Một ngày với Vườn quốc gia Bù Gia Mập

(CLO) Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Bình Phước - anh Phan Minh Hoàng có nhiều năm làm Giám đốc Đài PTTH tỉnh luôn là người say mê khám phá, làm phóng sự, phim tài liệu và cũng nhiều lần đoạt giải Liên hoan Truyền hình toàn quốc.

Anh bảo: "Nếu lên Bình Phước anh sẽ làm “Hướng dẫn viên” đi khám phá Bù Gia Mập, một địa danh giáp biên giới Việt Nam - Campuchia"

Có một địa chỉ vàng dưới tán rừng già Bù Gia Mập...

Không hẹn trước nhưng kỹ sư lâm sinh Kiều Đình Tháp - Giám đốc Trung tâm giáo dục và dịch vụ môi trường rừng thuộc Vườn quốc gia Bù Gia Mập (VQGBGM) sau khi nghe đề nghị của chúng tôi, tìm hiểu về một ký ức lịch sử hồi chiến tranh và của Vườn hiện tại vẫn vui vẻ tự giới thiệu:

- Quê Quốc Oai, trở thành kỹ sư lâm sinh, gắn bó với rừng Bù Gia Mập 16 năm, anh đã thân thuộc từng vạt rừng, từng xóm buôn, biết tiếng đồng bào Mơ Nông, Stiêng, hiểu sâu về muông thú, cây rừng và cả những giá trị lịch sử… Mấy năm nay đảm đương thêm dịch vụ du lịch, anh lại có cơ hội để tìm hiểu…

Cây rừng trong vườn quốc gia.

Cây rừng trong vườn quốc gia.

Sau khi tham quan Nhà bia di tích được xây nơi bìa rừng, chúng tôi đi sâu vào rừng rậm chừng 5km nữa, ở tọa độ 12 độ 8 phút 65 giây mới gặp tấm bia nhỏ, điểm cuối của đường ống dẫn xăng dầu huyền thoại. Dấu tích còn lại không nhiều ngoài tấm bia đá ghi: "DI TÍCH LỊCH SỬ KHÁNG CHIẾN - Điểm cuối tuyến đường ống xăng dầu từ miền Bắc vào Đông Nam bộ trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Kinh độ 107 độ 9 phút 98 giây E. Vĩ độ 12 độ 8 phút 65 giây N". Lịch sử ghi lại: Chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người gợi ý xây dựng tuyến đường ống này và được khởi công tháng 4/1968 với mật danh “Công trường thủy lợi 1”. Đến năm 1972, tuyến đường ống đã qua cả Đông và Tây Trường Sơn và dẫn được 12.800 mét khối xăng dầu. Ngày 20/1/1975, vươn tới Bu Prang (Tuy Đức - Đắc Nông), 1/3/1975 tới Bù Gia Mập phục vụ ngay Chiến dịch Hồ Chí Minh. Toàn tuyến dài 4.990km, có 101 kho chứa, 114 trạm bơm đẩy. Trong 7 năm đã cung cấp cho các chiến trường 5,5 triệu mét khối xăng, dầu. Tổng cộng có 4 trung đoàn tham gia xây dựng và vận hành, bảo vệ tuyến. Đây là một trong những kỳ tích đến mức như huyền thoại của nhân loại thế kỷ 20, góp phần quyết định Đại thắng mùa xuân năm 1975.

Những người Mơ nông bảo vệ rừng.

Những người Mơ nông bảo vệ rừng.

Và câu chuyện hôm nay

Phó Giám đốc VQGBGM Cao Ngọc Long giới thiệu:

- Vườn rộng 25.601,18ha, được phân ra thành 29 tiểu khu, dưới sự quản lý của 10 trạm. Đây là rừng đầu nguồn có nhiệm vụ trữ, cung cấp nước cho Nhà máy thủy điện Thác Mơ, Cầu Đơn, Sork Phu Miêng… Hồ chứa nước Phước Hòa… bảo vệ hệ động, thực vật vô cùng quý hiếm. Tuy vậy, Vườn chỉ có 36 người, bình quân 30ha mỗi người. VQGBGM sở dĩ luôn hoàn thành nhiệm vụ, cái chính là nhờ chính sách khoán trông nom, bảo vệ…

Bên bia di tích điểm cuối đường ống dẫn xăng dầu thời chống Mỹ.

Bên bia di tích điểm cuối đường ống dẫn xăng dầu thời chống Mỹ.

Kỹ sư Kiều Đình Tháp với 16 năm gắn bó với Vườn rất tận tình trong cuộc khám phá của chúng tôi, nhờ anh, những thông tin tăng dần… VQGBGM hiện có 1.117 loài thực vật trong đó nhiều cây họ đậu quý hiếm như cẩm lại, gõ đỏ, kim giao, trầm hương, giáng hương và cho đến nay đã ghi danh được 280 cây thuốc quý… Động vật thì thật sự phong phú và quý hiếm: Vườn là nơi sinh sống của 400 loài động vật. Riêng các loài thú có khoảng 105 thì 30 trong số đó được ghi trong sách đỏ Việt Nam. Chim có gần 250 loài, có 10 loài bị đe dọa tuyệt chủng như niệc mỏ vằn, gà lôi hồng tía, gà tiền mặt đỏ, gà so cổ hung, dù dì phương đông, hồng hoàng… Bò sát có 70 loài, trong đó có 16 loài được ghi trong sách đỏ… Thật quý giá, Vườn hiện nay vẫn là nơi sinh sống an bình của các loài động vật hoang dã quý hiếm, nhiều loài được ghi trong sách đỏ: Gấu chó, báo gấm, sói lửa, bò tót, voi. Động vật thuộc bộ linh trưởng cũng nhiều: Khỉ đuôi lợn, khỉ đuôi dài, khỉ mặt đỏ, voọc ngũ sắc, vượn đen má vàng… Có câu “tiền rừng bạc bể‘’ là thế… Khi được hỏi, trong nhiều năm qua, VQGBGM không những làm rất tốt công tác bảo vệ mà còn có nhiều nghiên cứu khoa học có giá trị, Phó Giám đốc Cao Ngọc Long khẳng định: Do huy động được sự vào cuộc của cộng đồng. Cụ thể là rừng được giao khoán bảo vệ cho người dân. Dân ở đây là đồng bào các dân tộc S.tiêng, Mơ Nông từ bao đời gắn bó với rừng…

Làm việc với Ban quản lý Vườn quốc gia Bù Gia Mập.

Làm việc với Ban quản lý Vườn quốc gia Bù Gia Mập.

Bây giờ VQGBGM cũng đã đẩy mạnh việc đón các hoạt động du lịch trải nghiệm. Mấy năm gần đây, năm nào nơi này cũng đón khoảng 2.000 khách, góp phần giáo dục cộng đồng và truyền thông về sự kỳ vĩ nơi này…

Kỹ sư Kiều Đình Tháp giới thiệu bảo vệ linh trưởng.

Kỹ sư Kiều Đình Tháp giới thiệu bảo vệ linh trưởng.

Trong rừng già, chiều xuống nhanh, cũng là thời điểm thú rừng đi ăn đêm, chúng tôi chia tay những người dân đang lặng lẽ làm nhiệm vụ, chia tay anh Long, anh Tháp để trở ra huyện lỵ Bù Gia Mập khỏi muộn và cũng tránh làm xáo trộn sự bình yên vốn có của rừng.

Bù Gia Mập đêm 27/9

Hữu Minh

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: