Mỹ bỏ tài trợ WHO: Quyết định ngẫu hứng hay chiêu bài cao tay của Trump?

(CLO) Đúng như tính cách đầy ngẫu hứng và bất ngờ của mình, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố tạm ngừng tài trợ cho Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chỉ sau một ngày nói sẽ cân nhắc.
Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định ngừng tài trợ cho Tổ chức Y tế thế giới - Ảnh: Reuters

Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định ngừng tài trợ cho Tổ chức Y tế thế giới - Ảnh: Reuters

Tổng thống Mỹ cho rằng WHO đã không làm tốt nhiệm vụ của mình, cố tình “bao che” cho Trung Quốc và không kịp thời cảnh báo về sự lây lan nguy hiểm của virus Corona đối với con người.

Với tư cách là quốc gia tài trợ lớn nhất cho WHO, với 400 đến 500 triệu USD mỗi năm, tương đương 15% ngân sách của tổ chức này, Trump thấy rằng nước Mỹ có lý do để “có những lo ngại sâu sắc về việc liệu sự hào phóng của Mỹ có được sử dụng tốt nhất có thể hay không”.

Không ít nhà bình luận quốc tế cho rằng, động thái này của Donald Trump là vội vàng và thiếu cân nhắc. Trong lúc Mỹ cần thể hiện vai trò lãnh đạo toàn cầu của mình, thì quyết định cắt đứt nguồn tài trợ cho WHO, cơ quan duy nhất có khả năng cảnh báo, hướng dẫn y tế, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và giúp các nước giải quyết các vấn đề y tế công cộng, sẽ làm hình ảnh của nước Mỹ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus từng bị Donald Trump chỉ trích vì che giấu tình trạng dịch Covid-19

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus từng bị Donald Trump chỉ trích vì che giấu tình trạng dịch Covid-19

Quyết định của Trump cho thấy “sự ích kỷ” của chính sách “American first” - Nước Mỹ trên hết – của  vị tổng thống thứ 45 của Mỹ. Thậm chí, nó cũng có thể xem là một sự “thoái vị” không chính thức của Mỹ trong lúc người ta cần và chờ nước này nhất.

Điều này càng làm sâu sắc thêm những nhận định về một thế giới sẽ đổi thay mạnh mẽ sau đại dịch Covid-19. Những giá trị nhân văn được xây dựng và tồn tại nhiều chục năm có thể sẽ được thay thế bằng những khái niệm mới.

Một số người theo thuyết âm mưu còn cho rằng, quyết định của Trump có thể tạo cơ hội để các nước lớn khác thay thế Mỹ, thể hiện bản lĩnh "ông lớn", mà cụ thể là Trung Quốc, nước được cho là đối thủ xứng tầm của Chú Sam.

Kể từ khi đại dịch Covid-19 lan rộng, chính phủ Trung Quốc đã rất nỗ lực thể hiện “tinh thần quốc tế” bằng cách cử các chuyên gia, gửi trang thiết bị y tế để giúp đỡ rất nhiều nước trên thế giới đang phải vật lộn với dịch bệnh.

Có lẽ, còn có những suy luận phức tạp hơn về quyết định của vị tổng thống đầy ngẫu hứng của Mỹ. Tuy nhiên, phải rất tinh ý mới thấy rằng, Donald Trump tưởng như thường làm những việc bất quy tắc, nhưng thực tế lại vô cùng quy tắc.

Với bộ óc kinh doanh tài ba của một tỷ phú, ông Trump không làm điều gì một cách tự nhiên,  có khả năng gây hại cho mình, cho nước Mỹ, nhất là trong bối cảnh ông đang tham vọng tiếp tục ở lại Nhà trắng trong nhiệm kỳ 4 năm nữa.

