Kê khai thiếu cả trăm tỷ đồng tiền thuế
Cơ chế tự chủ tài chính mang lại nguồn thu khổng lồ cho IUH, đạt mức hơn 5.757 tỷ đồng chỉ trong giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, công tác hạch toán dòng tiền khổng lồ này lại tồn tại sự lỏng lẻo và thiếu minh bạch đáng lo ngại.
Cơ quan chức năng phát hiện nhà trường đã hạch toán sai lệch hơn 1,13 tỷ đồng tiền phí luyện thi và dịch vụ thể thao vào khoản mục phí, lệ phí trái quy định.
Đáng chú ý nhất, việc áp dụng phương pháp tính thuế không chính xác đã dẫn đến việc IUH kê khai thiếu tới gần 113 tỷ đồng. Số tiền thất thu này rải rác từ các nguồn sinh lời nhất của trường: Gần 99,7 tỷ đồng từ nguồn thu học phí, hơn 655 triệu đồng từ kinh doanh cho thuê ký túc xá và đặc biệt là khoản lợi nhuận từ lãi tiền gửi ngân hàng lên tới hơn 12,6 tỷ đồng. Dưới sự giám sát của cơ quan chức năng, trường đã phải nộp bổ sung toàn bộ số tiền này vào ngân sách nhà nước hồi đầu tháng 6/2026.
Sự thiếu sót trong quản lý tài chính tại IUH còn thể hiện rõ ở việc “vay mượn” tùy tiện giữa các quỹ nội bộ. Hàng tỷ đồng lẽ ra phải dùng đúng mục đích lại bị bẻ ghi, chi chệch hướng hoàn toàn.
Điển hình, nhà trường đã mạnh tay lấy hơn 5,6 tỷ đồng từ Quỹ khen thưởng phúc lợi để đóng học phí nghiên cứu sinh cho các giảng viên. Thậm chí, Quỹ hỗ trợ sinh viên vốn dành cho học viên nghèo học giỏi cũng bị “rút” hơn 93 triệu đồng để chi thưởng cho cộng tác viên Đoàn Thanh niên.
Trong khi dùng sai nguồn, các quỹ trọng yếu lại bị bỏ bê: Quỹ khoa học công nghệ bị trích thiếu tới hơn 67,3 tỷ đồng, Quỹ hỗ trợ sinh viên hụt mất 13,8 tỷ đồng vào năm 2021, và suốt giai đoạn 2021-2023 trường cũng bỏ quên luôn việc trích lập nguồn cải cách tiền lương theo quy định.
Không chỉ có những hạn chế trong báo cáo tài chính, bài toán nhân sự và phát triển học thuật tại IUH cũng đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn trầm trọng.
Một con số thống kê thực tế khiến nhiều người làm giáo dục phải giật mình: 10.310 giờ dạy vượt mức quy định đã được ghi nhận đối với các viên chức, giảng viên của trường.
Luật Lao động quy định rõ mức trần, nhưng tại đây, tình trạng dùng sức lao động hoặc phân bổ việc làm bất hợp lý đã khiến có những giảng viên phải “ôm” tới 700 giờ vượt chuẩn trong một năm. Dù nhà trường lý giải điều này xuất phát từ việc sinh viên tín nhiệm đăng ký học nhiều…
Sự tùy tiện trong đầu tư xây dựng và quản lý tài sản nhà nước
Theo tìm hiểu được biết, để mở rộng cơ sở vật chất, nhà trường đã chi ra gần 63 tỷ đồng thuê hai cơ sở tại đường Nguyễn Văn Dung và Phạm Văn Chiêu (TP Hồ Chí Minh).
Điều đáng nói là số tiền lớn này lẽ ra phải được trích từ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, nhưng trường lại tùy tiện “rút” từ nguồn kinh phí chi thường xuyên, hạch toán hoàn toàn sai luật.
Nhiều tài sản nhà nước có giá trị lớn cũng bị ban lãnh đạo trường “qua mặt” cơ quan chủ quản để tự ý định đoạt. Có 10 tài sản với nguyên giá trên 500 triệu đồng đã được trường tự ý mang ra thanh lý, thu về hơn 94 triệu đồng mà không chờ Bộ trưởng Bộ Công Thương ra quyết định phê duyệt thẩm quyền.
Trong mảng xây dựng cơ bản, sự tùy tiện lặp lại khi nhà trường tiếp tục lấy hơn 15,4 tỷ đồng kinh phí chi thường xuyên để “gánh” chi phí cho các dự án hạ tầng ngoài nhà và xây dựng hàng rào đường giao thông nội bộ.
Những hạn chế trong tầm nhìn chiến lược và đánh giá rủi ro càng hiện rõ qua số phận yểu mệnh của nhiều dự án. Đơn cử như Dự án cơ sở Đại học Công nghiệp tại Đồng Nai, vừa rầm rộ phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 9/2021 thì chưa đầy hai tháng sau đã phải vội vã ký quyết định hủy bỏ.
Hay tại hàng loạt dự án sửa chữa, cải tạo khác, công tác quản lý chất lượng bộc lộ sự dễ dãi đến khó tin: nghiệm thu công trình không lập đầy đủ bản vẽ hoàn công, vật tư sử dụng thiếu nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, thi công sai quy chuẩn, và thậm chí mạnh dạn đưa công trình vào sử dụng khi hạng mục phòng cháy chữa cháy chưa hề được nghiệm thu hoàn thành.
Khép lại những góc khuất ngổn ngang, có thể thấy cơ chế tự chủ đại học đã mở ra không gian rộng lớn cho IUH cất cánh phát triển, nhưng sự thiếu kiểm soát, buông lỏng quản lý và những thiếu sót trong quản trị rủi ro nội bộ đã kéo theo những hậu quả nặng nề. Hàng loạt cá nhân, tập thể từ Ban Giám hiệu, Hội đồng trường đến các phòng ban chuyên môn đang phải đối diện với yêu cầu kiểm điểm, xử lý trách nhiệm nghiêm khắc, toàn diện từ Thanh tra Chính phủ và Bộ Công Thương.
