Hội nghị mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, thẳng thắn nhìn nhận hạn chế và định hình bước đi tiếp theo cho chặng đường phát triển mới.
Bước ngoặt lịch sử từ cuộc sáp nhập chưa từng có tiền lệ
Nhìn lại chặng đường trước khi sáp nhập, Hải Phòng luôn khẳng định vai trò là đầu tàu tăng trưởng của khu vực với tốc độ phát triển cao, duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong 10 năm liên tiếp. Trong khi đó, Hải Dương phát huy truyền thống là địa phương phát triển ổn định, bền vững và là một trong những địa phương đầu tiên của cả nước hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy, Ban Thường vụ Thành uỷ Hải Phòng và Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Hải Dương đã sớm thống nhất, ban hành kế hoạch triển khai hợp nhất hai địa phương để xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chính thức vận hành bộ máy thông suốt từ ngày 1/7/2025.
Đứng trước một bài toán lớn chưa từng có tiền lệ sau hợp nhất với dân số hơn 4,6 triệu người và diện tích gần 3.200 km², Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố đã thể hiện sự chủ động thích ứng linh hoạt trước những khó khăn, thử thách. Việc hợp nhất này đã mở ra cho thành phố một không gian phát triển mới với nhiều xung lực mới, đưa bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động ổn định và hiệu quả.
Tại hội nghị, ông Lê Ngọc Châu - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố nhấn mạnh: "Tổ chức thực hiện mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương đúng đắn, kịp thời của Đảng, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, được cán bộ, đảng viên và Nhân dân đồng tình ủng hộ. Đây thực sự là một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy và thể chế nhằm tổ chức lại đơn vị hành chính mới, phương thức quản trị địa phương mới, bỏ tầng nấc trung gian để tổ chức vận hành bộ máy chính quyền cơ sở thông suốt, với nguồn lực được phân bổ hợp lý, công nghệ và dữ liệu được sử dụng hiệu quả hơn, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn."
Những con số ấn tượng và vị thế tiên phong
Sự vận hành của mô hình mới đã tạo động lực mạnh mẽ, thúc đẩy thành phố thực hiện thắng lợi toàn diện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội. Trong năm 2025, GRDP của Hải Phòng tăng trưởng 11,81%, đứng thứ hai cả nước và cao nhất trong các thành phố trực thuộc Trung ương, giúp thành phố trở thành địa phương duy nhất toàn quốc duy trì 11 năm liên tiếp tăng trưởng hai con số. Quy mô nền kinh tế năm 2025 đạt gần 30 tỷ USD, đứng thứ ba cả nước, với tổng thu ngân sách nhà nước đạt hơn 197 nghìn tỷ đồng.
Bước sang quý I năm 2026, tốc độ tăng trưởng kinh tế tiếp tục duy trì ở mức cao với 11,21%, đứng đầu trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước đã đạt trên 97 nghìn tỷ đồng, bằng 50% dự toán Trung ương giao.
Không chỉ bứt phá về kinh tế, Hải Phòng còn khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính và chuyển đổi số. Theo kết quả công bố của Bộ Nội vụ ngày 11/5/2026, năm 2025 Hải Phòng tiếp tục đứng thứ nhất toàn quốc ở cả hai chỉ số quan trọng là Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).
Đồng thời, thành phố tiếp tục nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở có sự đổi mới căn bản khi giảm mạnh đầu mối bên trong, đặc biệt là các sở, ngành khối chính quyền đã thực hiện sắp xếp giảm đến 97 phòng, tương đương 45%.
Đáng chú ý, 114/114 xã, phường, đặc khu đã được bố trí đầy đủ trụ sở làm việc, và Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã đã đi vào hoạt động đồng loạt ngay từ những ngày đầu, đảm bảo không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.
