Những tranh cãi xung quanh vấn đề nhà nước của người Palestine

(CLO) Câu hỏi về tư cách nhà nước của người Palestine đã gây tranh cãi trong nhiều thập kỷ - cuộc xung đột hiện tại giữa Israel và Hamas lại đang đưa vấn đề này lên hàng đầu một lần nữa. Dưới đây là một số vấn đề cơ bản.

Nhà nước là gì?

Có hai lý thuyết về chế độ nhà nước: Lý thuyết tuyên bố (Declarative theory) và Lý thuyết cấu thành (Constitutive theory).

nhung tranh cai xung quanh van de nha nuoc cua nguoi palestine hinh 1

Quốc kỳ Palestine. Ảnh: DPA

Bài liên quan

Chính quyền Palestine là gì và có vai trò như thế nào?

Những người ủng hộ Lý thuyết tuyên bố nói rằng một quốc gia có thể được coi là như vậy nếu nó đáp ứng định nghĩa về tình trạng nhà nước được tuyên bố trong Công ước Montevideo năm 1933, trong đó nói rằng để được coi là một quốc gia, một lãnh thổ phải có dân số thường trú, một lãnh thổ được xác định, chính phủ của mình và khả năng thiết lập quan hệ với các quốc gia khác.

Trong khi đó Lý thuyết cấu thành cho rằng một quốc gia chỉ có thể được coi là tồn tại nếu phần còn lại của thế giới công nhận quốc gia đó. Lý thuyết này không được luật hóa: đúng hơn, nó coi việc trở thành một quốc gia hiện đại là một vấn đề của cả luật pháp quốc tế và ngoại giao.

Một ý kiến phản đối việc sử dụng Công ước Montevideo để xác định tư cách nhà nước, đồng thời nói rằng hy vọng tốt nhất của các lãnh thổ Palestine trong việc tuyên bố trở thành nhà nước là thông qua sự công nhận quốc tế.

Những quốc gia nào đã công nhận Palestine là một nhà nước?

Phần lớn trong số 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc - chính xác là 139 nước - công nhận các vùng lãnh thổ của Palestine là một nhà nước, cụ thể gồm Đông Jerusalem, Dải Gaza và Bờ Tây.

Tuy nhiên, lời đề nghị gia nhập Liên hợp quốc của một quốc gia phải được ít nhất 9 trong số 15 thành viên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc chấp thuận. Nếu bất kỳ ai trong số 5 thành viên thường trực của hội đồng (Trung Quốc, Pháp, Nga, Vương quốc Anh và Mỹ) phủ quyết, quốc gia đó không thể tham gia.

Hiện, các vùng lãnh thổ của Palestine lại không được Mỹ, Pháp và Anh công nhận là một nhà nước. Ba quốc gia này cho biết họ sẽ không công nhận tư cách nhà nước của Palestine cho đến khi xung đột với Israel được giải quyết một cách hòa bình.

nhung tranh cai xung quanh van de nha nuoc cua nguoi palestine hinh 2

Palestine đang là quan sát viên tại Liên hợp quốc. Ảnh: LHQ

Ngoài ra cũng chỉ có 9 trong số 27 quốc gia thành viên EU công nhận tư cách nhà nước của Palestine. Hầu như tất cả các quốc gia thành viên EU công nhận tư cách nhà nước của Palestine đều là các quốc gia từng là thành viên của Liên Xô và công nhận tư cách nhà nước của Palestine trước khi gia nhập EU.

Thụy Điển, quốc gia đã công nhận tư cách nhà nước của Palestine vào năm 2014, là quốc gia duy nhất làm như vậy với tư cách đang là thành viên của EU.

Palestine hiện được coi là quốc gia quan sát viên không phải là thành viên của Liên hợp quốc, điều đó có nghĩa là nước này được hoan nghênh tham gia các phiên họp của Đại hội đồng và có thể duy trì văn phòng tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York.

Tác dụng của việc công nhận là gì?

Một số quốc gia có thể có tư cách nhà nước nhưng không phải là quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Ví dụ, Thụy Sĩ chỉ gia nhập Liên hợp quốc với tư cách thành viên vào năm 2002, trong khi Liechtenstein không tham gia cho đến năm 1990 và San Marino chỉ tham gia cho đến năm 1992. Tất cả đều được coi là các quốc gia được quốc tế công nhận trước khi gia nhập.

Quy chế quan sát viên phi thành viên của Palestine có nghĩa là nước này có thể quan sát các thủ tục tố tụng của Liên hợp quốc nhưng không thể bỏ phiếu tại Đại hội đồng. Vì vậy, Palestine đã không thể bỏ phiếu trong nghị quyết kêu gọi ngừng bắn trong cuộc xung đột Israel - Hamas tại Đại hội đồng. Họ cũng không thể bỏ phiếu về nghị quyết kêu gọi "đình chiến nhân đạo" trong cuộc xung đột, vốn đã được thông qua.

