Động cơ hạt nhân và mối lo về cuộc chạy đua vũ khí vệ tinh

(CLO) Mỹ đang tìm cách triển khai động cơ phân hạch hạt nhân cho các vệ tinh quân sự của mình. Công nghệ này có thể tạo ra một cuộc chạy đua vũ khí không gian giữa các cường quốc, qua đó sẽ tạo ra những mối lo hơn cho thế giới.

Động cơ đẩy hạt nhân

Động cơ đẩy hạt nhân sẽ cung cấp cho vệ tinh khả năng cơ động trong chiến tranh trong không gian, tăng tính linh hoạt cho các hoạt động tấn công và phòng thủ, đồng thời tăng khả năng thoát khỏi các loại vũ khí chống vệ tinh của đối thủ.

dong co hat nhan va moi lo ve cuoc chay dua vu khi ve tinh hinh 1

Hình ảnh mô phỏng một vệ tinh quân sự động cơ hạt nhân mà Chương trình DARPA Draco đang phát triển cho quân đội Mỹ.

Hiện, phần lớn các vệ tinh quân sự của Mỹ được sử dụng cho mục đích tình báo, giám sát, trinh sát, xác định mục tiêu, phòng thủ tên lửa và dẫn đường, do đó rất quan trọng đối với các hoạt động quân sự. Chúng hiện đang được triển khai theo mô hình chòm sao vệ tinh có thể dễ dàng theo dõi hoặc tấn công các đối thủ tiềm năng, như vệ tinh của Trung Quốc hoặc Nga.

Để phục vụ cho kế hoạch này, Dự án Nghiên cứu Tiên tiến Quốc phòng Mỹ (DARPA) đã trao nhiều hợp đồng cho các tập đoàn công nghệ không gian như General Atomics, Lockheed Martin và Blue Origin để phát triển một hệ thống đẩy hạt nhân vệ tinh và sẽ được thử nghiệm trên quỹ đạo trái đất thấp vào năm 2025.

Động cơ đẩy nhiệt hạt nhân hoạt động bằng cách khai thác nhiệt sinh ra từ quá trình phân hạch hạt nhân để đạt tốc độ cực lớn. Công nghệ này có những lợi thế đáng kể so với động cơ đẩy hóa học truyền thống, bao gồm sức bền lâu hơn, khả năng mang trọng tải nặng hơn và tăng gấp đôi hiệu suất nhiên liệu.

Động cơ đẩy hóa học truyền thống sử dụng nhiên liệu lỏng đòi hỏi hệ thống rất phức tạp, với bồn chứa, đường ống, van và cơ chế điều khiển rất tinh vi. Ngoài ra, nhiên liệu hydrazine rất độc, dễ bay hơi và dễ nổ, do đó cần phải có các biện pháp phòng ngừa đặc biệt để xử lý.

Tất nhiên, động cơ đẩy hạt nhân cũng có nhược điểm của nó. Chúng gây ra các hiệu ứng bức xạ, có trọng lượng khổng lồ của cụm động cơ. Các bất lợi khác bao gồm chi phí cao của các lò phản ứng hạt nhân vệ tinh, trình độ công nghệ, yêu cầu che chắn bức xạ và các vấn đề xã hội liên quan đến việc sử dụng năng lượng hạt nhân.

Liệu có cần thiết và tại sao phải nâng cấp?

Các nhà phê bình cũng cho rằng có một biện pháp phòng thủ vệ tinh tốt hơn đơn giản là tăng thật nhiều số lượng vệ tinh quân sự, đến mức việc bắn hạ tất cả chúng sẽ không khả thi.

Mỹ đã phát triển động cơ đẩy hạt nhân vệ tinh từ những năm 1960 đến những năm 1980 nhưng chưa bao giờ vận hành công nghệ này, vì khi đó vệ tinh không có yêu cầu về khả năng vượt trội hơn vũ khí chống vệ tinh. Tuy nhiên, sự phát triển vũ khí chống vệ tinh của các đối thủ gần ngang hàng như Trung Quốc và Nga sau đó đã thúc đẩy Mỹ khởi động lại việc phát triển động cơ đẩy hạt nhân này.