Có 5 năm lý do có thể lý giải cho quyết định tạm thời ngừng tài trợ cho Tổ chức Y tế thế giới của ông Donald Trump:

- Trước tiên, để làm chệch hướng đổ lỗi cho các trường hợp nhiễm virus Corona và tử vong đang tăng vọt ở Hoa Kỳ, về phía WHO và Trung Quốc;

- Thứ hai, "có lẽ, nhận thức rằng Trung Quốc đang được WHO ủng hộ hơn trong bối cảnh hiện tại” và các quyết định trước đây của WHO với Mỹ được xem là – “không công bằng";

- Thứ ba, "Trung Quốc được coi là đối thủ cạnh tranh, ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng này" và "nó có thể được coi là một phương tiện để gây áp lực chính trị đối với Trung Quốc";

- Thứ tư, "có lẽ đây là một mưu đồ, tương tự như hành động dọa sớm rút khỏi với NATO, để có được sự phân phối lại tài trợ của WHO";

- Thứ năm, "WHO hành động độc lập và vì Hoa Kỳ là nhà tài trợ chính, nên rất có thể tin rằng WHO nên ủng hộ Mỹ và các mục tiêu của mình hơn".

Quả thật, cách tiếp cận của chính quyền Trump đối với WHO không có gì đáng ngạc nhiên, nếu so với hồ sơ dài về các thỏa thuận và hiệp định quốc tế bị hủy bỏ vài năm gần đây.

Chính phủ của ông Trump luôn thích gây áp lực chính trị và chơi trò đổ lỗi không làm gì, để giải quyết các rủi ro phía trước, và không làm gì để hỗ trợ các giải pháp toàn cầu rất cần thiết.

Với quá nhiều lý do để thấy rằng, với một người không ngại “lật bàn tay” như Donald Trump, tuyên bố tạm ngưng tài trợ đối với WHO là một phép thử tâm lý cực mạnh của tổng thống Mỹ. Một chiêu bài cao tay mà để kéo trở lại bàn đàm phán, Mỹ có nhiều cái cớ để mặc cả.

Hoài Đức

Xem thêm

Có một cuộc chiến thầm lặng 'trong bóng tối' tại World Cup 2026

Có một cuộc chiến thầm lặng 'trong bóng tối' tại World Cup 2026

(CLO) Hàng triệu người hâm mộ đang đổ về các thành phố Mỹ để dõi theo những pha tranh bóng trên sân cỏ. Nhưng song song với giải đấu lớn nhất hành tinh, một cuộc chiến khác đang diễn ra trong im lặng - giữa các cơ quan tình báo Mỹ và những mối đe dọa vô hình từ bên ngoài.

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

Eo biển Hormuz sắp mở trở lại, thế giới thở phào nhẹ nhõm

(CLO) Việc Mỹ và Iran dự kiến sẽ ký thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông vào ngày 19/6 tới sẽ mở đường giúp eo biển Hormuz thông suốt trở lại. Đây là một tín hiệu vui mừng với thế giới, khi tuyến đường thủy này có vai trò không thể thay thế đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

Elon Musk vượt mốc 1000 tỷ USD, vậy ai là người đầu tiên sở hữu 1 tỷ USD?

(CLO) Ngày 12/6/2026, Elon Musk trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD, sau khi cổ phiếu SpaceX bùng nổ trong ngày mở cửa giao dịch. Cột mốc này gợi về một câu hỏi lịch sử: ai là tỷ phú đầu tiên của thế giới, và họ đã đến với danh hiệu đó như thế nào?

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

Căng thẳng Mỹ - Iran: Giữa đối đầu và thỏa hiệp

(CLO) Diễn biến mới nhất của cuộc đối đầu Mỹ - Iran cho thấy mức độ căng thẳng đang tiếp tục gia tăng khi cả hai bên đồng thời sử dụng các biện pháp quân sự nhằm tạo lợi thế trên bàn đàm phán.

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

World Cup 2026 và thử thách thể lực chưa từng có

(NB&CL) Khai mạc vào rạng sáng 12/6 (theo giờ Việt Nam), World Cup 2026 sẽ đặt ra những bài toán thể chất chưa từng có cho các đội tuyển tham dự: không phải riêng cái nóng, không phải riêng độ cao hay quãng đường di chuyển dài, mà là sự kết hợp của tất cả những yếu tố đó cùng một lúc.

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

OPEC+ nâng hạn ngạch, thị trường dầu mỏ sẽ sớm ổn định?

(CLO) Bảy quốc gia thành viên chủ chốt của liên minh OPEC+ gồm Nga, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman mới đây đã nhất trí nâng hạn ngạch sản lượng dầu thêm 188.000 thùng/ngày trong tháng 7/2026. Đây là bước đi tiếp theo trong lộ trình từng bước khôi phục lượng sản xuất đã được cắt giảm tự nguyện từ năm 2023 nhằm hỗ trợ giá dầu và cân bằng thị trường năng lượng toàn cầu.

