Vì sao Đức nối lại việc bán vũ khí cho Ả Rập Xê Út?

Bước ngoặt chính sách

Chính phủ Đức dưới thời Thủ tướng Angela Merkel từng hạn chế xuất khẩu vũ khí sang Ả Rập Xê Út vào tháng 10 năm 2018. Điều này nhằm đáp lại vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi tại lãnh sự quán Ả Rập Xê Út ở Istanbul và sự can dự của Ả Rập Xê Út vào cuộc nội chiến ở Yemen.

vi sao duc noi lai viec ban vu khi cho a rap xe ut hinh 1

Chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz đã thay đổi quan điểm về việc xuất khẩu vũ khí Đức. Ảnh: DW

Nhưng giờ đây, chỉ hơn 5 năm sau, Chính phủ Đức do Thủ tướng Olaf Scholz đứng đầu đang đánh giá lại mối quan hệ của mình với Ả Rập Xê Út. Liên minh trung tả cầm quyền của Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) , Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do tân tự do (FDP) đã xem xét lại quan điểm của Đức về vấn đề này.

Vào cuối tháng 12 vừa rồi, Chính phủ Đức được cho là đã phê duyệt việc xuất khẩu 150 tên lửa phòng không IRIS-T sang Ả Rập Xê Út. Người phát ngôn chính phủ Steffen Hebestreit đã xác nhận điều này vào thứ Tư, ngày 10 tháng 1.

Ngoại trưởng Annalena Baerbock (Đảng Xanh) ngày 7/1 cho biết sau vụ tấn công của phong trào Hồi giáo Hamas vào Israel hôm 7/10, Ả Rập Xê Út đã và đang đóng góp đáng kể cho an ninh của Israel. "Và điều này giúp ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng khắp khu vực", bà nói.

Bà Baerbock cũng không còn muốn ngăn chặn việc bán máy bay chiến đấu của châu Âu cho Ả Rập Xê Út. Hiện đã có 72 chiếc Eurofighter bay dưới lá cờ của hoàng gia Ả Rập Xê Út. Vương quốc Anh muốn cung cấp thêm 48 chiếc nữa. Nhưng điều này cần phải có sự chấp thuận của Chính phủ Đức vì Eurofighter, còn được gọi là Typhoon, là sản phẩm chung của nhiều nước châu Âu, trong đó có Đức và Anh.

Người phát ngôn chính phủ Đức, ông Steffen Hebestreit hôm thứ Hai cho biết tại một cuộc họp báo ở Berlin: “Không quân Ả Rập Xê Út cũng sử dụng Eurofighter để bắn hạ các tên lửa của Houthi đang hướng tới Israel. Và dựa trên tất cả những diễn biến này, cần phải làm rõ quan điểm của Chính phủ Đức đối với Eurofighter”.

Bất đồng trong thỏa thuận liên minh

Nhóm đối lập lớn nhất trong Quốc hội Đức, khối bảo thủ của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) và Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU), cũng đã hoan nghênh đường lối mới của chính quyền liên bang. Tuy nhiên, cũng có sự phản đối từ các nhà lập pháp Đảng Xanh, những người rất ngạc nhiên trước thông báo của Ngoại trưởng Baerbock.

Sara Nanni, người phát ngôn chính sách quốc phòng của nhóm nghị sĩ thuộc Đảng Xanh trong Quốc hội Đức, cho biết: “Vấn đề xuất khẩu vũ khí luôn là vấn đề cốt lõi của Đảng Xanh”.

vi sao duc noi lai viec ban vu khi cho a rap xe ut hinh 2

Eurofighter, chiến đấu cơ danh tiếng do Đức và một số nước châu Âu sản xuất, đang được Ả Rập Xê Út quan tâm. Ảnh: JetPhotos

Đảng Xanh có nguồn gốc từ phong trào hòa bình ở Đức. Và chính sách đối ngoại của họ được định hình bởi quan điểm đạo đức hơn là những cân nhắc về địa chính trị. Thỏa thuận liên minh giữa SPD, FDP và Đảng Xanh từ năm 2021 nêu rõ rằng sẽ không phê duyệt việc giao vũ khí cho bất kỳ quốc gia nào trực tiếp tham gia vào cuộc chiến ở Yemen.

Nghị sĩ đảng Xanh Sara Nanni vẫn giữ nguyên quyết định này. Mặc dù vai trò của Ả Rập Xê Út trong cuộc xung đột Yemen đã thay đổi một chút, nhưng "đó không phải là lý do để tôi chấp thuận việc chuyển giao Eurofighters", bà Nanni nói với DW.

Sau 9 năm chiến tranh, mức độ cam kết của Ả Rập Xê Út đã thay đổi và Thái tử nước này, Mohammed bin Salman đã cởi mở về mong muốn thoát khỏi cuộc chiến tốn kém, làm dấy lên hy vọng về các cuộc đàm phán hòa bình sắp xảy ra tại Yemen.

Ả Rập Xê Út được coi là một thị trường khổng lồ cho thiết bị quân sự. Quốc gia này đã chi khoảng 75 tỷ USD cho vũ khí chỉ riêng trong năm 2022.

Sự do dự của người Đức bắt nguồn từ lịch sử

Đức đứng thứ 5 trong danh sách các nước xuất khẩu vũ khí hàng đầu do Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) tổng hợp. Tuy nhiên, họ được coi là do dự khi xuất khẩu thiết bị sang các nước ngoài liên minh NATO. Tội ác của Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai thường được coi là nguyên nhân dẫn đến sự miễn cưỡng này.

Nghị sĩ Sara Nanni nói: “Đó không chỉ là trách nhiệm lịch sử của chúng tôi mà còn là sự hiểu biết của Đức về thiệt hại do chiến tranh và bạo lực gây ra bởi những kẻ hung hãn. Ở đây, điều này có lẽ còn rõ ràng hơn ở các quốc gia khác”.

Trong các dự án vũ khí chung như Eurofighter, sự kiềm chế này thường vấp phải sự bất bình của các đối tác của Đức như Vương quốc Anh. Chính phủ Đức đã từ chối cấp giấy phép cho các công ty Đức và thậm chí cả các đối tác quốc tế của họ bán vũ khí cho Ả Rập Xê Út.

Đại diện ngành công nghiệp quốc phòng từng cảnh báo rằng các dự án chung trong tương lai, chẳng hạn như chế tạo xe tăng hoặc máy bay, có nguy cơ gặp rủi ro vì các đối tác tiềm năng lo ngại các hạn chế xuất khẩu của Đức.

Bước ngoặt của Chính phủ Đức giờ đây sẽ làm dấy lên hy vọng giành được các thỏa thuận bán vũ khí mới trị giá hàng tỷ euro. Matthias Wachter từ BDI, một hiệp hội thúc đẩy các ngành công nghiệp cốt lõi của châu Âu, nhận định: “Việc chấm dứt lệnh cấm (bán vũ khí) của Đức là chính đáng và cần thiết”.

Ông Wachter nói thêm: “Nó giúp Israel và ngăn chặn việc Đức bị cô lập ở châu Âu về chính sách vũ khí. Châu Âu chỉ có thể hợp tác nhiều hơn trong chính sách an ninh với sự tin tưởng lớn hơn chứ không phải thông qua quyền phủ quyết”.

Nguyễn Khánh

Xem thêm

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Cỡ chữ bài viết: