình thành nên mô hình chợ đêm tại địa phương.
Không chỉ tạo ra không gian giao lưu, buôn bán mang lại luồng sinh khí mới cho kinh tế xã đảo, Mặt trận còn trực tiếp vận động người dân và tiểu thương thực hiện chi trả, thanh toán không dùng tiền mặt tại khu vực chợ đêm này. Sự thay đổi tư duy từ "tiền lẻ, tiền chẵn" sang những mã QR, những "cú chạm" trên điện thoại thông minh đã giúp bà con nông dân và tiểu thương từng bước tiếp cận với nền kinh tế số một cách tự nhiên và thiết thực nhất.
Tuy nhiên, khát vọng của Minh Châu không chỉ dừng lại ở kinh tế số. Ông Chương cho biết, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 phấn đấu trỏ thành "xã thông minh".
"Xã thông minh bao gồm rất nhiều yếu tố, trong đó vai trò của Mặt trận là phải cùng với Nhân dân trực tiếp tham gia", ông Chương nhấn mạnh. Để cụ thể hóa mục tiêu này, các thành viên của Mặt trận từ cấp xã đến cơ sở đã tích cực tham gia vào các Tổ chuyển đổi số cộng với cách làm ban ngày tập trung tiếp nhận, xử lý hồ sơ, buổi tối hoặc ngoài giờ hỗ trợ trả kết quả, hướng dẫn người dân tại nhà trong trường hợp phù hợp; thành lập Tổ chuyển đổi số cộng đồng tại 07 khu dân cư để hỗ trợ trực tiếp người dân; triển khai mô hình “Bàn làm việc không giấy tờ” trên HanoiWork, từng bước vận hành Phòng điều hành thông minh cấp xã phục vụ chỉ đạo, điều hành; đẩy mạnh Sổ tay đảng viên điện tử,
Đặc biệt, địa phương đang triển khai mô hình "hai phục vụ" nhằm hỗ trợ và phục vụ tốt nhất cho người dân trong suốt quá trình thích ứng với chuyển đổi số. Nhờ có sự "cầm tay chỉ việc" của các cán bộ Mặt trận và lực lượng nòng cốt, những rào cản về công nghệ đối với người dân vùng nông thôn, xã đảo đang dần được xóa bỏ.
Từ những thành quả thiết thực tại cơ sở, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Minh Châu bày tỏ sự đồng tình và kỳ vọng lớn vào những điểm mới trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI.
Ông Chương đặc biệt tâm đắc với yêu cầu đổi mới tác phong của cán bộ Mặt trận trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, đó là phải thực hiện nghiêm nguyên tắc "3 gần": Gần dân - gần cơ sở - gần không gian số. Những thực tiễn đang diễn ra tại xã thông minh Minh Châu chính là minh chứng sống động cho việc đưa Mặt trận đến gần hơn với "không gian số".
Ông Chương kỳ vọng trong nhiệm kỳ mới, hệ thống Mặt trận toàn quốc sẽ triển khai đồng bộ và hiệu quả “Cổng Mặt trận số” để tiếp nhận kiến nghị của người dân 24/7. Khi hệ thống tương tác trực tuyến được hoàn thiện, khoảng cách giữa chính quyền, Mặt trận và Nhân dân sẽ được thu hẹp tối đa. Mọi tâm tư, nguyện vọng hay sáng kiến của bà con từ những vùng sâu, xã đảo như Minh Châu đều sẽ được lắng nghe và giải quyết kịp thời, đúng với phương châm cốt lõi: “Khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”.
Tại phường Nghĩa Đô (Hà Nội), hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường đã khởi động mô hình “Ba chủ thể - Một mục tiêu: Đồng thuận vì cộng đồng”.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Nghĩa Đô Nguyễn Kim Lê cho biết mô hình nhằm phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao hiệu quả tiếp nhận, giải quyết kiến nghị của Nhân dân.
Điểm mới của mô hình là việc xây dựng “hòm thư số” tích hợp mã QR tại trụ sở Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường, 87 tổ dân phố và nhiều địa điểm công cộng như trạm y tế, trung tâm văn hóa, chợ dân sinh…
Người dân chỉ cần quét mã QR để gửi ý kiến, kiến nghị trực tiếp tới bộ phận tiếp nhận của Mặt trận. Các phản ánh sẽ được tổng hợp, phân loại và chuyển tới chính quyền giải quyết theo nguyên tắc “Nhân dân nói - Mặt trận lắng nghe - Chính quyền trả lời”.
