Theo Nghị quyết, các chức danh gồm bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ khi được tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp tương ứng sẽ được xếp lương từ bậc 2, áp dụng cho đến khi có quy định mới về chính sách tiền lương.
Về phụ cấp ưu đãi nghề, Nghị quyết quy định mức hưởng 100% đối với nhân viên y tế thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn trong các lĩnh vực: Tâm thần; pháp y, pháp y tâm thần; hồi sức cấp cứu; giải phẫu bệnh; nhân viên y tế làm việc tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, biên giới và hải đảo. Các trường hợp còn lại được hưởng mức phụ cấp tối thiểu 70%.
Nghị quyết 261 cũng nới điều kiện tiếp nhận viên chức y tế vào làm việc tại trạm y tế cấp xã khi không yêu cầu điều kiện về thời gian công tác, nếu người được tiếp nhận có giấy phép hành nghề phù hợp và cam kết làm việc tại trạm y tế cấp xã ít nhất 5 năm.
Trường hợp không thực hiện đủ thời gian cam kết sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về viên chức.
Bên cạnh chính sách tiền lương và phụ cấp, Nghị quyết còn quy định nhiều ưu đãi về đất đai và tài chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh được quyết định điều chỉnh, bổ sung kế hoạch sử dụng đất để triển khai các dự án y tế mà không phải chờ kỳ điều chỉnh tiếp theo; các thủ tục về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất được thực hiện theo trình tự rút gọn.
Đáng chú ý, các cơ sở y tế công lập và cơ sở y tế tư nhân hoạt động không vì mục đích lợi nhuận được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, nhằm khuyến khích đầu tư và mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân.
GS.TSKH. Dương Quý Sỹ, Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển Nhân lực, Chủ tịch Hội đồng Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng cho rằng sự thay đổi này là không đáng kể, không đủ để tạo ra “cú hích” để thu hút người học vào học tập tại các trường y khoa.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những đặc thù cốt lõi của nghề y: Đầu vào khó, đặc biệt ở các trường công lập với điểm chuẩn cao; chi phí đào tạo lớn, thời gian học kéo dài và cường độ học tập, thực hành nặng nề ngay từ năm thứ hai; lộ trình hành nghề phức tạp khi phải thực hành 12 tháng để được cấp chứng chỉ, từ năm 2027 còn phải thi đánh giá năng lực theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh; cùng với đó là áp lực nghề nghiệp lớn, rủi ro pháp lý cao và môi trường làm việc dễ gây căng thẳng, sang chấn tâm lý.
“Dù chính sách mới đã bước đầu cải thiện thu nhập cho bác sĩ trẻ, việc xếp lương bậc 2 kèm phụ cấp 70 – 100% vẫn chưa đủ sức tạo “lực hút” đối với người học. Để bảo đảm mục tiêu tối thiểu 15 bác sĩ/10.000 dân theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW, cần những chính sách đãi ngộ mạnh mẽ, đột phá hơn nhằm thu hút khoảng 12.000-14.000 sinh viên theo học bác sĩ đa khoa mỗi năm”, GS Sỹ nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, phần lớn thí sinh lựa chọn ngành y không phải vì thu nhập khởi điểm mà xuất phát từ lòng yêu nghề, mong muốn được chăm sóc, chữa trị cho người bệnh và cống hiến cho xã hội. Với họ, màu áo blouse trắng là biểu tượng của trách nhiệm và sứ mệnh. Tuy nhiên, trong bối cảnh áp lực đào tạo kéo dài, cường độ lao động cao và trách nhiệm nghề nghiệp nặng nề, chính sách đãi ngộ hiện nay vẫn chưa tương xứng.
