Tại cuộc họp các bộ trưởng năng lượng EU ngày 27/6, Estonia, Latvia và Lithuania kêu gọi Ủy ban châu Âu sớm trình kế hoạch loại bỏ hoàn toàn dầu Nga khỏi thị trường EU. Theo các nước Baltic, doanh thu từ xuất khẩu năng lượng vẫn là nguồn tài chính quan trọng phục vụ chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh tuyến vận tải qua eo biển Hormuz dần được khôi phục sau khi Mỹ gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu giảm bớt được xem là cơ hội để EU thúc đẩy quá trình cắt giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga mà không tạo cú sốc lớn cho thị trường.
Trước đó, EU từng dự kiến công bố đề xuất cấm nhập khẩu dầu Nga vào giữa tháng 4. Tuy nhiên, kế hoạch bị trì hoãn khi căng thẳng tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại về nguồn cung và giá năng lượng.
Theo Ủy ban châu Âu, tỷ trọng dầu nhập khẩu từ Nga hiện chỉ còn khoảng 2% tổng nguồn cung của EU, giảm mạnh so với mức 27% đầu năm 2022. Dù vậy, khối vẫn nhập khoảng 9,7 triệu tấn dầu thô từ Nga trong năm 2025. EU cũng đã đặt mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga trước cuối năm 2027.
Ba Lan là một trong những quốc gia ủng hộ việc đẩy nhanh lệnh cấm. Thứ trưởng Năng lượng Wojciech Wrochna cho rằng biện pháp này nên được triển khai trước cuối năm nay, dù thừa nhận châu Âu sẽ phải đánh đổi bằng áp lực về giá năng lượng, nguồn cung và năng lực cạnh tranh.
Tuy nhiên, kế hoạch vẫn đối mặt với nhiều trở ngại. Hungary và Slovakia – hai nền kinh tế còn phụ thuộc đáng kể vào dầu Nga – được cho là sẽ phản đối, trong khi nhiều quốc gia thành viên khác vẫn lo ngại chi phí năng lượng ở mức cao có thể gây thêm áp lực lên tăng trưởng kinh tế.
Song song với việc giảm phụ thuộc vào Nga, EU cũng thúc đẩy quá trình điện khí hóa. Các bộ trưởng năng lượng đã đạt đồng thuận về gói quy định mới nhằm rút ngắn thời gian cấp phép cho các dự án điện và tăng cường kết nối lưới điện xuyên biên giới, qua đó hỗ trợ quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch và tăng cường an ninh năng lượng dài hạn.