Chẳng hạn, Trung Quốc đã nghiên cứu vũ khí chống vệ tinh từ những năm 1960. Trong khuôn khổ Chương trình 640, Trung Quốc đã phát minh ra nhiều công nghệ chống vệ tinh như tên lửa, phương tiện tiêu diệt động năng, laser, cảnh báo sớm trong không gian... Tuy nhiên, chương trình đã bị bỏ rơi vào những năm 1980.

Năm 1986, Trung Quốc khởi xướng chương trình Dự án 863, nhằm khắc phục những hạn chế về công nghệ trong các lĩnh vực quan trọng đối với an ninh quốc gia. Theo dự án, Trung Quốc có thể đã phát triển tia laser có thể làm mù thiết bị quang học của vệ tinh do thám và đặt nền tảng cho vũ khí chống vệ tinh dựa trên tia laser có thể phá hủy vệ tinh quân sự đối phương.

Năm 2006, Trung Quốc đã chiếu sáng một vệ tinh của Mỹ bằng tia laser trên mặt đất trong một cuộc thử nghiệm vũ khí chống vệ tinh. Theo báo cáo, tia laser trên mặt đất có thể làm hư hại hoặc làm mù các vệ tinh trinh sát, cũng như có thể được sử dụng để dẫn đường cho vũ khí động năng chống lại vệ tinh đối thủ. Trung Quốc tiếp tục vụ thử vào năm 2007 khi phá hủy một trong các vệ tinh thời tiết không hoạt động của mình bằng tên lửa đạn đạo.

Kể từ đó, Trung Quốc đã phát triển nhiều công nghệ chống vệ tinh như tên lửa diệt động năng, laser trên mặt đất, rô bốt không gian, thiết bị gây nhiễu vệ tinh, khả năng mạng và vũ khí năng lượng chỉ đạo.

dong co hat nhan va moi lo ve cuoc chay dua vu khi ve tinh hinh 2

Mối lo về một cuộc chạy đua vũ khí ngoài không gian đang thực sự hiện hữu.

Chương trình vũ khí chống vệ tinh của Nga bắt đầu từ những năm 1950, với đề xuất sử dụng tên lửa đánh chặn đầu đạn hạt nhân của Moscow chống lại các vệ tinh. Tuy nhiên, đây được coi là một phương án không khả thi vì vụ nổ hạt nhân cũng sẽ phá hủy tất cả các vệ tinh thân thiện gần đó.

Vào những năm 1960, Nga đã thử nghiệm vũ khí chống vệ tinh đồng quỹ đạo, theo đó vũ khí này được phóng lên quỹ đạo giống với vệ tinh mục tiêu và di chuyển đủ gần để dễ dàng phá hủy nó thành từng mảnh. Đến nay, hệ thống này vẫn là vũ khí chống vệ tinh chuyên dụng duy nhất của Nga.

Nga cũng khám phá các khái niệm vũ khí chống vệ tinh khác trong những năm 1970 và 1980, chẳng hạn như các trạm vũ trụ trang bị pháo tự động và laser gắn trên máy bay.

Năm 2021, Nga đã thử nghiệm thành công tên lửa chống đạn đạo Nudol PL-19 của mình để bắn phá thử một vệ tinh không hoạt động của mình. Vụ thử đã tạo ra một đám mây khổng lồ gồm các mảnh vỡ không gian, khiến các nhân viên trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) phải tìm cách trú ẩn. Sự việc này đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua quân sự ngoài không gian giữa các cường quốc, tiềm ẩn những mối nguy hiểm lớn cho con người và trái đất.

Rõ ràng, công nghệ hiện đại và tiên tiến là tốt, nhưng sẽ rất đáng ngại nếu chúng được áp dụng cho các lĩnh vực quân sự để đe dọa hoặc thậm chí tấn công nhau, thay vì phục vụ cho khoa học và đời sống của con người.

Hải Anh

Xem thêm

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Cỡ chữ bài viết: