Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam diễn ra từ ngày 3 đến 5/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội) với sự tham dự của 780 đại biểu ưu tú, đại diện cho gần 10 triệu đoàn viên công đoàn cả nước.
Sự bảo vệ thiết thực và "đặc quyền" của đoàn viên
Khát khao lớn nhất của đại đa số công nhân hiện nay không chỉ là việc làm ổn định, mà là tiếng nói của họ phải được lắng nghe và chuyển hóa thành những quyền lợi hợp pháp thông qua vai trò của tổ chức Công đoàn.
Chị Bùi Thị Thu, một công nhân gắn bó nhiều năm tại khu công nghiệp ở Ninh Bình, mang trong mình tâm tư chung của hàng vạn đồng nghiệp. Chị chia sẻ kỳ vọng sâu sắc rằng tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục tập trung thực hiện nhiệm vụ đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng, từ đó góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động.
Đối với những người thợ làm công ăn lương như chị Thu, thỏa ước lao động tập thể chính là "lá chắn" quan trọng nhất. Vì vậy, chị mong mỏi Công đoàn cơ sở cần huy động sức mạnh toàn diện để nâng cao chất lượng bản thỏa ước này.
"Chúng tôi rất cần những cuộc đối thoại thường xuyên, thực chất. Tổ chức Công đoàn phải là nơi lắng nghe, tiếp thu ý kiến và phối hợp với công ty để giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc của anh chị em công nhân", chị Thu bày tỏ.
Không dừng lại ở những quyền lợi bề nổi, người lao động mong muốn Công đoàn thể hiện rõ sự mạnh mẽ của mình bằng việc nâng cao vai trò đại diện, thậm chí đứng ra khởi kiện và tham gia tố tụng lao động tại tòa án để bảo vệ công nhân khi có tranh chấp; đồng thời phải giám sát chặt chẽ an toàn, vệ sinh lao động tại xưởng máy. Đặc biệt, chị Thu nhấn mạnh một mong mỏi rất thực tế: Công đoàn cần có những bước đi cụ thể để từng bước làm rõ, tạo sự khác biệt về quyền lợi thiết thực giữa người lao động là đoàn viên công đoàn và người chưa phải là đoàn viên, để tấm thẻ đoàn viên thực sự có giá trị thiêng liêng và ý nghĩa.
Anh Hoàng Minh Hợi, công nhân cơ khí tại TP Hồ Chí Minh, lại gửi gắm niềm tin vào sự đổi mới mang tính hệ thống. Anh Hợi cho rằng, việc xây dựng các mô hình Công đoàn vững mạnh không nên chỉ dừng ở những khẩu hiệu hô hào phong trào, mà cần được cụ thể hóa bằng các tiêu chí rõ ràng, có thể đo lường được thông qua chính các điều khoản cam kết trong thỏa ước lao động tập thể.
Trực tiếp làm việc trong môi trường đòi hỏi kỹ năng cao, anh Hợi kỳ vọng tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục nâng tầm chất lượng các cuộc đối thoại, thương lượng tập thể, đi thẳng vào những vấn đề "sát sườn" như: tiền lương, thời giờ làm việc, điều kiện lao động, và đặc biệt là tạo cơ chế để người lao động được học tập, nâng cao tay nghề và kỹ năng.
"Anh chị em công nhân chúng tôi mong Công đoàn chủ động tham mưu, tổ chức các diễn đàn, hội nghị để cấp ủy, chính quyền địa phương có thể gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với công nhân. Chỉ khi lắng nghe tiếng nói từ dưới lên, những khó khăn phát sinh từ cơ sở mới được tháo gỡ kịp thời", anh Hợi kiến nghị.
Đáng chú ý, thế hệ công nhân hiện đại không chỉ quan tâm đến cơm áo gạo tiền mà còn khao khát được cống hiến và phát triển về mặt chính trị. Anh Hợi bày tỏ kỳ vọng Công đoàn sẽ đóng vai trò tích cực hơn nữa trong việc phát hiện, bồi dưỡng các đoàn viên ưu tú, từ đó giới thiệu cho Đảng xem xét kết nạp ngay tại các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất. Những lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng dành riêng cho công nhân chính là tiền đề quan trọng để xây dựng lực lượng nòng cốt trong doanh nghiệp ngoài Nhà nước.
Tiến tới "lương đủ sống" và bứt phá nhờ chuyển đổi số
Theo đánh giá của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, những kiến nghị nổi bật hiện nay của công nhân tập trung vào việc tăng lương tối thiểu để từng bước tiến tới mức "lương đủ sống"; giảm giờ làm việc; giảm tuổi nghỉ hưu đối với một số nhóm lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại; đồng thời bổ sung thêm ngày nghỉ lễ. Quan điểm xuyên suốt mà tổ chức Công đoàn đang hướng tới không chỉ dừng lại ở lương tối thiểu, mà là đấu tranh cho mức "lương đủ sống" để người lao động có thể chăm lo trọn vẹn cho gia đình và có dư dả tích lũy cho tương lai.
Đáp lại những kỳ vọng lớn lao đó, ngay trước thềm Đại hội, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã ban hành nghị quyết đầy nhân văn: Dành 100 tỷ đồng từ nguồn tài chính công đoàn để hỗ trợ người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nghề nghiệp trong giai đoạn 2026-2031. Trong đó, hơn 40 tỷ đồng được trích ra làm chương trình “Những món quà từ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam”, hỗ trợ trực tiếp từ 1-2 triệu đồng/người. Sự sẻ chia kịp thời này là minh chứng rõ nét cho một tổ chức luôn đặt những mảnh đời lao động yếu thế, khó khăn vào trung tâm của sự chăm lo.
Bên cạnh đó, Đại hội XIV đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong chiến lược phát triển khi tổ chức Công đoàn quyết định nâng tầm phong trào thi đua. Cụ thể, Công đoàn sẽ phát động phong trào mới mang tên “Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt”, được phát triển trên nền tảng phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” truyền thống. Điểm cốt lõi của phong trào này là khuyến khích người lao động không ngừng học hỏi, thích ứng với tự động hóa và chuyển đổi số, để từ đó gắn trực tiếp năng suất lao động với việc gia tăng thu nhập, làm giàu chính đáng cho bản thân. Để cụ thể hóa điều này, thay vì các hoạt động bề nổi, sáng 7/6, 51 liên đoàn lao động tỉnh, thành phố và công đoàn ngành sẽ đồng loạt phát động phong trào mang tính thực tiễn cao này.
Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam đang mang theo sức nặng của hàng triệu niềm tin từ những người thợ miệt mài trong phân xưởng. Từ mong muốn có một bản thỏa ước lao động chất lượng, những cuộc đối thoại thẳng thắn không né tránh, đến khát vọng về thu nhập đảm bảo cuộc sống, tất cả đều hướng tới một đích đến chung: Đưa người lao động trở thành trung tâm của mọi hoạt động công đoàn trong giai đoạn 2026-2031. Với những quyết sách đang được bàn thảo, lực lượng công nhân Việt Nam hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một nhiệm kỳ đột phá, nơi tiếng nói của họ được bảo vệ mạnh mẽ, giúp họ tự tin vươn lên làm chủ cuộc sống và đồng hành cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.
