Trong bối cảnh trật tự quốc tế tiếp tục vận động mạnh mẽ, đặc biệt xoay quanh xung đột Ukraine và quan hệ Nga - phương Tây, các cuộc bầu cử này không chỉ mang ý nghĩa nội bộ mà còn có thể tạo ra những điều chỉnh đáng kể trong chính sách đối ngoại của nhiều quốc gia.
Bầu cử giữa nhiệm kỳ và phép thử đối với chính quyền Tổng thống Trump
Ngày 3-11-2026, Mỹ sẽ tiến hành bầu cử giữa nhiệm kỳ, với toàn bộ 435 ghế Hạ viện, 35 ghế Thượng viện và 36 chức thống đốc bang được đưa ra tranh cử. Theo thông lệ chính trị Mỹ, đây được coi là thước đo mức độ tín nhiệm của cử tri đối với chính quyền đương nhiệm.
Các chủ đề nổi bật trong chiến dịch tranh cử dự kiến xoay quanh chính sách thuế quan, nhập cư, lạm phát và triển vọng tăng trưởng kinh tế. Những biện pháp kinh tế được chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai trong năm 2025, đặc biệt là việc áp thuế nhập khẩu, có thể tạo ra những hệ quả rõ rệt vào thời điểm bầu cử, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn của cử tri.
Về mặt lịch sử, đảng của tổng thống đương nhiệm thường gặp bất lợi trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều dự báo cho rằng khả năng xuất hiện một “chính phủ chia rẽ” là khá lớn, trong đó đảng Dân chủ có thể giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, còn đảng Cộng hòa giữ được đa số hạn chế tại Thượng viện. Kịch bản này sẽ tác động trực tiếp đến khả năng thông qua ngân sách, cũng như việc triển khai các sáng kiến đối nội và đối ngoại của Nhà Trắng.
Đối với chính sách quốc tế, kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng tới cách tiếp cận của Washington trong các vấn đề then chốt, bao gồm đối thoại với Nga và vai trò của Mỹ trong tiến trình giải quyết xung đột Ukraine. Một Quốc hội bị phân chia quyền lực có thể khiến dư địa điều chỉnh chính sách của chính quyền Mỹ trở nên linh hoạt hơn, nhưng đồng thời cũng đối mặt với nhiều ràng buộc chính trị nội bộ.
Những lựa chọn chính trị trong bối cảnh bất ổn kinh tế - xã hội ở Mỹ Latinh
Tại Mỹ Latinh, Brazil và Colombia là hai “điểm nóng” chính trị đáng chú ý trong năm 2026. Brazil, nền kinh tế lớn nhất khu vực, sẽ tổ chức bầu cử tổng thống vào tháng 10. Tổng thống đương nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva đã bày tỏ ý định tiếp tục tranh cử. Dù vẫn duy trì được mức độ ủng hộ nhất định, triển vọng của ông phụ thuộc đáng kể vào diễn biến kinh tế trong nước và khả năng duy trì ổn định xã hội.
Ở chiều ngược lại, phe bảo thủ và cánh hữu đang tìm kiếm một gương mặt đủ sức tập hợp lực lượng sau khi cựu Tổng thống Jair Bolsonaro không đủ điều kiện tham gia tranh cử. Cuộc cạnh tranh nội bộ trong phe đối lập sẽ là yếu tố then chốt quyết định mức độ cân bằng của cuộc đua.
Tại Colombia, việc Tổng thống Gustavo Petro không thể tái tranh cử mở ra một cuộc bầu cử có tính cạnh tranh cao. Trong bối cảnh cánh tả suy yếu sau nhiệm kỳ cầm quyền, khả năng tái cấu trúc lực lượng của phe trung hữu hoặc bảo thủ có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể trong định hướng chính sách của quốc gia này.
Peru cũng sẽ tiến hành tổng tuyển cử trong bối cảnh chính trị bất ổn kéo dài. Việc thay đổi lãnh đạo liên tục trong những năm gần đây khiến trọng tâm của cuộc bầu cử năm 2026 nhiều khả năng sẽ tập trung vào vấn đề thể chế, minh bạch và khôi phục lòng tin của công chúng.
Hungary và phép thử đối với các mô hình cầm quyền ở châu Âu
Tại châu Âu, cuộc bầu cử quốc hội ở Hungary được đánh giá là một trong những sự kiện chính trị đáng chú ý nhất. Sau hơn một thập kỷ nắm quyền, đảng Fidesz của Thủ tướng Viktor Orbán đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng rõ rệt từ các lực lượng đối lập mới nổi.
Bối cảnh kinh tế khó khăn, cùng với những tranh cãi xoay quanh quan hệ giữa Hungary và Liên minh châu Âu, đang làm thay đổi tương quan chính trị trong nước. Kết quả bầu cử có thể dẫn tới một quốc hội phân mảnh hơn, buộc các đảng phải tìm kiếm các hình thức liên minh mới, từ đó ảnh hưởng đến định hướng đối nội và đối ngoại của Budapest, bao gồm cả quan hệ với Nga và EU.
Tại Bắc Âu, các cuộc bầu cử quốc hội ở Đan Mạch và Thụy Điển cũng phản ánh xu hướng suy giảm tín nhiệm của các chính phủ đương nhiệm. Tuy nhiên, dù có thay đổi về thành phần cầm quyền, chính sách đối với Nga tại hai quốc gia này được dự báo sẽ duy trì tính liên tục, do sự đồng thuận tương đối rộng trong giới chính trị.
Ukraine: Bầu cử, tính chính danh và tiến trình hòa giải
Vấn đề bầu cử tại Ukraine mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh xung đột kéo dài. Việc nhiệm kỳ tổng thống của ông Volodymyr Zelensky đã kết thúc, trong khi tình trạng thiết quân luật vẫn được duy trì, đặt ra nhiều câu hỏi về cơ sở pháp lý và thời điểm tổ chức bầu cử.
Cả Nga và Mỹ đều coi tính chính danh của chính quyền Ukraine là một yếu tố quan trọng trong các thảo luận về giải pháp chính trị. Những bước chuẩn bị ban đầu cho bầu cử, bao gồm việc rà soát khuôn khổ pháp lý và khôi phục hệ thống đăng ký cử tri, cho thấy khả năng cuộc bỏ phiếu sẽ được đặt lên bàn nghị sự trong thời gian tới, dù thời điểm cụ thể vẫn còn là vấn đề gây tranh luận.
Trong bối cảnh đó, nhiều nhân vật chính trị tại Ukraine được đánh giá là có tiềm năng tranh cử, phản ánh nhu cầu tìm kiếm một mô hình lãnh đạo mới phù hợp với giai đoạn hậu xung đột. Kết quả của tiến trình này, nếu diễn ra, sẽ có tác động sâu rộng không chỉ đối với nội bộ Ukraine mà còn đối với cấu trúc an ninh châu Âu.
Tổng thể, các cuộc bầu cử năm 2026 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang ở giai đoạn điều chỉnh sâu sắc. Sự thay đổi, hoặc tiếp nối trong lãnh đạo tại nhiều quốc gia sẽ góp phần định hình cách thức các cường quốc và khu vực xử lý những thách thức chung, từ xung đột, kinh tế đến an ninh toàn cầu, trong những năm tiếp theo.
