Qatar - Từ quốc gia nhỏ bé đến thủ đô ngoại giao toàn cầu

(CLO) Từ một quốc gia nhỏ bé ở Vùng Vịnh, Qatar nay đã trở thành trung tâm ngoại giao toàn cầu, nơi các cường quốc tìm đến để tìm kiếm tiếng nói hòa giải.

Chọn hy sinh thể diện để đổi lấy ổn định

Sáng 13/6, chỉ vài giờ sau khi Israel phóng tên lửa vào Tehran (Iran), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức gọi điện cho Quốc vương Qatar Sheikh Tamim. Ông hy vọng Qatar có thể thuyết phục Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tham gia đàm phán. Iran từ chối. Họ sẵn sàng đối thoại, nhưng không trong bối cảnh bị tấn công.

Những ngày tiếp theo của cuộc chiến 12 ngày, giới chức Qatar liên tục trao đổi với cả ông Trump và lãnh đạo Iran. Đối với Qatar, một quốc gia nhỏ bé nhưng sở hữu mỏ khí đốt khổng lồ, xung đột khu vực không chỉ là rủi ro mà là mối đe dọa sinh tồn.

untitled(6).png
Bảo tàng Quốc gia Qatar (NMoQ) ở Doha, Qatar. Ảnh: Unsplash

Là đồng minh thân cận của Mỹ – nơi đặt căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ tại vùng Vịnh – nhưng cũng là đối tác thân thiết với Iran, Qatar hiểu rằng nếu bùng nổ một cuộc chiến toàn diện, họ sẽ là mục tiêu.

Khi Mỹ tấn công ba cơ sở hạt nhân của Iran vào ngày 22/6, Qatar coi đó là ác mộng. Đến ngày 23, Iran phóng tên lửa vào căn cứ al Udeid của Mỹ đặt tại Qatar. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại Qatar bị tấn công quân sự.

Cuộc tấn công là một sự kiện được thông báo cẩn thận giữa Iran, Mỹ và Qatar. Iran báo trước cho Mỹ, Mỹ báo lại cho Qatar, và không phận được đóng lại. 14 quả tên lửa được bắn đi, chỉ một quả rơi trúng mục tiêu mà không gây thương vong. Qatar lên án nhưng không đáp trả, chấp nhận tổn thất để mở đường xuống thang.

Ngày 24/6, nhờ sự can thiệp của Qatar, Iran đồng ý với lệnh ngừng bắn do Mỹ và Israel thúc đẩy. Qatar đã giành lại hòa bình từ miệng hố chiến tranh, chọn hy sinh thể diện để đổi lấy ổn định khu vực và an toàn quốc gia.

Chọn ngoại giao làm "vũ khí"

Là quốc gia chỉ có khoảng 3 triệu dân, trong đó chỉ 13% là công dân Qatar, và bị bao quanh bởi những cường quốc lớn như Ả Rập Xê Út, UAE và Iran, Qatar không thể dựa vào sức mạnh quân sự. Thay vào đó, họ chọn ngoại giao làm "vũ khí".

Trong vòng một năm, Qatar trở thành nhân vật trung tâm của hàng loạt thỏa thuận toàn cầu: rút quân Mỹ khỏi Afghanistan, hồi hương trẻ em Ukraine, trao trả con tin Mỹ và Israel, thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza.

Qatar chỉ là một chấm nhỏ ngay cả trong bản đồ khu vực.
Qatar chỉ là một chấm nhỏ ngay cả trong bản đồ khu vực.

Tính đến tháng 7 năm nay, Qatar đang trung gian cho 10 tiến trình hòa giải khác nhau, cả tại Doha và ở nước ngoài. Ngày 28/6, họ xuất hiện tại Washington để chứng kiến hiệp ước hòa bình giữa Congo và Rwanda – một thành quả từ các cuộc đàm phán do chính Qatar khởi xướng.

Vài ngày sau, phái đoàn Israel đến Doha, khởi động vòng thương lượng mới với Hamas. "Bất cứ khi nào có khủng hoảng, các bạn sẽ thấy chúng tôi", Chủ tịch Hội đồng tư vấn Qatar Mohammed al-Khulaifi nói.

