Điều chỉnh kích thước chữ

Liệu Big Tech có nên giải cứu báo chí?

(CLO) Báo in sụt giảm lượng phát hành, báo điện tử sụt giảm doanh thu không phải là câu chuyện mới. Các công ty công nghệ lớn (Big Tech) như Google, Facebook đã thay thế báo chí trở thành ông trùm mới của ngành truyền thông. Báo chí không thể trông chờ Big Tech giải cứu, giải cứu báo chí vẫn là nan đề.

Big Tech đã thay báo chí, trở thành ông trùm mới của ngành truyền thông

Liệu Big Tech có nên giải cứu báo chí không. Ảnh: Brett Ryder/Economist

Liệu Big Tech có nên giải cứu báo chí không. Ảnh: Brett Ryder/Economist

Vào đầu thế kỷ 17, nơi tốt nhất để thu thập tin tức ở London là nhà thờ cổ St Paul’s, một nơi náo nhiệt với những tin đồn về chính trị. Một số người cung cấp thông tin là doanh nhân; chẳng bao lâu sau họ đã bắt đầu viết “những lá thư tin tức” và họ đã bán cho người đăng ký với mức giá cắt cổ.

Khoảng 400 năm sau, mô hình kinh doanh báo ban đầu cuối cùng cũng quay trở lại. Lý do khiến nó phải mất quá nhiều thời gian để hồi sinh là trong gần hai thế kỷ, báo chí đã ở trong cuộc hành trình vào thị trường đại chúng, nơi đã mang lại cho họ quy mô, uy tín và lợi nhuận nhưng đã đi tới giới hạn.

Họ chủ yếu dừng việc phụ thuộc vào hội phí mua dài hạn mà thay vào đó bán với mức giá thấp hơn giá thành sản xuất như một cách để thu hút đông đảo độc giả để có thể mời chào các nhà quảng cáo.

Câu cách ngôn được áp dụng cho người dùng nền tảng công nghệ ngày nay rằng - “Nếu bạn không trả tiền, bạn chính là sản phẩm” - gần như đúng với những người đọc báo trong thời kỳ hoàng kim của quảng cáo trên báo in.

Nhưng những ngày đó đã không còn nữa. Kể từ khi internet phát triển, mô hình kinh doanh được hỗ trợ bởi quảng cáo của phương tiện in ấn loạng choạng bên bờ vực sụp đổ. Trong 20 năm qua, doanh thu từ quảng cáo của báo chí ở Mỹ đã giảm khoảng 80% (bằng mức thời kỳ suy thoái), trong khi lượng phát hành giảm gần như một nửa.

Mặc dù lưu lượng truy cập trực tuyến tăng vọt, nhưng doanh thu từ quảng cáo kỹ thuật số không thể bù đắp được lợi nhuận thất thoát từ báo in. Các nền tảng như Google và Facebook đã trở thành những ông trùm mới của lĩnh vực truyền thông.

Ví dụ, theo Cơ quan quản lý cạnh tranh và thị trường (CMA) cho biết, ở Anh, Google chiếm hơn 90% doanh thu từ quảng cáo tìm kiếm và Facebook chiếm một nửa giá trị của tất cả quảng cáo hình ảnh. Trong hai năm qua, họ đã lấy đi 40% lưu lượng truy cập trực tuyến của các báo phát hành toàn quốc. 

Vào tháng 7, CMA đã cảnh báo rằng quảng cáo được cung cấp từ các nền tảng trực tuyến có thể đẩy nhanh sự suy giảm của các phương tiện truyền thông tin tức đáng tin cậy. Sự chuyển dịch quyền lực này đã khiến báo chí ở nhiều nước phải cầu xin các chính trị gia rằng, họ cần giúp đỡ khi đối diện với Big tech - các công ty công nghệ khổng lồ.

Thế giới tràn ngập kinh doanh, từ sách, âm nhạc đến du lịch và taxi, đã bị chia tách bởi cuộc cách mạng kỹ thuật số mà không có ai lao vào giải cứu. Tại sao báo chí lại khác biệt?

Một lập luận cho rằng, một nền báo chí phát triển mạnh ủng hộ báo chí nguyên thủy, mặc dù thường thua lỗ, nhưng lại ủng hộ nền dân chủ. Điều đó hợp lí, tuy nhiên nó bị xáo trộn với các động lực khác, chẳng hạn như mong muốn chèn ép các gã khổng lồ công nghệ. Kết quả là một loạt các biện pháp can thiệp của chính phủ trong những tháng gần đây nhằm gây áp lực chèn ép doanh thu của Google và Facebook.

