Gỡ điểm nghẽn từ những việc gần dân
Trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV chiều 8/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa đầy đủ, thể chế hóa kịp thời các quyết sách, bảo đảm rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót. Nhấn mạnh “Việc đã rõ phải làm ngay”, ông đặt ra yêu cầu khắc phục tình trạng chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Đây cũng là điều người dân, doanh nghiệp có thể cảm nhận qua những công việc hằng ngày. Một thủ tục phải bổ sung hồ sơ nhiều lần, một dự án chậm được tháo gỡ vướng mắc hay một chính sách hỗ trợ đến muộn đều có thể làm phát sinh chi phí, bỏ lỡ cơ hội và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người thụ hưởng. Những bất cập ấy đôi khi không lớn nếu xét riêng từng trường hợp, nhưng khi kéo dài và lặp lại, chúng trở thành lực cản đối với hoạt động kinh tế và đời sống xã hội.
Vì thế, thể chế hóa kịp thời không chỉ là ban hành văn bản đúng hạn, mà còn phải giúp những vấn đề cụ thể có hướng giải quyết rõ ràng. Khi thẩm quyền, trình tự và thời hạn được xác định minh bạch, cơ quan thực thi sẽ có căn cứ để hành động, còn người dân và doanh nghiệp cũng biết công việc của mình đang ở đâu, khi nào được giải quyết. Điều quan trọng là không để những vướng mắc đã có phương án tháo gỡ tiếp tục kéo dài chỉ vì các cơ quan còn chờ đợi lẫn nhau.
Tinh thần này có sự gắn kết với Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật. Các nghị quyết mở ra những hướng đi mới để khơi thông nguồn lực, nhưng cơ hội chỉ trở thành kết quả khi được cụ thể hóa bằng cách làm phù hợp và sự chuyển động đồng bộ của bộ máy.
Cùng với đó, yêu cầu xác định rõ phạm vi, thẩm quyền, thời hạn, tiêu chí đánh giá và cơ chế kiểm soát rủi ro khi thí điểm cho thấy đổi mới cần đi cùng kỷ cương. Cán bộ phải có không gian để chủ động giải quyết công việc, dám chịu trách nhiệm với quyết định có căn cứ; sự thận trọng là cần thiết, nhưng không nên trở thành lý do để né tránh những việc thuộc thẩm quyền của mình.
Không để việc hôm nay kéo dài sang năm sau
Chỉ đạo hoàn thành cao nhất nhiệm vụ năm 2026, tạo nền tảng để năm 2027 tăng tốc, bứt phá đòi hỏi công việc còn tồn đọng phải được xử lý khẩn trương, đồng thời các nhiệm vụ trọng tâm của năm tới cần được chuẩn bị từ sớm. Khi năm 2026 đang đi vào những tháng cuối, thời gian không còn nhiều để chậm trễ trong những việc đã xác định rõ hướng giải quyết.
Trong thực tế, vốn đầu tư chậm giải ngân làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực, công trình hạ tầng kéo dài tiến độ khiến lợi ích phục vụ sản xuất và sinh hoạt đến muộn, còn doanh nghiệp phải chờ đợi quá lâu để tháo gỡ thủ tục sẽ khó nắm bắt cơ hội thị trường. Bởi vậy, chất lượng điều hành cần được nhìn từ những vấn đề đã giải quyết và kết quả thực tế mang lại, thay vì chỉ căn cứ vào số lượng văn bản hay tỷ lệ hoàn thành trên báo cáo.
Khi một vướng mắc đã được nhận diện, phương án xử lý có đủ căn cứ, cơ quan có thẩm quyền cần chủ động quyết định. Với những vấn đề chưa thể giải quyết ngay, cần làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm và thời hạn xử lý, tránh để công việc rơi vào trạng thái chờ đợi kéo dài. Cách làm ấy vừa giúp sử dụng hiệu quả thời gian, nguồn lực, vừa hạn chế việc khó khăn của năm nay tiếp tục trở thành gánh nặng cho năm sau.
Muốn tạo chuyển biến trong năm 2027, không thể đợi đến khi tổng kết năm 2026 mới bắt đầu chuẩn bị. Những nhiệm vụ có tác động lớn cần được ưu tiên, nguồn lực tập trung vào các khâu đang cản trở tiến độ và những hạn chế trong quá trình điều hành phải được nhận diện sớm. Tăng tốc không đơn thuần là làm nhiều việc hơn trong thời gian ngắn, mà còn là lựa chọn đúng việc, giải quyết đúng điểm nghẽn và hạn chế những vướng mắc có thể lặp lại.