Từng là vùng đất bị coi thường, không giàu như Ả Rập Xê Út, không hiện đại như UAE, không có tầm ảnh hưởng như Ai Cập, Qatar đã chuyển mình mạnh mẽ.

Tầm ảnh hưởng toàn cầu

Từ khi phát hiện mỏ khí đốt South Pars/North Dome vào thập niên 90, Qatar vươn lên thành nhà xuất khẩu LNG hàng đầu thế giới. Đảo chính hoàng gia năm 1995 đưa Sheikh Hamad lên nắm quyền, người đặt mục tiêu "đưa Qatar lên bản đồ thế giới".

Ngoài ra tầm ảnh hưởng của Qatar cũng được thể hiện qua việc cho ra đời hãng tin Al Jazeera vào năm 1996, khuấy động chính trường Ả Rập bằng diễn ngôn phản kháng và sắc sảo.

Qatar không chỉ đầu tư tài chính toàn cầu – từ Harrods, Shard, PSG đến Miramax – mà còn giành quyền đăng cai World Cup 2022. Giải đấu thành công giúp nâng tầm quốc gia đến mức Thủ tướng Qatar gọi đó là “IPO của Qatar”.

Danh tiếng Qatar ngày càng lớn hơn trên toàn cầu thông qua việc tổ chức các sự kiện lớn như VCK World Cup 2022. Ảnh: CC/Wiki
Danh tiếng Qatar ngày càng lớn hơn trên toàn cầu thông qua việc tổ chức các sự kiện lớn như VCK World Cup 2022. Ảnh: CC/Wiki

Giữa những láng giềng chuyển mình hỗn loạn, Qatar giữ cho mình một bản sắc ổn định, bảo thủ nhưng linh hoạt. Họ duy trì nghiêm ngặt văn hóa địa phương, nhưng mở cửa với thế giới. Phụ nữ Qatar xuất hiện ở các vị trí quyền lực. Các cuộc gặp thượng đỉnh thường xuyên biến Doha thành điểm đến của những cuộc trò chuyện toàn cầu.

Ngoại giao với Qatar là bản sắc. Hiến pháp 2003 đã quy định chính sách đối ngoại dựa trên hòa bình và giải quyết tranh chấp bằng đối thoại. Lãnh đạo nước này coi mình như “bác sĩ ngoại giao” – tìm đúng toa thuốc cho các cuộc xung đột phức tạp. Phần thưởng không nằm ở quyền lực hay tài sản, mà là niềm tin, uy tín và ảnh hưởng.

Nhóm điều phối các cuộc đàm phán toàn cầu ở Qatar chỉ gồm Quốc vương Tamim, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Mohammed, và Bộ trưởng hòa giải Al-Khulaifi. Họ trực tiếp gọi điện, nhắn tin, đàm phán và chi tiền. Với ngân sách không giới hạn và không cần qua quốc hội, Qatar từng đưa 400 đại biểu Taliban đến Doha trong vài ngày, hay cam kết hàng trăm triệu USD hậu hòa bình ở Darfur.

Qatar không phải là thiên thần. Nhưng trong một thế giới đầy xung đột, quốc gia nhỏ bé này đang làm điều mà ít ai làm được: đem lại hòa bình. Và đó là cách họ, từng bước một, trở thành thủ đô ngoại giao của thế giới.

Xem thêm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

(CLO) Việc Mỹ và Iran dự kiến sẽ ký thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông vào ngày 19/6 tới sẽ mở đường giúp eo biển Hormuz thông suốt trở lại. Đây là một tín hiệu vui mừng với thế giới, khi tuyến đường thủy này có vai trò không thể thay thế đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

(CLO) Ngày 12/6/2026, Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD, sau khi cổ phiếu SpaceX bùng nổ trong ngày mở cửa giao dịch. Cột mốc này gợi về một câu hỏi lịch sử: ai là tỷ phú đầu tiên của thế giới, và họ đã đến với danh hiệu đó như thế nào?

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

(CLO) Diễn biến mới nhất của cuộc đối đầu Mỹ - Iran cho thấy mức độ căng thẳng đang tiếp tục gia tăng khi cả hai bên đồng thời sử dụng các biện pháp quân sự nhằm tạo lợi thế trên bàn đàm phán.

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

(NB&CL) Khai mạc vào rạng sáng 12/6 (theo giờ Việt Nam), World Cup 2026 sẽ đặt ra những bài toán thể chất chưa từng có cho các đội tuyển tham dự: không phải riêng cái nóng, không phải riêng độ cao hay quãng đường di chuyển dài, mà là sự kết hợp của tất cả những yếu tố đó cùng một lúc.

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

(CLO) Bảy quốc gia thành viên chủ chốt của liên minh OPEC+ gồm Nga, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman mới đây đã nhất trí nâng hạn ngạch sản lượng dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 7/2026. Đây là bước đi tiếp theo trong lộ trình từng bước khôi phục lượng sản xuất đã được cắt giảm tự nguyện từ năm 2023 nhằm hỗ trợ giá dầu và cân bằng thị trường năng lượng toàn cầu.

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

(NB&CL) Tháng 7 năm 1995, sau rất nhiều nỗ lực, Việt Nam đã có mặt trong ngôi nhà chung ASEAN. Và chỉ 3 thập kỷ sau đó, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong ASEAN, từ một thành viên “tích cực tham gia” sang một “nhân tố đồng kiến tạo,” góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của ASEAN.

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

(CLO) Ngay cả khi các bên liên tiếp tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn, bom đạn vẫn tiếp tục rơi xuống Lebanon, Gaza và nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Điều đó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa những cam kết trên bàn đàm phán với khả năng thực thi trên thực địa, và xa hơn, là sự phức tạp của một khu vực hiếm khi yên bình.

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

(CLO) Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6 tới, Armenia sẽ đứng trước một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất kể từ khi giành độc lập. Cuộc cạnh tranh chính trị không chỉ xoay quanh vấn đề thay đổi chính phủ hay tương quan lực lượng giữa các đảng phái, mà còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực đang biến động mạnh.

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

(CLO) Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới khi kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển chủ yếu đối với dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự, mà còn trở thành mặt trận mới của cuộc cạnh tranh pháp lý, tài chính và cấm vận giữa hai bên.

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

(NB&CL) Các nhà khoa học dự đoán thế giới đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một đợt siêu El Nino. Trong bối cảnh đó, đợt nắng nóng đầu mùa đang hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới càng khiến giới khoa học lo ngại hơn về khả năng các hình thái khí hậu cực đoan có thể chồng lấn trong thời gian tới.

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

(CLO) Tranh luận về việc có nên hạn chế ô tô vào trung tâm đô thị từng chỉ là câu chuyện quy hoạch và môi trường. Nhưng tại nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt là Berlin, nó đang dần trở thành phép thử chính trị mới: giữa nhu cầu đi lại, áp lực khí hậu và câu hỏi ai thực sự có quyền định hình tương lai của thành phố.

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

(CLO) Sau 5 giờ đàm phán căng thẳng, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã đạt được một thỏa hiệp thương mại quan trọng vào thứ Tư (20/5) vừa rồi, qua đó tạm thời tránh được nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

(NB&CL) Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngày 19-20/5) diễn ra trong bối cảnh môi trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và xu hướng phân cực ngày càng rõ trong quan hệ quốc tế.

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

(CLO) Những biến động kéo dài tại Trung Đông trong nhiều năm qua, đặc biệt sau vòng đối đầu quân sự Mỹ - Israel với Iran từ năm 2025, đang làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của các quốc gia vùng Vịnh.

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

(CLO) Thế giới đang chuyển dịch từ một hệ thống quốc tế với những ranh giới đã được xác định sang một trật tự toàn cầu mới mà các quy tắc vẫn chưa được định hình rõ ràng. Và cuộc chiến Iran - dù không phải nguyên nhân - đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này hơn bao giờ hết.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

(NB&CL) Từ ngày 13-15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Hội nghị được xem là nỗ lực của hai bên nhằm kiểm soát bất đồng, duy trì ổn định quan hệ song phương và giảm thiểu nguy cơ đối đầu giữa hai trung tâm quyền lực lớn nhất thế giới.

Cỡ chữ bài viết: