Thủ tướng Yoshihide Suga (phải) đã có cuộc điện đàm lần đầu tiên được đánh giá suôn sẻ với Tổng thống Donald Trump, kể từ khi ông lên nhậm chức thay thế cựu thủ tướng Shinzo Abe vào ngày 16/9 - Ảnh: Kyodo/Reuters
Bài liên quan
Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Nhật Bản dưới thời Suga
Tân thủ tướng Nhật Bản Suga: Hợp tác quốc tế là quan trọng trong bối cảnh đại dịch
Nhà lãnh đạo mới của Nhật Bản muốn Suganomics cất cánh ngay lập tức
Với Suga là Thủ tướng Nhật Bản, cơ hội cho một cuộc bầu cử nhanh là gì?
Đề nghị của Suga và lời hứa mở đầu của Trump
Liên minh an ninh Hoa Kỳ - Nhật Bản đứng đầu chương trình nghị sự trong cuộc đàm phán kéo dài 25 phút, trong đó Suga nói với Trump rằng mối quan hệ của hai đồng minh là "nền tảng của hòa bình và ổn định trong khu vực", Thủ tướng Nhật Bản nói với các phóng viên hôm Chủ nhật sau cuộc hội đàm.
Theo Suga, Trump nói rằng nếu bất cứ điều gì xảy ra, thủ tướng Nhật Bản có thể gọi cho ông, bất cứ lúc nào - "24 giờ một ngày."
“Tôi cảm thấy đó là một phản ứng rất tốt khi chúng tôi muốn đổi mới và tăng cường hơn nữa quan hệ đồng minh với Hoa Kỳ”, Suga nói tại Văn phòng Thủ tướng vào tối Chủ nhật.
“Đây là cơ hội đầu tiên trong nhiều cơ hội khi chúng tôi hội đàm với các nhà lãnh đạo quốc gia, để làm rõ lập trường của chúng tôi và thúc đẩy sự hợp tác hơn nữa”.
Theo một tuyên bố từ Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản, trong cuộc trò chuyện kéo dài gần nửa giờ, Suga đã yêu cầu Trump tiếp tục hỗ trợ trong việc thúc đẩy sự trở lại của những công dân Nhật Bản đã bị các điệp viên Triều Tiên bắt cóc trong những năm 1970 và 1980.
Các nhà lãnh đạo cũng đồng ý hợp tác trong việc phát triển và phân phối vắc xin và điều trị COVID-19, tuyên bố cho biết.
Sau khi chúc mừng Suga về chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống của đảng, Trump đã thảo luận với thủ tướng Nhật Bản mới được bổ nhiệm về tầm quan trọng của việc theo đuổi “tầm nhìn chung” về một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, theo một tuyên bố của Nhà Trắng.
Tân thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga vẫn đối mặt với nhiều thách thức ở phía trước trong quan hệ ngoại giao với hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc - Ảnh: Kyodo
Những thách thức với tân thủ tướng Nhật Bản
Nhưng bất chấp bước đầu thành công trong việc xây dựng mối quan hệ với Tổng thống Trump, những lo ngại về việc Suga thiếu các chính sách đối ngoại vẫn còn.
“Đối với Suga, người được cho là thiếu kinh nghiệm trong chính sách đối ngoại, mục tiêu chính của cuộc nói chuyện với Trump là trấn an công chúng và các nhà quản lý liên minh ở Tokyo và Washington rằng sự chuyển giao quyền lực gần đây ở Nhật Bản không gây nguy hiểm cho sự ổn định của liên minh”, Sebastian Maslow, một chuyên gia về chính trị Nhật Bản tại Đại học Phụ nữ Sendai Shirayuri cho biết.
Maslow lưu ý rằng khả năng tạo dựng mối quan hệ thân thiết với Trump không thể đoán trước của cựu Thủ tướng Shinzo Abe được coi là một trong những di sản quan trọng của cựu thủ tướng.
“Suga chắc chắn sẽ cố gắng duy trì hiện trạng trong liên minh ít nhất là cho đến cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vào tháng 11”, Maslow nói.
Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng Suga sẽ phải đối mặt với một số thách thức trong lĩnh vực này trong những tuần tới.
Đầu tiên, ông sẽ phải chống lại bất kỳ áp lực nào từ Trump đối với các cam kết tài chính hơn nữa khi Mỹ và Nhật Bản đàm phán lại một thỏa thuận hỗ trợ nước chủ nhà vào cuối năm nay và khi Washington tìm kiếm các nhượng bộ của Nhật Bản về thương mại song phương, Maslow nói.
Suga cũng sẽ phải thực sự linh hoạt và tỉnh táo trong bối cảnh tranh chấp ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc và Mỹ - một bên là đối tác thương mại hàng đầu và một bên là đồng minh hàng đầu của Nhật Bản.
Tuy nhiên, việc duy trì cách tiếp cận truyền thống nhằm cân bằng lợi ích quốc gia an ninh và kinh tế chắc chắn sẽ ngày càng khó khăn hơn khi áp lực gia tăng từ cả Bắc Kinh và Washington.
Ngay lập tức, Suga sẽ phải chú ý đến việc duy trì liên minh Mỹ-Nhật, đồng thời “chống lại bản năng dân túy của Trump nhằm hỗ trợ Nhật Bản trong cuộc bầu cử”, Maslow nói.
Và tân thủ tướng Nhật Bản sẽ phải làm như vậy trong khi cố gắng duy trì cùng một kiểu tiếp cận Nhà Trắng mà Abe đã có được.
Điều này, cũng như việc vun đắp thêm các mối quan hệ, có thể tỏ ra khó khăn trong bối cảnh đại dịch Covid-19 toàn cầu.
Theo truyền thống, một hội nghị thượng đỉnh song phương Mỹ-Nhật sẽ được lên kế hoạch bên lề cuộc họp thường niên của Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tuần này.
Nhưng vì đó không phải là một lựa chọn trong năm nay, nên phần lớn sẽ xoay quanh những gì phát sinh từ các cuộc đàm phán đã lên lịch giữa Cố vấn an ninh Quốc gia Shigeru Kitamura và người đồng cấp Hoa Kỳ, Robert O’Brien, tại Washington vào cuối tuần này.
Đây có thể là một may mắn "ngụy trang" cho một thủ tướng mới, người đã công khai thừa nhận ngoại giao là điểm yếu cá nhân, cho phép ông tránh bất kỳ mối quan hệ nào có thể xảy ra với Tổng thống Mỹ.
“Dù tốt hơn hay xấu đi, đại dịch hiện tại tạo cơ hội cho Suga không tổ chức cuộc gặp riêng với Trump”, Maslow nói.
Yoshihide Suga vẫn đang ở tuần trăng trong vai trò thủ tướng Nhật Bản. Dù chưa có nhiều những hành động thể hiện vai trò cá nhân trên cương vị người đứng đầu chính phủ Nhật Bản, nhưng động thái tiếp cận Trump trước tiên phần nào gợi mở một phần trong chính sách ngoại giao của ông Yoshihide Suga.
