Dấu hiệu thất thoát từ chiêu trò “giấu” doanh thu, “quên” nộp thuế
Theo Kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh An Giang, tình trạng các doanh nghiệp, chủ đầu tư để ngoài sổ sách nguồn thu khổng lồ từ việc cho thuê lô, sạp diễn ra vô cùng phổ biến, bộc lộ lỗ hổng lớn trong công tác quản lý nghĩa vụ tài chính.
Điển hình, tại chợ Sao Mai (xã Tân Hiệp), Công ty CP Tập đoàn Sao Mai đã ký hợp đồng giao khoán quyền kinh doanh cho cá nhân là ông Nguyễn Thành Lân. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2023-2025, ông Lân đã thu tới 8.371.254.000 đồng từ các tiểu thương nhưng hoàn toàn không kê khai thuế theo quy định pháp luật.
Tương tự, tại chợ An Phú (xã An Phú), Công ty TNHH Huỳnh Thúy Huỳnh phát sinh doanh thu 2,69 tỷ đồng từ việc cho thuê diện tích bán hàng nhưng không hề hạch toán vào sổ kế toán, không phản ánh trên báo cáo tài chính và “quên” luôn việc kê khai nộp thuế.
Không dừng lại ở đó, đến thời điểm thanh tra, doanh nghiệp này vẫn chưa nộp ngân sách nhà nước số tiền lên tới hơn 3,59 tỷ đồng theo hợp đồng khai thác chợ đã ký kết.
Dấu hiệu trục lợi, giấu doanh thu này cũng lặp lại tại hàng loạt khu chợ khác. Tại chợ Quốc Thái, Công ty CP Tân Đức Mạnh phát sinh doanh thu 819,2 triệu đồng nhưng không kê khai. Tại chợ An Châu (Công ty TNHH TVXD Lê Phát), việc giao khoán cho cá nhân thu tiền lô sạp mang lại khoảng 1,36 tỷ đồng/năm nhưng cũng chung kịch bản “không mở sổ sách, không kê khai thuế”. Bản thân Công ty Lê Phát hiện cũng đang nợ thuế Giá trị gia tăng số tiền hơn 885 triệu đồng.
Ngang nhiên “xẻ thịt” đất công, phá vỡ quy hoạch
Không chỉ dừng lại ở các sai phạm tài chính, qua kiểm tra thực tế, cơ quan thanh tra còn phát hiện nhiều chủ đầu tư tự ý cơi nới, “xẻ thịt” các diện tích đất công cộng, bãi xe để xây dựng ki-ốt trái phép.
Bức xúc nhất phải kể đến vụ việc tại chợ Vĩnh Thanh II (phường Rạch Giá), khi Công ty TNHH TM Kiệt Hồng đã để tiểu thương tự ý lắp dựng thêm tới 80 ki-ốt tiền chế (diện tích từ 8,64m2 đến 25,8m2) ngay trên phần đất quy hoạch dành cho giao thông và cây xanh. Việc làm này hoàn toàn trái với phương án bố trí, sắp xếp điểm kinh doanh đã được phê duyệt và giấy phép xây dựng được cấp.
Tại chợ Rạch Sỏi (phường Rạch Giá), Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Hồng Trung Kiên Giang đã chiếm dụng ngang nhiên khu vực bãi lên hàng để bố trí 35 ki-ốt cho thuê kinh doanh, vi phạm nghiêm trọng mục đích sử dụng đất.
Tương tự, Công ty CP Tập đoàn Sao Mai cũng để cá nhân nhận khoán tự ý xây thêm 28 ki-ốt tiền chế, phá vỡ phương án phân bố vị trí lô sạp đã được duyệt. Thậm chí, ngay cả phần đất bãi giữ xe rộng hơn 317m2 tại chợ nông sản 2 – Chợ Bắc Sơn cũng bị Công ty TNHH MTV An Phú Kiên Giang biến thành nơi dựng 6 ki-ốt để trục lợi.
Đặc biệt nghiêm trọng, tại chợ Vĩnh Thuận (xã Vĩnh Phong), Công ty TNHH MTV Nam Dương đã “cắt” 88m2 đất dự án để hợp tác kinh doanh, cho chi nhánh Công ty khác mở siêu thị với thời hạn kéo dài hơn 9 năm. Cơ quan thanh tra khẳng định hành vi này là không đúng với sơ đồ bố trí lô sạp, đi ngược lại quy hoạch mặt bằng tổng thể tỷ lệ 1/500 và vi phạm Luật Đất đai.
Lạm thu tiền của các tiểu thương
Cũng chính Công ty TNHH MTV Nam Dương tại chợ Vĩnh Thuận đã phớt lờ các quy định của nhà nước để thu lợi bất chính từ chính những tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ.
Cụ thể, cơ quan chức năng phát hiện công ty này đã ký tới 114 hợp đồng cho thuê lô, sạp (giai đoạn 2018 - 2023) với mức giá quá cao, dao động từ 140.000 đồng đến trên 535.000 đồng/m2/tháng, vượt xa mức trần quy định của tỉnh là 130.000 đồng/m2/tháng. Tổng số tiền thu vượt quy định bị bóc tách lên tới 231.196.384 đồng.
Sự thiếu sát sao trong công tác quản lý, thiếu kiểm tra giám sát thường xuyên của các cơ quan chức năng, đặc biệt là Sở Công Thương và chính quyền địa phương các cấp trong thời gian qua đã tạo kẽ hở lớn cho các doanh nghiệp ngang nhiên trục lợi.
Những sai phạm có hệ thống, mang tính chất lặp lại này không chỉ làm méo mó môi trường kinh doanh, gây thất thoát nghiêm trọng ngân sách nhà nước mà còn trực tiếp bóp nghẹt sinh kế của hàng ngàn hộ kinh doanh bám chợ.
Trước những sai phạm đã được nêu rõ, Thanh tra tỉnh An Giang đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng, cơ quan thuế vào cuộc rà soát, truy thu và xử lý nghiêm minh các cá nhân, tập thể có liên quan. Riêng với Công ty Nam Dương, Thanh tra tỉnh An Giang yêu cầu phải thông báo hoàn trả toàn bộ số tiền hơn 231 triệu đồng thu vượt cho các tiểu thương, lập lại trật tự kỷ cương trong công tác quản lý chợ trên địa bàn.
