Sáng 4/6, lễ khai mạc Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội). Đây là sự kiện chính trị quan trọng của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam. Tham dự Đại hội có 780 đại biểu ưu tú, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và trí tuệ của gần 10 triệu đoàn viên công đoàn cả nước.
Chi hơn 27.200 tỷ đồng chăm lo cho người lao động
Phát biểu tại buổi lễ khai mạc, ông Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam cho biết, giai đoạn 2023–2026, tình hình thế giới và trong nước diễn biến nhanh, phức tạp, chứa đựng nhiều yếu tố không thuận lợi đối với việc làm, đời sống người lao động và hoạt động Công đoàn, phát huy truyền thống, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hiệp thương thống nhất của Mặt trận Tổ quốc, Công đoàn Việt Nam đã vượt mọi khó khăn, chủ động thích ứng, đạt được một số kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực.
Vai trò Công đoàn đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tiếp tục được khẳng định, có những dấu ấn mới. Tích cực, chủ động tham gia xây dựng chính sách, pháp luật, các quy chế, quy định liên quan trực tiếp đến người lao động và hoạt động công đoàn.
Hoạt động thông tin, tuyên truyền, tiếp xúc, đối thoại trong xây dựng chính sách, pháp luật được quan tâm, phát huy hiệu quả. Đẩy mạnh thực hiện dân chủ ở cơ sở, tập trung đối thoại, thương lượng tập thể để nâng cao phúc lợi đoàn viên và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, số lượng, tỷ lệ bao phủ và chất lượng thỏa ước lao động tập thể tiếp tục được nâng lên, đạt tỷ lệ gần 81% tổng số doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở (tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ). Các chương trình chăm lo phúc lợi được triển khai sâu rộng, tiếp tục đổi mới phương thức, cách làm, xây dựng nhiều mô hình mới. Trong hơn hai năm, toàn hệ thống đã dành hơn 27,2 nghìn tỉ đồng chăm lo cho người lao động…
Các phong trào thi đua yêu nước lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy khát vọng cống hiến, thúc đẩy tiềm năng sáng tạo của người lao động với hơn 380 nghìn sáng kiến, ứng dụng trong thực tiễn, tổng giá trị làm lợi hơn 40 nghìn tỉ đồng, trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của các doanh nghiệp và đất nước.
Công tác phát triển đoàn viên, sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh được tập trung thực hiện. Trong bối cảnh nhiều khó khăn, song với sự nỗ lực của các cấp công đoàn, từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026 cả nước phát triển mới được trên 2,2 triệu đoàn viên, thành lập mới hơn 15.000 công đoàn, nghiệp đoàn cơ sở. Công tác xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh ngày càng đi vào thực chất…
“Những kết quả đạt được trong hai năm rưỡi qua của Công đoàn Việt Nam và người lao động cả nước đóng góp quan trọng vào thành quả chung của đất nước, góp phần tăng cường sức mạnh của hệ thống chính trị, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân. Đó là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng; sự phối hợp chặt chẽ của Nhà nước, chính quyền các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội; sự đồng hành của người sử dụng lao động và trên hết là tinh thần chủ động, nỗ lực, kiên trì, bền bỉ, không ngừng đổi mới, sáng tạo của đội ngũ cán bộ công đoàn, đoàn viên, người lao động cả nước”, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khẳng định.
Bên cạnh những thành tích đã đạt được, Chủ tịch Tổng Liên đoàn tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam cho rằng, vẫn còn những hạn chế, yếu kém đòi hỏi phải sớm khắc phục.
“Dự thảo Báo cáo của Ban chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIII trình Đại hội nghiêm túc nhìn nhận, phân tích sâu sắc các nguyên nhân của các hạn chế, yếu kém đồng thời rút ra 5 bài học kinh nghiệm để tiếp tục phát huy kết quả, điểm mạnh, khắc phục hạn chế, yếu kém trong nhiệm kỳ tới”, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết.
Dự thảo Báo cáo xác định mục tiêu tổng quát nhiệm kỳ 2026 - 2031 là: Tập trung phát triển đoàn viên, hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động; thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; thúc đẩy thực hiện dân chủ tại nơi làm việc; tuyên truyền, vận động người lao động đổi mới sáng tạo, tiên phong ứng dụng khoa học – công nghệ, xây dựng lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng suất lao động, góp phần xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
5 mũi nhọn đột phá trong nhiệm kỳ 2026 - 2031
Ông Nguyễn Anh Tuấn cũng cho biết, Dự thảo Báo cáo xác định 10 nhóm chỉ tiêu phấn đấu, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm:
Thứ nhất, nâng cao hiệu quả hoạt động đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cơ bản, ưu tiên hàng đầu cả về chỉ đạo và bố trí nguồn lực. Theo đó cần tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; đẩy mạnh đối thoại và thương lượng tập thể, hướng tới phủ kín thỏa ước lao động tập thể nơi có tổ chức công đoàn; hình thành đội ngũ luật sư công đoàn, đầu tư cho công tác tư vấn pháp luật, bảo vệ quyền lợi người lao động và tập thể người lao động khi có vụ việc; nắm chắc tình hình quan hệ lao động, phòng ngừa, giải quyết hiệu quả tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể, đình công trái pháp luật; phát huy vai trò của Công đoàn trong Hội đồng tiền lương quốc gia.
Xây dựng và triển khai các chương trình phúc lợi ổn định, dài hạn chăm lo cho đoàn viên, người lao động, nhất là đối tượng khó khăn, mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động, người có thành tích trong lao động sản xuất; nghiên cứu, triển khai các giải pháp khả thi chăm lo lợi ích thiết thực cho lao động khu vực phi chính thức. Đổi mới phương thức huy động nguồn lực thực hiện chăm lo phúc lợi theo hướng đa dạng, linh hoạt, bền vững, chủ động. Triển khai công tác an toàn, vệ sinh lao động theo hướng phòng ngừa, kiểm soát rủi ro, thúc đẩy xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc. Đẩy mạnh chăm lo, bảo vệ lao động nữ, thúc đẩy bình đẳng giới; đồng hành cùng nữ đoàn viên xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh, phòng chống bạo lực gia đình; tổ chức các hoạt động chăm lo cho trẻ em là con đoàn viên, người lao động.
Thứ hai, phát huy vai trò của công đoàn các cấp trong tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát theo quy định của Luật Công đoàn
Tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động. Đẩy mạnh tham gia ý kiến, phản biện xã hội đối với dự thảo văn bản của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án, đề án của các cơ quan nhà nước có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của đoàn viên công đoàn, người lao động.
Đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng thực hiện dân chủ tại nơi làm việc bảo đảm thực chất. Nghiên cứu, đề xuất mô hình thực hiện dân chủ tại nơi làm việc ở những nơi chưa có tổ chức Công đoàn.
Triển khai sâu rộng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, thúc đẩy người lao động ra sức học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng mạnh mẽ khoa học – công nghệ vào sản xuất, công tác, góp phần tạo đột phá về nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Phát động phong trào thi đua “Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt” gắn với cuộc vận động “3 tiết kiệm” với phương châm “Lao động giỏi” là nền tảng, “Năng suất cao” là yêu cầu, “Thu nhập tốt” là kết quả cần hướng tới. “3 tiết kiệm” là nội dung của phương thức quản trị mới để gia tăng giá trị và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Thứ ba, tuyên truyền, giáo dục, vận động đoàn viên, người lao động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền, giáo dục, vận động theo hướng chủ động, kịp thời, thuyết phục và hiệu quả. Đẩy mạnh tương tác hai chiều, lấy người lao động làm trung tâm; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội trong tuyên truyền, giáo dục và vận động. Đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong công nhân lao động. Nắm chắc, dự báo chính xác, định hướng kịp thời, xử lý đúng đắn, hiệu quả các vấn đề tư tưởng, dư luận của đoàn viên, người lao động. Tăng cường bảo vệ truyền thống, thành quả, hình ảnh của Công đoàn Việt Nam, kiên quyết, kịp thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị; ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Xây dựng hệ thống báo chí, xuất bản, các kênh truyền thông của tổ chức Công đoàn đủ mạnh, chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại, phục vụ ngày càng tốt hơn nhiệm vụ chính trị của tổ chức công đoàn. Tham gia xây dựng xã hội học tập, phong trào học tập suốt đời, vận động đoàn viên, người lao động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng sống, tác phong làm việc, khả năng thích ứng, làm chủ công nghệ.
Thứ tư, xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, mở rộng hợp tác quốc tế về công đoàn
Tập trung nguồn lực phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở; đề xuất giải pháp tập hợp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động nơi không có tổ chức Công đoàn. Đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động; ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý đoàn viên và mọi hoạt động công đoàn. Nghiên cứu, triển khai các giải pháp để thu hút tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp gia nhập công đoàn.
Tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy các cấp công đoàn đảm bảo hoạt động thông suốt, đồng bộ, hiệu quả. Nghiên cứu, sắp xếp cơ cấu tổ chức bên trong và cấp cơ sở theo hướng mở, linh hoạt, năng động. Triển khai các giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, nhất là cán bộ chuyên trách và chủ tịch công đoàn cơ sở. Phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn trong xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh; tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Xây dựng tài chính công đoàn phát triển bền vững, lành mạnh, tạo nguồn lực đủ mạnh để thực hiện nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh mới. Chỉ đạo sắp xếp, kiện toàn, đổi mới mạnh mẽ các đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp trực thuộc Tổng Liên.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; lựa chọn nội dung kiểm tra, giám sát phù hợp, trọng tâm, trọng điểm; bảo đảm nguyên tắc và quy trình, nâng cao trách nhiệm của đoàn kiểm tra và việc thực hiện kết luận kiểm tra.
Mở rộng hợp tác quốc tế về công đoàn, nâng cao vị thế, uy tín của Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh mới. Lựa chọn, quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của các đối tác quốc tế để phục vụ hoạt động công đoàn.
Thứ năm, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo tại các cấp công đoàn
Đổi mới tư duy, cách tiếp cận và phương thức triển khai hoạt động công đoàn trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Quan tâm tổng kết thực tiễn, đầu tư nghiên cứu lý luận. Đẩy mạnh cải cách thủ tục mang tính hành chính; thiết lập quy trình làm việc hiện đại, thân thiện với người lao động và cơ sở; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và hoạt động công đoàn. Tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát; khen thưởng - kỷ luật nghiêm minh. Quán triệt và thực hiện tốt phương châm: Họp ít hơn, hành động nhiều hơn; ít khẩu hiệu hơn, nhiều kết quả hơn; ít thủ tục hơn và sự hài lòng của người lao động nhiều hơn. Công đoàn cấp trên phục vụ công đoàn cấp dưới, công đoàn cơ sở phục vụ đoàn viên, người lao động.
