Đề xuất bổ sung 76 hoạt chất và thuốc mới vào Danh mục được BHYT chi trả
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, thuốc luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Năm 2022, chi thuốc từ quỹ BHYT đạt hơn 40.000 tỷ đồng (chiếm 33,41% tổng chi); năm 2023 tăng lên 45.841 tỷ đồng (32,82%) và năm 2024 tiếp tục tăng lên 50.784 tỷ đồng (31,22%).
Ở đợt rà soát danh mục lần này, Bộ Y tế đặc biệt chú trọng mở rộng danh mục thuốc cho tuyến cơ sở, phù hợp chủ trương tăng cường năng lực y tế ban đầu theo Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Chỉ thị 52-CT/TW ngày 03/10/2025 của Ban Bí thư về việc thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới.
Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), trên cơ sở danh mục hiện hành, Bộ đã rà soát 1.037 hoạt chất quy định tại Thông tư 20 về danh mục thuốc BHYT.
Qua đánh giá bước đầu, Bộ Y tế đề xuất bổ sung 76 hoạt chất và thuốc mới thuộc 8 nhóm, chủ yếu ở nhóm điều trị ung thư, kháng sinh, tim mạch và tiểu đường - những nhóm bệnh có tỷ lệ mắc cao và chi phí điều trị lớn.
"Việc bổ sung thuốc mới là cần thiết trong bối cảnh mô hình bệnh tật thay đổi nhanh, nhu cầu sử dụng thuốc hiện đại và hiệu quả cao ngày càng tăng"- bà Trang nói.
Bà Trang cũng nhấn mạnh thêm: "Các thuốc lần này đưa vào danh mục BHYT thanh toán có nhiều thuốc mới, thuốc phát minh. Đặc biệt trong nhóm bệnh lý ung thư, có chi phí điều trị lớn. Vì là thuốc phát minh nên đương nhiên giá thành cao. Vì vậy, quyền lợi của người bệnh sẽ được hưởng rất lớn".
Bà Trang nói rõ thêm: "Thực tế với cấu phần thuốc, tác động giảm là rõ rệt vì trước đây thuốc chưa có trong danh mục thì người dân phải trả 100%, nay được chi trả toàn bộ hoặc một phần. Một số thuốc tăng tỉ lệ thanh toán, số lượng thuốc được mở rộng, giúp giảm chi phí trực tiếp.
Cần giải pháp tổng thể để mở rộng nguồn của quỹ BHYT
Vụ trưởng Vụ BHYT thừa nhận, việc đưa được nhiều thuốc vào danh mục BHYT thanh toán, vấn đề nguồn tài chính để chi trả là rất quan trọng, trong khi hiện nay, mức đóng BHYT của chúng ta còn thấp.
Theo bà Trần Thị Trang, việc bổ sung này dự kiến làm quỹ BHYT tăng chi trung bình 2.449 tỉ đồng mỗi năm. Nếu tính cả các thuốc đề xuất bổ sung mới, các thuốc đề xuất thay đổi điều kiện, tỉ lệ thanh toán và các thuốc đề xuất đưa ra khỏi danh mục, ước tính quỹ BHYT sẽ tăng chi khoảng 13.776 tỉ đồng trong 5 năm, trung bình mỗi năm quỹ BHYT ước tính sẽ tăng chi khoảng 2.753 tỉ đồng.
Cũng theo Vụ BHYT, năm 2024 có khoảng 40 triệu người đi khám chữa bệnh BHYT, với 186 triệu lượt khám nội trú và ngoại trú. Tổng chi quỹ BHYT gần 160.000 tỷ đồng, mức thu tương đương và chỉ cân đối ở mức tối thiểu. Thậm chí có những năm chi vượt thu, phải dựa vào phần dự phòng. Tuy nhiên, hiện quỹ dự phòng BHYT hiện chỉ đủ cho khoảng 2 năm tới.
Bà Trang cho biết với thuốc đắt tiền, đặc biệt các thuốc mới, chi phí cao, Bộ Y tế sẽ xem xét kỹ tỉ lệ thanh toán để đảm bảo cân đối quỹ. Đã có 14 doanh nghiệp dược đã lên tiếng cam kết giảm giá thuốc chi phí lớn, nhằm giúp đưa thuốc vào danh mục BHYT với tỉ lệ thanh toán hợp lý hơn, giảm gánh nặng đồng chi trả cho bệnh nhân.
Ở nhóm thuốc ung thư, đại diện Bộ cho biết đây là nhóm được bổ sung nhiều nhất và có chi phí cao. Sự điều chỉnh được đánh giá sẽ tác động lớn đến ngân sách quỹ BHYT, song Bộ sẽ huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, BHYT và các tổ chức liên quan để đảm bảo quyền lợi người bệnh.
Ngoài ra Bộ Y tế cũng dự kiến sẽ trình Chính phủ nghị quyết thí điểm hỗ trợ một phần phần đồng chi trả cho một số thuốc có chi phí cao, theo tinh thần nghị quyết 72 của Bộ Chính trị. Như vậy trong tương lai sẽ hình thành cơ chế ba bên: quỹ BHYT - ngân sách - doanh nghiệp cùng hỗ trợ người bệnh.
Tất cả các giải pháp đều hướng tới mục tiêu chung: thuốc phải bảo đảm an toàn - hiệu quả, đạt hiệu quả chi phí tốt nhất.
Hiện số người tham gia BHYT là hơn 95,5 triệu người, đạt tỷ lệ 94,2% dân số toàn quốc. Khoảng 40 triệu dân thường xuyên đi khám BHYT, tương ứng số lượt khám 186 triệu lượt. Tính trung bình, cứ một người dân đi khám BHYT 4,5 lần/năm.