Trong quá trình đó, vai trò của người đứng đầu rất quan trọng. Khi nhiệm vụ được giao rõ, tiến độ được theo dõi và kết quả thực hiện gắn với đánh giá cán bộ, việc điều hành sẽ có địa chỉ chịu trách nhiệm cụ thể. Người đứng đầu không thể chỉ dừng ở việc đôn đốc cấp dưới, mà cần trực tiếp tháo gỡ những vấn đề thuộc thẩm quyền, nhất là những việc liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị.
Giám sát để quyết sách đến được với người dân
Hoàn thiện cơ chế và đẩy nhanh thực hiện sẽ khó đạt hiệu quả như mong muốn nếu thiếu kiểm tra, giám sát. Đây là khâu giúp phát hiện những bất cập trong quá trình triển khai, kịp thời điều chỉnh cách làm và bảo đảm các quyết sách được thực hiện đúng mục tiêu.
Giá trị của giám sát không nằm ở số cuộc kiểm tra đã tiến hành, mà ở những vấn đề được giải quyết sau đó. Thủ tục hành chính còn bất cập có được sửa đổi không, kiến nghị chính đáng có được phản hồi không, sai phạm đã được xử lý và trách nhiệm đã được xác định rõ chưa - những câu hỏi ấy phản ánh trực tiếp chất lượng thực thi. Nếu cùng một hạn chế liên tục được nhắc lại qua nhiều đợt kiểm tra mà không có chuyển biến, công tác giám sát sẽ khó phát huy đầy đủ ý nghĩa.
Vì vậy, việc theo dõi cần được tiến hành ngay trong quá trình thực hiện, thay vì chỉ chờ đến khi công việc đã chậm trễ hoặc phát sinh hậu quả. Những nhiệm vụ chưa đạt tiến độ cần được làm rõ nguyên nhân; khó khăn khách quan phải có phương án tháo gỡ, còn biểu hiện thiếu trách nhiệm phải được chấn chỉnh. Kết luận kiểm tra cũng cần đi cùng việc theo dõi kết quả khắc phục, để những vấn đề đã được chỉ ra không tiếp tục tồn tại qua nhiều kỳ báo cáo.
Một nguồn thông tin quan trọng khác là ý kiến của Nhân dân. Người trực tiếp sử dụng dịch vụ công, làm thủ tục hành chính hay thụ hưởng chính sách thường nhận ra khá rõ những điểm chưa hợp lý trong quá trình triển khai. Khi phản ánh từ cơ sở được tiếp nhận nghiêm túc, cùng với vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan quản lý sẽ có thêm căn cứ để điều chỉnh chính sách và cách thực hiện sát với thực tế.
Lắng nghe Nhân dân cũng phải đi cùng trách nhiệm phản hồi. Người dân có quyền biết kiến nghị của mình được xem xét ra sao, vấn đề nào đã được giải quyết và những việc chưa thể xử lý cần thêm điều kiện gì. Sự minh bạch ấy giúp người dân hiểu rõ hơn hoạt động của cơ quan công quyền, đồng thời tạo cơ sở để niềm tin được bồi đắp từ những việc cụ thể, thay vì chỉ qua lời cam kết.
Nhìn tổng thể, ba chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV cùng hướng đến một yêu cầu xuyên suốt: quyết sách phải trở thành kết quả có thể kiểm chứng trong thực tiễn. Từ tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ đến tăng cường giám sát, điều quan trọng là mỗi nhiệm vụ được giao phải có người chịu trách nhiệm, mỗi vướng mắc được nhận diện phải có hướng xử lý và mỗi cam kết đều được theo đuổi đến cùng.
“Đã nhận việc phải làm, đã cam kết phải thực hiện, có tồn tại, khuyết điểm phải khắc phục, sửa chữa”. Lời nhấn mạnh của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng là thước đo đối với năng lực lãnh đạo và hiệu quả hoạt động của bộ máy. Khi quyết sách được thực hiện đến nơi đến chốn, người dân sẽ cảm nhận được sự thay đổi qua những thủ tục thuận lợi hơn, những khó khăn được tháo gỡ và những quyền lợi chính đáng được bảo đảm. Từ những chuyển biến ấy, niềm tin được củng cố và các mục tiêu phát triển có thêm cơ sở để trở thành hiện thực.