Thẳng thắn nhìn nhận những rào cản nội tại
Bên cạnh những kết quả vượt bậc, hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế mang tính thực tiễn sau một năm vận hành mô hình mới. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy ở một số đơn vị, lĩnh vực còn mang tính cơ học, khối lượng công việc tăng cao ở cấp xã trong khi nhân lực và cơ sở vật chất chưa theo kịp. Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức còn chưa đồng đều, một số nơi thiếu nhân lực chuyên môn sâu về y tế, xây dựng, đất đai, công nghệ thông tin. Vẫn còn một bộ phận cán bộ cấp cơ sở lúng túng, chưa thoát khỏi lối mòn hành chính cũ, xuất hiện tâm lý co cụm, "thà đứng im để an toàn" hơn là đột phá đổi mới vì lợi ích chung.
Công tác phân cấp, phân quyền có nơi còn chưa thực chất theo kiểu "giao việc nhưng chưa giao đủ quyền". Cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành đôi lúc còn chồng chéo, tình trạng gửi văn bản xin ý kiến qua lại làm gia tăng thời gian xử lý công việc.
Về cơ sở vật chất, một số xã phường sau sáp nhập có diện tích trụ sở chưa đáp ứng yêu cầu, dẫn đến các cơ quan phải làm việc ở nhiều địa điểm khác nhau, trong khi việc xử lý tài sản công dôi dư còn chậm trễ. Ngoài ra, hạ tầng công nghệ thông tin tại một số cơ quan còn hạn chế, nguồn dữ liệu chưa đảm bảo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống" và còn tình trạng "cát cứ" hệ thống chuyên ngành. Chế độ chính sách dành cho cán bộ cấp xã tuy có cải thiện nhưng chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc tăng thêm.
Quyết tâm hành động vì một chính quyền xuất sắc
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành thành phố cảng công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và đáng sống theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu đã quán triệt một loạt nhiệm vụ trọng tâm ngay tại hội nghị. Thành phố quyết tâm xây dựng một hệ thống công quyền xuất sắc, chuyên nghiệp, gần dân và sát dân.
Trong bài phát biểu kết luận tại Hội nghị, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu yêu cầu các cấp ủy, địa phương phải siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, kiên quyết khắc phục tình trạng chọn việc để làm, đùn đẩy, vô cảm trước khó khăn của người dân, doanh nghiệp. Thành phố sẽ thường xuyên làm tốt công tác đánh giá cán bộ dựa trên khối lượng và chất lượng công việc, kịp thời thay thế những người yếu kém và trọng dụng người có năng lực, thực hiện nghiêm nguyên tắc “có vào có ra, có lên có xuống”.
Về lộ trình thực hiện, Ban Thường vụ Thành ủy giao Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố hoàn thiện, ban hành Quyết định về khung số lượng và tên gọi các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã trước ngày 15/6/2026; phê duyệt Phương án sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục, y tế và hoàn thành xử lý tài sản công, trụ sở dôi dư trước ngày 30/6/2026. Cấp ủy, chính quyền các cấp phải tập trung cao độ để hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và tổ chức đảng trước ngày 30/6/2026. Ban Tổ chức Thành ủy có nhiệm vụ tham mưu bố trí tăng thêm phó chủ tịch Ủy ban nhân dân cho các cấp xã theo quy định của Chính phủ trước ngày 30/6/2026.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ ưu tiên nguồn lực để đầu tư hạ tầng số hiện đại, đồng bộ, xóa bỏ tình trạng phân tán dữ liệu nhằm phục vụ tốt nhất cho công tác điều hành và giải quyết thủ tục hành chính. Hải Phòng cũng kiên định mục tiêu tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, giữ vững thứ hạng đầu toàn quốc về chỉ số PAR INDEX, SIPAS và phấn đấu nằm trong tốp đầu về chỉ số PCI.
Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã khép lại với sự đồng thuận và quyết tâm chính trị cao độ. Bằng bản lĩnh kiên cường của vùng đất kết tinh truyền thống “thành phố Cảng anh hùng - xứ Đông văn hiến”, Hải Phòng đang vững vàng vượt qua những lực cản nội tại, biến thách thức thành động lực để tiếp tục dấn thân, đổi mới, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo tối cao cho danh dự của người cán bộ, đảng viên.
