Sự kiện hai năm một lần diễn ra tại thành phố Chu Hải, tỉnh Quảng Đông, là cơ hội hiếm hoi cho công chúng chiêm ngưỡng sức mạnh quân sự và công nghiệp của Trung Quốc, đồng thời mang đến cho chuyên gia quốc tế cơ hội đánh giá năng lực của siêu cường đang trỗi dậy này.
Sự kiện năm nay có sự góp mặt của một loạt hệ thống vũ khí mới, bao gồm máy bay phản lực chiến đấu và tên lửa. Sự kiện cũng lần đầu tiên có khu vực dành riêng cho máy bay không người lái, dấu hiệu cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của chúng trên chiến trường, bao gồm cả trong cuộc khủng hoảng Ukraine và bất kỳ cuộc xung đột tiềm tàng nào trong tương lai.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, triển lãm kéo dài 6 ngày đã thu hút gần 600.000 lượt khách tham quan và hơn 280 tỷ nhân dân tệ (39 tỷ USD) đơn đặt hàng trên toàn cầu, cũng như chuyến dừng chân của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nga.
Dưới đây là một số hệ thống vũ khí mới đáng chú ý nhất được trưng bày trước công chúng tại triển lãm.
Máy bay chiến đấu tàng hình J35-A
Sau hơn một thập kỷ phát triển, máy bay chiến đấu tàng hình mới rất được mong đợi của Trung Quốc, J-35A, được coi rộng rãi là một phần trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm bắt kịp năng lực máy bay chiến đấu tàng hình của Mỹ.
J-35A là máy bay chiến đấu tàng hình thứ hai của Trung Quốc, sau khi J-20 được đưa vào sử dụng năm 2017. Việc đưa J-35A vào sử dụng đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai sau Mỹ sở hữu hai loại máy bay chiến đấu tàng hình.
Máy bay chiến đấu tàng hình J-35A bay vút lên bầu trời trong lần ra mắt tại triển lãm hàng không Chu Hải, Trung Quốc, ngày 12/11. Ảnh: VCG
Một số nhà quan sát đã nhận thấy điểm tương đồng về ngoại hình giữa J-35A và F-35 của Mỹ. Mặc dù không giống F-35, chỉ có một động cơ phản lực cánh quạt, J-35A được trang bị hai động cơ.
Ông Song Xinzhi, một chuyên gia quân sự Trung Quốc và là cựu nghiên cứu viên của Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), cho biết trọng lượng cất cánh tối đa của máy bay có thể lên tới 30 tấn, đồng thời ca ngợi đây là "bước đột phá" cho thế hệ máy bay chiến đấu tàng hình hạng trung mới của Trung Quốc.
Ông nói thêm rằng J-35A là phiên bản máy bay chiến đấu dành cho không quân. "Cũng có một phiên bản dành cho hải quân, dự kiến sẽ sớm được công bố trước công chúng", ông Song nói.
Nhà bình luận quân sự Wei Dongxu tuyên bố một đặc điểm quan trọng của J-35A là tính linh hoạt rõ ràng.
"Nó không chỉ có thể thực hiện các nhiệm vụ không chiến mà còn thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào cả mục tiêu trên bộ và trên biển", ông nói, lưu ý rằng máy bay phản lực này có thể mang theo nhiều loại đạn dược dẫn đường chính xác trong khoang vũ khí bên trong, bao gồm cả tên lửa hành trình nhỏ phóng từ trên không.
Hệ thống tên lửa chống đạn đạo HQ-19
Các chuyên gia đã nhanh chóng so sánh HQ-19, hệ thống tên lửa đất đối không thế hệ mới của Trung Quốc, với hệ thống Phòng không tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ
HQ-19 được lắp trên xe cơ động cao 8x8, mang theo 6 tên lửa đánh chặn và sử dụng cơ chế "phóng lạnh" giúp giảm áp lực lên bệ phóng và cho phép triển khai lại tên lửa đánh chặn nhanh chóng.
Hệ thống tên lửa đất đối không HQ-19 là một trong những vũ khí mới được mong đợi nhất tại triển lãm hàng không Chu Hải. Ảnh: Costfoto
Trung Quốc chưa tiết lộ thông số kỹ thuật của hệ thống và vẫn chưa rõ liệu nó có thể sánh được với tầm hoạt động hoặc tốc độ tấn công của THAAD hay không. Báo cáo thường niên của Bộ Quốc phòng Mỹ về quân đội Trung Quốc năm 2020 cho biết tên lửa đánh chặn HQ-19 đã trải qua các cuộc thử nghiệm để xác minh khả năng chống lại tên lửa đạn đạo có tầm bắn 3.000 km.
Các chuyên gia quân sự Trung Quốc cho biết hệ thống này có nhiệm vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo bên ngoài bầu khí quyển, mở rộng đáng kể phạm vi đánh chặn của các mẫu trước đây như HQ-9.
Đáng chú ý, các chuyên gia và phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng tuyên bố HQ-19 có khả năng đánh chặn các phương tiện lướt siêu thanh trong khí quyển.
Đại tá Du Wenlong thuộc Học viện Khoa học Quân sự PLA cho biết, những vũ khí như các phương tiện lướt siêu thanh "rất khó đánh chặn vì quỹ đạo bay không thể đoán trước".
"Tuy nhiên, hệ thống radar của chúng tôi có thể theo dõi những quỹ đạo phức tạp này và dẫn đường cho tên lửa tấn công cuối cùng. Nhiều quốc gia đánh chặn đầu đạn siêu thanh bằng cách triển khai nhiều đầu đạn nhanh, đảm bảo ít nhất một lần trúng đích. Nhưng với sự kết hợp của tên lửa HQ-19 và hệ thống radar của chúng tôi, vấn đề này được giải quyết chỉ bằng một radar và một tên lửa duy nhất", ông nói.