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

Việt Nam – ASEAN: Hơn 3 thập kỷ đồng hành kiến tạo cộng đồng, cùng định hình tương lai chung

(NB&CL) Tháng 7 năm 1995, sau rất nhiều nỗ lực, Việt Nam đã có mặt trong ngôi nhà chung ASEAN. Và chỉ 3 thập kỷ sau đó, Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong ASEAN, từ một thành viên “tích cực tham gia” sang một “nhân tố đồng kiến tạo,” góp phần định hình các ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận phát triển của ASEAN.

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

Vì sao những lệnh ngừng bắn ở Trung Đông không hiệu quả?

(CLO) Ngay cả khi các bên liên tiếp tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn, bom đạn vẫn tiếp tục rơi xuống Lebanon, Gaza và nhiều khu vực khác ở Trung Đông. Điều đó cho thấy khoảng cách rất lớn giữa những cam kết trên bàn đàm phán với khả năng thực thi trên thực địa, và xa hơn, là sự phức tạp của một khu vực hiếm khi yên bình.

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

Lá phiếu định hình hướng đi Armenia

(CLO) Sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 7/6 tới, Armenia sẽ đứng trước một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất kể từ khi giành độc lập. Cuộc cạnh tranh chính trị không chỉ xoay quanh vấn đề thay đổi chính phủ hay tương quan lực lượng giữa các đảng phái, mà còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực đang biến động mạnh.

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

Eo biển Hormuz: Từ cuộc chiến quân sự đến pháp lý

(CLO) Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những huyết mạch hàng hải quan trọng nhất thế giới khi kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và là tuyến vận chuyển chủ yếu đối với dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng từ khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự, mà còn trở thành mặt trận mới của cuộc cạnh tranh pháp lý, tài chính và cấm vận giữa hai bên.

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

Nắng nóng hoành hành và lời cảnh báo về “siêu El Nino”

(NB&CL) Các nhà khoa học dự đoán thế giới đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một đợt siêu El Nino. Trong bối cảnh đó, đợt nắng nóng đầu mùa đang hoành hành tại nhiều nơi trên thế giới càng khiến giới khoa học lo ngại hơn về khả năng các hình thái khí hậu cực đoan có thể chồng lấn trong thời gian tới.

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

Hạn chế ô tô vào trung tâm thành phố, phép thử với nhiều thủ đô châu Âu

(CLO) Tranh luận về việc có nên hạn chế ô tô vào trung tâm đô thị từng chỉ là câu chuyện quy hoạch và môi trường. Nhưng tại nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt là Berlin, nó đang dần trở thành phép thử chính trị mới: giữa nhu cầu đi lại, áp lực khí hậu và câu hỏi ai thực sự có quyền định hình tương lai của thành phố.

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

Liên minh châu Âu và Mỹ nhượng bộ để tránh đối đầu

(CLO) Sau 5 giờ đàm phán căng thẳng, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đã đạt được một thỏa hiệp thương mại quan trọng vào thứ Tư (20/5) vừa rồi, qua đó tạm thời tránh được nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

Thượng đỉnh Trung - Nga và nỗ lực định hình trật tự quốc tế mới

(NB&CL) Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin (ngày 19-20/5) diễn ra trong bối cảnh môi trường quốc tế tiếp tục biến động mạnh bởi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột kéo dài tại Ukraine, căng thẳng Trung Đông và xu hướng phân cực ngày càng rõ trong quan hệ quốc tế.

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

Trung Đông sau những cuộc đối đầu

(CLO) Những biến động kéo dài tại Trung Đông trong nhiều năm qua, đặc biệt sau vòng đối đầu quân sự Mỹ - Israel với Iran từ năm 2025, đang làm thay đổi sâu sắc tư duy an ninh của các quốc gia vùng Vịnh.

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

Khi không còn cường quốc nào đủ sức áp đặt luật chơi cho thế giới

(CLO) Thế giới đang chuyển dịch từ một hệ thống quốc tế với những ranh giới đã được xác định sang một trật tự toàn cầu mới mà các quy tắc vẫn chưa được định hình rõ ràng. Và cuộc chiến Iran - dù không phải nguyên nhân - đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này hơn bao giờ hết.

Cỡ chữ bài viết: