Ngày 20/8, Tòa án tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, tuyên ông Hứa, 67 tuổi, phạm nhiều tội danh, trong đó có lạm dụng quỹ, gian lận huy động vốn, chiếm dụng trái phép tiền gửi công, cho vay trái phép, phát hành chứng khoán gian lận và hối lộ.
Ông Hứa đã thừa nhận 8 cáo buộc hồi tháng 4.
Tòa án đồng thời quyết định tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân của ông Hứa. Evergrande bị phạt 8,82 tỷ nhân dân tệ (khoảng 35 nghìn tỷ VNĐ), trong khi công ty con Hengda bị phạt 7 tỷ nhân dân tệ. Năm lãnh đạo cấp cao khác của tập đoàn nhận các mức án từ 6 đến 18 năm tù.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, tổng cộng 57 người liên quan đến Evergrande, bao gồm ông Hứa, bị kết án trong ngày 20/8.
Đế chế bất động sản sụp đổ
Ông Hứa từng là một trong những doanh nhân thành công nhất Trung Quốc. Ông thành lập Evergrande năm 1996 và nhanh chóng đưa công ty trở thành một trong những nhà phát triển bất động sản lớn nhất nước này.
Evergrande phát triển mạnh nhờ mô hình bán nhà trước khi hoàn thành và sử dụng nguồn vốn vay lớn để mở rộng. Đến năm 2017, tài sản của ông Hứa được Forbes ước tính khoảng 45,3 tỷ USD, đưa ông trở thành người giàu nhất châu Á vào thời điểm đó.
Nhưng chiến lược tăng trưởng dựa nhiều vào nợ cuối cùng khiến tập đoàn rơi vào khủng hoảng.
Evergrande từng gánh khoản nợ khoảng 300 tỷ USD, trở thành nhà phát triển bất động sản mắc nợ nhiều nhất thế giới. Khi công ty mất khả năng thanh toán, khủng hoảng Evergrande trở thành biểu tượng cho những vấn đề kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc.
Tòa án Hồng Kông từng ra lệnh thanh lý Evergrande vào năm 2024. Một năm sau, cổ phiếu công ty bị hủy niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông.
Quá trình thanh lý diễn ra chậm chạp. Theo các nhà thanh lý, đến tháng 8/2025, chỉ khoảng 255 triệu USD tài sản được bán, trong khi tổng giá trị các yêu cầu của chủ nợ lên tới khoảng 45 tỷ USD.
Các nhà thanh lý cũng đang tìm cách đóng băng tài sản của ông Hứa và vợ cũ ở nước ngoài để thu hồi khoảng 6 tỷ USD tiền cổ tức và thù lao được cho là đã trả cho ông cùng một số cựu lãnh đạo.
Chủ nợ và nhà đầu tư vẫn chưa nhận lại tiền
Bản án đối với ông Hứa chấm dứt một trong những câu chuyện giàu có nổi bật nhất của giới doanh nhân Trung Quốc, nhưng chưa giải quyết được câu hỏi lớn của hàng nghìn chủ nợ và nhà đầu tư Evergrande.
Việc tập đoàn không thể hoàn trả hàng tỷ USD tiền đầu tư vào các sản phẩm quản lý tài sản từng khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân mất phần lớn hoặc toàn bộ tiền tiết kiệm. Các cuộc biểu tình của nhà đầu tư cũng từng gây sức ép lên chính quyền địa phương.
Sau khi bản án được công bố, một số chủ nợ và nhà đầu tư Evergrande bày tỏ sự bất mãn trên mạng xã hội. "Còn tiền của chúng tôi thì sao?" là một trong những câu hỏi được chia sẻ.
Một số người cho rằng việc ông Hứa bị kết án không đồng nghĩa họ sẽ lấy lại được tiền. Trong khi đó, những người khác cho rằng bản án nghiêm khắc là cần thiết sau những thiệt hại mà Evergrande gây ra.
Ông Hứa không xuất hiện trước công chúng kể từ khi bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ vào năm 2023, sau khi Evergrande vỡ nợ. Luật sư của ông chưa đưa ra bình luận về bản án.
Từ tỷ phú giàu nhất châu Á đến tù chung thân
Ông Hứa sinh ra trong một gia đình nghèo ở tỉnh Hà Nam và được bà ngoại nuôi dưỡng tại một vùng nông thôn. Trước khi bước vào lĩnh vực bất động sản, ông từng làm kỹ thuật viên ngành thép.
Năm 1996, ông Hứa thành lập Evergrande. Công ty nhanh chóng mở rộng hoạt động khi thị trường bất động sản Trung Quốc bùng nổ, đầu tư vào hàng loạt dự án nhà ở và các lĩnh vực khác.
Sự phát triển quá nhanh khiến Evergrande phụ thuộc ngày càng lớn vào nợ vay. Khi thị trường bất động sản suy yếu và các quy định hạn chế vay nợ của doanh nghiệp bất động sản được siết chặt, mô hình kinh doanh của tập đoàn bắt đầu sụp đổ.
Năm 2024, cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc phạt ông Hứa khoảng 6,6 triệu USD và cấm ông tham gia thị trường chứng khoán suốt đời. Nhà chức trách khi đó kết luận đơn vị chủ lực của Evergrande đã thổi phồng lợi nhuận và có hành vi gian lận chứng khoán.
Bản án chung thân ngày 20/8 đánh dấu bước ngoặt mới trong quá trình xử lý hậu quả từ sự sụp đổ của Evergrande. Tuy nhiên, với khối tài sản còn lại của tập đoàn và số tiền khổng lồ mà các chủ nợ yêu cầu, quá trình thanh lý Evergrande nhiều khả năng vẫn còn kéo dài trong nhiều năm.