Hoàng Hải (theo DW, LHQ, Wiki)

Xem thêm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

(CLO) Việc Mỹ và Iran dự kiến sẽ ký thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông vào ngày 19/6 tới sẽ mở đường giúp eo biển Hormuz thông suốt trở lại. Đây là một tín hiệu vui mừng với thế giới, khi tuyến đường thủy này có vai trò không thể thay thế đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

(CLO) Ngày 12/6/2026, Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD, sau khi cổ phiếu SpaceX bùng nổ trong ngày mở cửa giao dịch. Cột mốc này gợi về một câu hỏi lịch sử: ai là tỷ phú đầu tiên của thế giới, và họ đã đến với danh hiệu đó như thế nào?

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

(CLO) Diễn biến mới nhất của cuộc đối đầu Mỹ - Iran cho thấy mức độ căng thẳng đang tiếp tục gia tăng khi cả hai bên đồng thời sử dụng các biện pháp quân sự nhằm tạo lợi thế trên bàn đàm phán.

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

(NB&CL) Khai mạc vào rạng sáng 12/6 (theo giờ Việt Nam), World Cup 2026 sẽ đặt ra những bài toán thể chất chưa từng có cho các đội tuyển tham dự: không phải riêng cái nóng, không phải riêng độ cao hay quãng đường di chuyển dài, mà là sự kết hợp của tất cả những yếu tố đó cùng một lúc.

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

(CLO) Bảy quốc gia thành viên chủ chốt của liên minh OPEC+ gồm Nga, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman mới đây đã nhất trí nâng hạn ngạch sản lượng dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 7/2026. Đây là bước đi tiếp theo trong lộ trình từng bước khôi phục lượng sản xuất đã được cắt giảm tự nguyện từ năm 2023 nhằm hỗ trợ giá dầu và cân bằng thị trường năng lượng toàn cầu.

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

(NB&CL) Tháng 7 năm 1995, sau rất nhiều nỗ lực, Việt Nam đã có mặt trong ngôi nhà chung ASEAN. Và chỉ 3 thập kỷ sau đó, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong ASEAN, từ một thành viên “tích cực tham gia” sang một “nhân tố đồng kiến tạo,” góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của ASEAN.

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

(CLO) Ngay cả khi các bên liên tiếp tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn, bom đạn vẫn tiếp tục rơi xuống Lebanon, Gaza và nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Điều đó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa những cam kết trên bàn đàm phán với khả năng thực thi trên thực địa, và xa hơn, là sự phức tạp của một khu vực hiếm khi yên bình.

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

(CLO) Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6 tới, Armenia sẽ đứng trước một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất kể từ khi giành độc lập. Cuộc cạnh tranh chính trị không chỉ xoay quanh vấn đề thay đổi chính phủ hay tương quan lực lượng giữa các đảng phái, mà còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực đang biến động mạnh.

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

(CLO) Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới khi kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển chủ yếu đối với dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự, mà còn trở thành mặt trận mới của cuộc cạnh tranh pháp lý, tài chính và cấm vận giữa hai bên.

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

(NB&CL) Các nhà khoa học dự đoán thế giới đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một đợt siêu El Nino. Trong bối cảnh đó, đợt nắng nóng đầu mùa đang hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới càng khiến giới khoa học lo ngại hơn về khả năng các hình thái khí hậu cực đoan có thể chồng lấn trong thời gian tới.

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

(CLO) Tranh luận về việc có nên hạn chế ô tô vào trung tâm đô thị từng chỉ là câu chuyện quy hoạch và môi trường. Nhưng tại nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt là Berlin, nó đang dần trở thành phép thử chính trị mới: giữa nhu cầu đi lại, áp lực khí hậu và câu hỏi ai thực sự có quyền định hình tương lai của thành phố.

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

(CLO) Sau 5 giờ đàm phán căng thẳng, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã đạt được một thỏa hiệp thương mại quan trọng vào thứ Tư (20/5) vừa rồi, qua đó tạm thời tránh được nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

(NB&CL) Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngày 19-20/5) diễn ra trong bối cảnh môi trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và xu hướng phân cực ngày càng rõ trong quan hệ quốc tế.

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

(CLO) Những biến động kéo dài tại Trung Đông trong nhiều năm qua, đặc biệt sau vòng đối đầu quân sự Mỹ - Israel với Iran từ năm 2025, đang làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của các quốc gia vùng Vịnh.

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

(CLO) Thế giới đang chuyển dịch từ một hệ thống quốc tế với những ranh giới đã được xác định sang một trật tự toàn cầu mới mà các quy tắc vẫn chưa được định hình rõ ràng. Và cuộc chiến Iran - dù không phải nguyên nhân - đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này hơn bao giờ hết.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và tương lai trật tự kinh tế, công nghệ thế giới

(NB&CL) Từ ngày 13-15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Hội nghị được xem là nỗ lực của hai bên nhằm kiểm soát bất đồng, duy trì ổn định quan hệ song phương và giảm thiểu nguy cơ đối đầu giữa hai trung tâm quyền lực lớn nhất thế giới.

Cỡ chữ bài viết: