Sáng 29/10, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng làm rõ các vấn đề liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cải cách thủ tục hành chính.
Thu hồi đất phải bảo đảm chặt chẽ, chú trọng sinh kế người dân
Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm.
Dự thảo luật quy định việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải tuân thủ Hiến pháp, thể chế hóa Nghị quyết số 21 của Trung ương và các nghị quyết liên quan. Theo đó, quy định phải bảo đảm chặt chẽ, không lạm dụng thu hồi đất, đồng thời không tạo khó khăn cho việc triển khai các dự án.
Đối với ý kiến đề nghị cân nhắc thu hồi các công trình sự nghiệp được Nhà nước cho phép hoạt động, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đã rà soát. Quy định trong dự thảo là nội dung kế thừa Luật Đất đai năm 2024, không phải quy định mới.
Một điểm đáng chú ý, dự thảo luật đã tiếp thu quan điểm chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất” theo Nghị quyết số 21 của Trung ương. Cách tiếp cận này hướng tới cải thiện điều kiện sống và sinh kế của người có đất bị thu hồi.
Dự thảo cũng làm rõ cơ chế hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước. Ngân sách nhà nước sẽ hoàn trả toàn bộ khoản kinh phí này bằng cách trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư của dự án.
“Trường hợp dự án chấm dứt hoạt động thì được Nhà nước hoàn trả phần ứng trước”, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, đồng thời cho biết nội dung này phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước, Luật Doanh nghiệp và các luật liên quan.
Về tài chính đất đai, dự thảo tiếp tục quy định Nhà nước quyết định giá đất. Giá đất được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, thay vì quy định giá đất cụ thể. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do HĐND cấp tỉnh ban hành, áp dụng từ ngày 1/1/2028.
Làm thủ tục đất đai thuận lợi hơn nhờ dữ liệu số
Bên cạnh chính sách thu hồi đất, dự thảo luật cũng đề cập việc phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính. Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, đa số ý kiến đại biểu thống nhất với quy định về thẩm quyền thực hiện các nội dung quản lý đất đai trong dự thảo.
Tuy nhiên, một số ý kiến lưu ý việc phân cấp phải gắn với năng lực thực thi và điều kiện bảo đảm, nhất là ở cấp xã. Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, rà soát, quy định cụ thể để bảo đảm tính khả thi, đồng thời có cơ chế giám sát, hỗ trợ và hướng dẫn trong quá trình thực hiện.
Về chuyển đổi số, dự thảo quy định mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi cả nước, làm cơ sở tham chiếu cho các mã định danh trong các cơ sở dữ liệu quốc gia.
Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho rằng, khi dữ liệu đất đai bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống” và được thống nhất sử dụng chung, việc thực hiện thủ tục hành chính của người dân sẽ đơn giản, thuận lợi hơn.
Theo dự thảo, cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân cung cấp thêm thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai được công bố. Nếu cần bổ sung hồ sơ, thông báo yêu cầu bổ sung chỉ được thực hiện một lần.