'Đè cổ' Big Tech ra để giải cứu báo chí không phải là cách giải quyết vấn đề

Tại Úc và Pháp, các tổ chức chống độc quyền đang cố gắng buộc bộ đôi này trả tiền cho những tin tức liên kết đến nền tảng của họ. Ở Mỹ, một tiểu ban của Quốc hội trong tháng này đã đề xuất một “bến đỗ an toàn”, để các tờ báo đàm phán tập thể với các nền tảng trực tuyến.

Đáp lại sự phản đối kịch liệt từ công chúng, Google đề xuất một khoản chu cấp. Trong tháng này, họ đã công khai cam kết trao 1 tỷ đô la trong ba năm cho các tờ báo để quản lý nội dung tin tức cho trang web của mình. Một số nhà xuất bản coi đó là một tiền lệ - và một sự thừa nhận ngầm rằng Google nên trả tiền cho tin tức.

Ngay cả News Corp, một tập đoàn truyền thông khổng lồ do Rupert Murdoch kiểm soát, đã dẫn đầu chiến dịch thập tự chinh chống lại những gã khổng lồ công nghệ, cũng hoan nghênh động thái này. Năm ngoái, Facebook đã đồng ý trả cho News Corp một khoản phí giấy phép để hiển thị một số bài báo trong mục tin tức của mình.

Tuy nhiên, so với doanh thu 162 tỷ đô la vào năm ngoái tại Alphabet, công ty mẹ của Google, thì 1 tỷ đô la chỉ là một con số nhỏ nhoi. Hơn nữa, nó sẽ không thay đổi nền kinh tế cơ bản của ngành báo chí toàn cầu- ngành có doanh thu khoảng 140 tỷ đô la vào năm ngoái.

Đó là bởi vì mô hình kinh doanh được tài trợ bởi quảng cáo vẫn còn tồn tại trước khi internet xâm chiếm thế giới trong thế kỷ này. Dữ liệu từ Benedict Evans, người viết bản tin công nghệ, cho thấy các tờ báo ở Mỹ đã mất thị phần tiền quảng cáo cho truyền hình kể từ những năm 1950 - rất lâu trước khi có web.

Lượng báo lưu thông cũng giảm liên quan tới dân số, cho thấy lợi nhuận được hỗ trợ bởi tăng trưởng kinh tế và nhân khẩu học, chứ không phải vì ngành công nghiệp đang sản xuất một sản phẩm phổ biến hơn.

Những tuyên bố rằng các gã khổng lồ công nghệ đang cướp từ báo chí để kiếm lời cũng có vẻ xa vời. Thất bại thực sự là báo giấy đã mất quyền kiểm soát việc phân phối vào tay Google và Facebook, khiến việc kiếm tiền từ lưu lượng truy cập trở nên khó khăn hơn. Đây là một sai lầm mà một số ngành công nghiệp nội dung như phát trực tuyến video và âm nhạc, đã tránh được.

Vì vậy, hãy bỏ qua những lời than vãn của những ông trùm truyền thông cũ đang gặp nạn và thay vào đó hãy nhìn vào cách một số tờ báo đã thích nghi với sự tấn công dữ dội của kỹ thuật số.

Chẳng hạn, doanh thu tại New York Times vẫn còn thua xa so với những ngày yên bình hạnh phúc được tài trợ bởi quảng cáo của họ. Tuy nhiên, số lượng đăng ký trực tuyến đã vượt quá 6,5 triệu trong năm nay, một con số cho báo chí đủ sức mạnh và ảnh hưởng để báo chí vượt qua những gã khổng lồ công nghệ.

Tabloids cảm thấy khó khăn hơn trong việc biến người đọc thành người đăng ký. Nhưng một số ấn phẩm kỹ thuật số với trọng tâm đáng tin cậy như Axios, chuyên sản xuất các bản tin được tài trợ, đang phát triển mạnh. Axios thậm chí còn có kế hoạch thâm nhập thị trường địa phương, nơi mà báo chí đang gặp khó khăn đặc biệt.

Câu hỏi ai trả tiền cho báo chí vì lợi ích chung vẫn chưa được trả lời. Nhưng một số người cho rằng, đó nên là Google và Facebook. Alice Pickthall đến từ Enders Analysis - một công ty nghiên cứu, nói rằng điều đó sẽ “phá hoại các nguyên tắc của một tờ báo độc lập”.