Máy bay không người lái mẹ Jetank
Theo truyền thông nhà nước, Jetank là máy bay không người lái mẹ khổng lồ có thể mang tải trọng lên tới 6 tấn, có sải cánh 25 mét và trọng lượng cất cánh tối đa 16 tấn, khiến nó trở thành một trong những vũ khí lớn nhất trong kho vũ khí của Trung Quốc.
Máy bay không người lái mới của quân đội Trung Quốc, Jetank, được trưng bày tại triển lãm hàng không Chu Hải, ngày 12/11. Ảnh: Kyodo
Máy bay không người lái (UAV) tấn công và trinh sát chạy bằng động cơ phản lực này có 8 điểm cứng bên ngoài để mang tên lửa và bom, cũng như một mô-đun có thể thay thế nhanh chóng để mang theo nhiều loại máy bay không người lái nhỏ hơn.
Chuyên gia quân sự Trung Quốc Du Wenlong cho biết: "Nó được ví như tàu sân bay phiên bản trên không trung, cho phép triển khai nhiều máy bay không người lái lên chiến trường bằng cách phóng chúng trên không", đồng thời ca ngợi đây là "một cải tiến đáng kể".
Tàu chiến mặt nước không người lái tàng hình Orca
Được gọi là Orca, JARI-USV-A là tàu chiến mặt nước không người lái tàng hình tốc độ cao. Con tàu 500 tấn này được thiết kế có khả năng chống radar cao và có cấu trúc ba thân độc đáo giúp tàu ổn định trên vùng biển khắc nghiệt.
Theo China Military Online, tàu Orca có chiều dài 58 mét, rộng 23 mét và sâu 4 mét, có thể hoạt động ở tốc độ lên tới 40 hải lý/giờ với tầm hoạt động 4.000 hải lý, cho phép thực hiện các nhiệm vụ kéo dài mà không cần tiếp tế.
Orca, tàu chiến mặt nước không người lái tàng hình mới nhất của Trung Quốc, tại triển lãm hàng không Chu Hải. Ảnh: Long Wei/Feature China
"Là tàu chiến tự động, nó giống như pháo đài di động trên biển có khả năng thực hiện các nhiệm vụ như tấn công hỏa lực ngoài tầm nhìn, phòng không và phòng thủ tên lửa, tìm kiếm và tấn công chống tàu ngầm", China Military Online cho biết trong một bài viết hôm 19/11.
"Các nền tảng như vậy có thể thường xuyên thực hiện các hoạt động quân sự và phi quân sự ở cường độ thấp đến trung bình, chẳng hạn như tuần tra và bảo vệ xung quanh các điểm chiến lược, cảng căn cứ, đảo và rạn san hô, cũng như các tuyến đường thủy quan trọng", báo cáo cho biết thêm.
Được trang bị 4 radar mảng pha và hệ thống phóng thẳng đứng, tàu được cho là có thể mang theo tên lửa, tên lửa chống hạm, tên lửa phòng không và các trạm vũ khí điều khiển từ xa. Nó cũng có một bệ cất cánh và hạ cánh cho trực thăng không người lái ở phía sau và một khoang neo đậu nhỏ ở đuôi tàu, có thể được sử dụng để phóng các thiết bị nhỏ dưới nước hoặc cảm biến để phát hiện tàu ngầm.
Tên lửa không đối không PL-15E
Trung Quốc cũng trình làng phiên bản mới của tên lửa không đối không tầm xa PL-15. Nó có cánh đuôi gập, thiết kế cho phép cất giữ gọn gàng hơn để phù hợp với máy bay chiến đấu tàng hình của nước này.
Các mô hình thu nhỏ của máy bay chiến đấu J-15T và tên lửa PL-15 được trưng bày tại phòng triển lãm của Tổng công ty Công nghiệp Hàng không Trung Quốc tại triển lãm hàng không Chu Hải. Ảnh: VCG
Tại triển lãm hàng không, PL-15E được trưng bày bên cạnh mô hình máy bay chiến đấu tàng hình J35-A.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế , PL-15 là một trong những tên lửa không đối không mạnh nhất của Trung Quốc, có tầm bắn khoảng 200 km và tốc độ tối đa gấp 5 lần tốc độ âm thanh.
Nó thường được so sánh với tên lửa không đối không tầm trung tiên tiến AIM-120 của Mỹ.
Máy bay chiến đấu tàng hình Su-57
Cũng được trưng bày tại triển lãm hàng không này là Su-57, máy bay chiến đấu tiên tiến nhất của Nga, lần đầu tiên xuất hiện xa nhà.
Sự ra mắt của Su-57 ở nước ngoài tại Chu Hải đã gửi đi thông điệp rõ ràng về sự hợp tác quân sự chặt chẽ giữa Trung Quốc và Nga.
Theo tờ Thời Báo Hoàn Cầu, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu, người đang có mặt tại Trung Quốc để tham gia các cuộc tham vấn an ninh chiến lược thường niên, đã ghé thăm triển lãm hàng không để xem máy bay Su-57 được trưng bày.
Tại triển lãm hàng không, những hợp đồng đầu tiên đã được ký kết để Nga xuất khẩu Su-57 cho khách hàng nước ngoài, theo hãng thông tấn Nga Tass đưa tin, mặc dù không tiết lộ danh tính của người mua.
Ngọc Ánh (theo CCTV, CNN)