“Hòm thư số” cũng được công bố rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội, fanpage, Facebook, Zalo cộng đồng, giúp người dân phản ánh mọi lúc, mọi nơi.
Theo đánh giá, việc ứng dụng các kênh tiếp nhận thông tin hiện đại góp phần nâng cao tính kịp thời, chính xác trong công tác nắm bắt dư luận xã hội; đồng thời công khai, minh bạch quy trình xử lý, hạn chế tình trạng khiếu nại vượt cấp.
Xóa bệnh hình thức, đưa “Mặt trận số” đến gần người dân
Gắn bó với công tác cơ sở nhiều năm, ông Bùi Quang Công - Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn An Tràng (xã Tiên Hoa, Hưng Yên) cho rằng Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XI đã chạm trúng “hơi thở” của đời sống khi kiên quyết xóa bỏ bệnh hình thức và đưa công nghệ số về tận cổng làng.
Chia sẻ với phóng viên, ông Bùi Quang Công bày tỏ sự tâm đắc với phương châm hành động xuyên suốt: “Khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”.
Theo ông Công, điều khiến đội ngũ cán bộ thôn, xã phấn khởi nhất trong nhiệm kỳ tới là sự quyết liệt trong đổi mới tư duy quản trị phong trào.
“Lâu nay, đôi khi phong trào ở cơ sở vẫn còn nặng tính hình thức, báo cáo chung chung. Nhưng đọc dự thảo lần này, tôi thấy Mặt trận đã đặt ra kỷ cương rất rõ ràng với công thức ‘3 Dễ - 3 Rõ - 3 Đo’: Dễ hiểu - Dễ nhớ - Dễ làm; Rõ mục tiêu - Rõ trách nhiệm - Rõ thời hạn; Đo đầu vào - Đo đầu ra - Đo tác động”, ông Công chia sẻ.
Theo vị Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn An Tràng, việc kiểm tra đến cùng và áp dụng công thức này sẽ giúp các phong trào thi đua đi vào thực chất, mang lại lợi ích thiết thực thay vì chạy theo thành tích.
Không chỉ đổi mới phương thức hoạt động, dự thảo còn đặt ra yêu cầu khắt khe đối với cán bộ Mặt trận cơ sở. Theo đó, mỗi cán bộ phải rèn luyện tác phong “3 gần”: Gần dân - gần cơ sở - gần không gian số; đồng thời kiên quyết giữ “4 không”: Không hình thức - không né tránh - không đùn đẩy - không làm sai chức năng.
Từ thực tiễn sắp xếp, tinh gọn bộ máy tại địa phương, ông Công đánh giá cao việc dự thảo ghi nhận nhiều nơi đã chủ động bố trí Bí thư kiêm Trưởng ban Công tác Mặt trận tại thôn, tổ dân phố.
“Sự nhất thể hóa này giúp công việc điều hành ở cơ sở được xuyên suốt, cán bộ sát sao hơn với từng hộ dân, tiếng nói của Mặt trận cũng có sức nặng hơn”, ông Công nhận định.
Một trong những điểm mới gây ấn tượng mạnh với ông Công là việc đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”.
“Ở nông thôn hiện nay, người lớn tuổi, lao động phổ thông gặp không ít khó khăn khi tiếp cận công nghệ. Chủ trương phổ cập kiến thức và kỹ năng số thông qua ‘Bình dân học vụ số’ sẽ giúp bà con không bị bỏ lại phía sau, biết cách ứng dụng công nghệ số vào đời sống và sản xuất kinh doanh”, ông Công nói.
Theo ông, việc hiện thực hóa mô hình “Mặt trận số” cũng là một chỉ tiêu mang tính đột phá khi hướng tới mục tiêu 100% xã, phường thiết lập trang mạng xã hội và triển khai “Cổng Mặt trận số” để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân 24/7.
“Khoảng cách giữa cán bộ và người dân sẽ được thu hẹp tối đa”, ông Công kỳ vọng.
Từ góc nhìn của người làm công tác Mặt trận ở cơ sở, ông Công cho rằng trọng tâm của mọi đổi mới vẫn là chăm lo đời sống nhân dân. Ông đặc biệt kỳ vọng vào mục tiêu 100% Ủy ban MTTQ cấp xã có ít nhất một mô hình an sinh cộng đồng nhằm trực tiếp hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, gia đình bị thiên tai và người yếu thế.
“Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi ở cơ sở là khơi dậy tinh thần tự quản, tình làng nghĩa xóm để xây dựng nên những khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc”, ông Công bày tỏ.
Theo ông Bùi Quang Công, việc gắn mục tiêu này với các tiêu chí mới về “xanh - số - an toàn” sẽ góp phần biến mỗi thôn xóm, khu dân cư trở thành “pháo đài” vững chắc của khối đại đoàn kết toàn dân, nơi đời sống người dân ngày càng được nâng cao.
Xây dựng khu dân cư “Đoàn kết, ấm no, hạnh phúc”
Theo dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI, phát huy tinh thần tự quản, xây dựng khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc là một trong những nhiệm vụ đột phá và trọng tâm. Nắm bắt tinh thần đó, MTTQ xã Hoàng Hoa Thám (tỉnh Hưng Yên) đang tích cực triển khai điểm mô hình khu dân cư “Đoàn kết, ấm no, hạnh phúc”, phấn đấu đến năm 2026 sẽ ra mắt được 50% mô hình điểm tại các khu dân cư.
Bà Trần Thị Nhuần - Chủ tịch MTTQ xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên cho biết, điểm nhấn cốt lõi của mô hình khu dân cư “Đoàn kết, ấm no, hạnh phúc” là tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước; ra sức học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng cuộc sống. Thông qua đó, địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, giúp đỡ nhau phát triển kinh tế gia đình; đặc biệt quan tâm, hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm đối với hộ nghèo, cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn để các hộ vươn lên ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững.
Bên cạnh đó, nhằm hiện thực hóa chỉ tiêu 100% xã phường triển khai cổng Mặt trận số tiếp nhận kiến nghị 24/7 của Đại hội XI, xã Hoàng Hoa Thám đã chủ động, sáng tạo triển khai mô hình “Gắn mã QR tiếp nhận ý kiến phản ánh của Nhân dân”.
Thực hiện mô hình, các Ban công tác mặt trận khu dân cư sẽ chuyển mã QR do Ủy ban MTTQ xã thiết lập vào các nhóm Zalo, fanpage của đơn vị mình và đặt bảng mã QR tại các nhà văn hóa để mọi người dân được biết và tham gia phản ánh. Ban công tác mặt trận khu dân cư tập trung tuyên truyền, phổ biến rộng rãi đến đông đảo người dân; đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh để quét mã QR và phân công cán bộ tiếp nhận, phân loại, xử lý các ý kiến phản ánh của Nhân dân một cách kịp thời, hiệu quả.
Mô hình “Gắn mã QR tiếp nhận ý kiến phản ánh của Nhân dân” được thực hiện nhằm mở rộng và đa dạng hóa các hình thức nắm bắt tình hình dư luận trong Nhân dân ngay tại cơ sở, thúc đẩy thực hiện tốt mô hình “Chính quyền thân thiện, vì Nhân dân phục vụ”. Qua đó phát huy vai trò cầu nối tin cậy giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân trên địa bàn. Từ dữ liệu hòm thư số thu về, Đảng ủy, HĐND, UBND và MTTQ xã sẽ tổng hợp để tổ chức đối thoại trực tiếp hoặc lồng ghép giải quyết thông qua các kỳ tiếp xúc cử tri…
Bày tỏ kỳ vọng trước Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, cán bộ cơ sở mong muốn tăng thêm biên chế cho hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã nhằm đáp ứng khối lượng công việc ngày càng lớn.
“Hiện nay công việc từ cấp huyện chuyển về xã rất nhiều, trong khi số lượng cán bộ ít nên áp lực khá lớn”, vị cán bộ chia sẻ.
Cùng với đó, địa phương cũng mong muốn có thêm một Phó Chủ tịch chuyên trách Mặt trận để hỗ trợ công tác điều hành, đồng thời kiến nghị nâng chế độ tiền lương, phụ cấp nhằm tạo thêm động lực cho cán bộ cơ sở.
“Muốn anh em có động lực hoạt động tốt hơn thì cần quan tâm hơn đến chế độ, chính sách”, bà Trần Thị Nhuần bày tỏ.