Việc kiềm chế sức mạnh của Big tech là một vấn đề đối với các tổ chức chống độc quyền trên thế giới, điều mà không được phép kết hợp với việc giải cứu các ông trùm báo chí.

Sự sống còn của các tờ báo nên phụ thuộc vào kinh doanh chứ không phải quy định sắp đặt. Giống như những người buôn tin đồn ở St Paul’s, họ cần sản xuất một sản phẩm mà độc giả hài lòng khi độc giả chi trả một mức giá hợp lý.

Vân Trần

 
 
Tin mới
Giá Bitcoin hôm nay 24/1: Tăng nhẹ, chưa rõ xu hướng tiếp theo

(CLO) Bitcoin, Ether lấy lại vị thế vào Chủ nhật sau cuộc khủng hoảng đầu tuần. Nhưng các nhà đầu tư vẫn chưa rõ liệu tiền điện tử sẽ tiếp tục theo xu hướng trên thị trường chứng khoán hay là một tài sản không liên quan.

Năm 2021: Cổ phiếu “ông lớn” ngành dầu khí gây thất vọng

(CLO) Kết thúc năm 2021, cổ phiếu “họ” dầu khí ghi nhận mức tăng trưởng bình quân 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Thế nhưng, mức tăng của dầu khí lại thấp hơn VN-Index, với mức tăng 34%.

Hơn 60 triệu tấn hàng hóa qua cảng biển Việt Nam trong tháng đầu năm 2022

(CLO) Khối lượng hàng hóa qua cảng biển Việt Nam trong tháng đầu năm chưa ghi nhận sự tăng trưởng mạnh là do hoạt động giao thương kinh tế còn chịu ảnh hưởng kéo dài của dịch COVID-19.

Ziyech và Silva tỏa sáng, Chelsea đánh bại Tottenham lần thứ 4 mùa này

(CLO) Nhờ sự tỏa sáng của Hakim Ziyech và Thiago Silva, Chelsea đã đánh bại “Gà trống” Tottenham tỷ số 2-0 ở vòng 23 Premier League 2021/22 đêm 23/1 (giờ Hà Nội), qua đó chấm dứt chấm dứt 4 trận liên tiếp chỉ hòa và thua.

WHO: Covid-19 sắp 'kết thúc cuộc chơi' ở châu Âu

(CLO) Hôm Chủ nhật (23/1), giám đốc khu vực châu Âu của Tổ chức Y tế Thế giới Hans Kluge cho biết biến thể Omicron đã chuyển đại dịch Covid-19 sang một giai đoạn mới và có thể sắp "kết thúc cuộc chơi" ở lục địa già.

Robot trượt tuyết có thể tranh tài với vận động viên

(CLO) Robot thiết kế với vẻ ngoài giống con chó, có 4 chân cố định để giữ thăng bằng và 2 tay dùng để cầm nắm gậy trượt và có thể trượt xuống với vận tốc hơn 10m/s. Các nhà nghiên cứu đã phát triển thuật toán quan trọng cho robot, cho phép phân tích hành vi, động tác trượt của con người.

Bắt giữ kẻ giả danh cảnh sát hình sự để hù dọa, lấy tiền của chủ quán cà phê

(CLO) Đối tượng Hồ Văn Vàng đưa ra một thẻ có logo huy hiệu Công an, tự xưng là cảnh sát hình sự, yêu cầu được kiểm tra 1 quán cà phê. Sau đó, đối tượng hù dọa, yêu cầu nữ chủ quán phải nộp tiền cho hắn để “bỏ qua vi phạm”.

Tuyển nữ Ấn Độ bỏ giải vì COVID-19

(CLO) Những ca dương tính với SARS-CoV-2 khiến tuyển nữ Ấn Độ không đủ 13 cầu thủ để đá trận tiếp theo gặp đội Đài Loan (Trung Quốc) tại Asian Cup nữ 2022.

HLV Australia dương tính COVID-19, nguy cơ bỏ lỡ trận gặp tuyển Việt Nam

(CLO) Thuyền trưởng Graham Arnold đã phải thực hiện cách ly và tự theo dõi sức khỏe do nhiễm COVID-19, chỉ 4 ngày trước khi tuyển Australia gặp Việt Nam tại vòng loại thứ ba World Cup 2022, vào ngày 27/1.