Báo cáo mới từ Viện Báo chí Reuters: AI đang 'cướp' độc giả, báo chí phải làm gì?

(CLO) Báo cáo mới từ Viện Báo chí Reuters tại Đại học Oxford, khảo sát khoảng 100.000 độc giả tin tức trên toàn cầu, cho thấy độc giả đang tìm đến AI thay vì đọc báo, do AI dễ hiểu, dễ hỏi, và không “phán xét” người dùng.

Dữ liệu cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi tiếp nhận tin tức. Trên 45 thị trường được Viện Báo chí Reuters khảo sát, 42% người dùng nói rằng họ thích đặt câu hỏi tiếp theo cho chatbot AI khi tiếp cận thông tin. Khoảng 34% dùng AI để tóm tắt tin tức, và 30% dùng nó để làm tin tức dễ hiểu hơn.

Độc giả phải “gồng mình” để hiểu tin tức

Nói thẳng ra, độc giả không bỏ tin tức. Họ đang bỏ cách viết khiến họ phải “gồng mình” để hiểu tin tức.

Trong khi đó, AI đang chiếm vai trò trung gian mới khi không chỉ đưa tin mà còn giải thích, diễn giải và đơn giản hóa nội dung. Nó trở thành một kiểu “biên tập viên cá nhân” luôn sẵn sàng trả lời tiếp, không khó chịu, không đánh giá người hỏi.

Nghiên cứu cho thấy ngày càng nhiều người hỏi các công cụ trả lời tự động bằng AI về tin tức thay vì hỏi trực tiếp các nhà xuất bản tin tức. Ảnh: INMA
Nghiên cứu cho thấy ngày càng nhiều người hỏi các công cụ trả lời tự động bằng AI về tin tức thay vì hỏi trực tiếp các nhà xuất bản tin tức. Ảnh: INMA

Chỉ 4% người được khảo sát cho biết họ thường xuyên nhấp vào nguồn tin do AI gợi ý. Lý do chính không phải để đọc sâu mà để kiểm chứng hoặc hiểu thêm. Điều này cho thấy AI không hoàn toàn thay thế báo chí như một nguồn mà đang chen vào vai trò “bộ lọc hiểu biết” giữa báo chí và độc giả.

Điều đáng nói là người dùng không chỉ muốn tin tức, họ muốn hiểu tin tức theo cách của họ. Và nếu bài báo không đáp ứng được nhu cầu đó, họ sẽ tự tìm một công cụ khác làm thay.

Nhà nghiên cứu Amy Ross Arguedas chỉ ra rằng AI đang được dùng không chỉ để lấy tin mới mà còn để điều hướng, giải thích, đánh giá và đơn giản hóa thông tin. Vai trò của nó vì thế không còn là “công cụ tìm kiếm” mà là một lớp diễn giải thông tin.

Nội dung nặng nề, xa cách vì "tối ưu SEO"

Ở chiều ngược lại, báo chí truyền thống đang bị đặt vào thế khó. Hai thập kỷ qua, các tòa soạn nỗ lực xây dựng thói quen đọc tin hàng ngày, tối ưu SEO, đẩy mạnh tốc độ xuất bản. Nhưng trong quá trình đó, nhiều nội dung lại trở nên nặng nề, xa cách, hoặc quá “nội bộ” với chính người đọc.

Kết quả là độc giả không biến mất, họ chỉ chuyển sang nơi khác để được giải thích rõ hơn.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng nhu cầu tin tức đơn giản, dễ hiểu đang tăng mạnh, đặc biệt với nhóm độc giả bận rộn. Song song, nhu cầu đặt câu hỏi tiếp theo cũng tăng, cho thấy cơ hội cho các định dạng giải thích sâu hơn, gợi mở tốt hơn thay vì chỉ đưa thông tin một chiều.

Với các tòa soạn, cuộc cạnh tranh hiện không chỉ là “ai đưa tin nhanh hơn” mà là “ai khiến tin tức trở nên dễ hiểu và hữu ích hơn trong đời sống thật”.

Trong một môi trường thông tin ngày càng nhiễu loạn, lợi thế của báo chí không còn nằm ở việc độc quyền tin tức mà nằm ở khả năng giải thích, kiểm chứng và tạo ra bối cảnh mà AI khó có thể thay thế hoàn toàn.

AI có thể đang “cướp” thời gian đọc tin của độc giả, nhưng nó cũng đang vô tình chỉ ra rằng báo chí không thiếu độc giả, báo chí đang thiếu những cách kể chuyện khiến độc giả muốn ở lại.

Xem thêm

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

Báo Nhân Dân ra mắt chương trình nghệ thuật 'Chắp cánh tuổi thơ'

(CLO) Lấy hình tượng "Trang giấy diệu kỳ" làm ngôn ngữ xuyên suốt, chương trình nghệ thuật "Chắp cánh tuổi thơ" do Báo Nhân Dân tổ chức là một món quà tinh thần ý nghĩa dành tặng các em nhỏ Thủ đô. Sự kết hợp giữa âm nhạc, xiếc, vũ đạo cùng dàn nghệ sĩ nổi tiếng không chỉ tạo ra một không gian tương tác bùng nổ cảm xúc, mà còn sâu xa gửi gắm thông điệp nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu quê hương, đất nước.

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

Tôn vinh những trang viết về Hà Nội qua cuộc thi “Hà Nội & Tôi”

(CLO) Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ II do Tạp chí Người Hà Nội tổ chức đã chính thức khép lại với giải Nhất thuộc về tác phẩm “Yêu một Hà Nội”. Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, sự kiện đã tôn vinh những góc nhìn mới mẻ về văn hóa, con người Hà Nội, đồng thời phát động mùa giải thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng”.

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

Luật Báo chí 2025: Quản trị rủi ro pháp lý từ nguồn tin đến xuất bản

(CLO) Luật Báo chí 2025 đặt hoạt động báo chí trong một không gian pháp lý mới, gắn chặt hơn với môi trường số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, rủi ro pháp lý của một tác phẩm báo chí không còn chỉ nằm ở nội dung bài viết, mà có thể xuất hiện ở nhiều khâu, từ thu thập thông tin, xác minh, biên tập, sử dụng AI đến xuất bản, phân phối, chỉnh sửa và cải chính.

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

Lan tỏa những giá trị từ sự nghiệp và di sản báo chí Huỳnh Thúc Kháng

(CLO) Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng (1/10/1876 - 1/10/2026), những giá trị từ cuộc đời, sự nghiệp và di sản báo chí của ông tiếp tục được nhìn nhận không chỉ ở ý nghĩa lịch sử, mà còn ở những giá trị nghề nghiệp vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với báo chí hôm nay.

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

Luật Báo chí 2025 và trách nhiệm pháp lý của báo chí truyền hình từ tác phẩm gốc đến các phiên bản số

(NB&CL) Luật Báo chí 2025 mở rộng trách nhiệm của cơ quan báo chí từ tác phẩm phát sóng sang toàn bộ vòng đời nội dung trên không gian mạng. Với báo chí truyền hình, mỗi lần cắt dựng, đổi tiêu đề, thumbnail hay chuyển thể sang video ngắn đều có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, đặt ra yêu cầu mới về kiểm soát nội dung và phân định trách nhiệm trên từng nền tảng.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trên môi trường số

(CLO) Sáng 30/9, Báo Bảo vệ Pháp luật tổ chức Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa”. Tại đây, đại diện cơ quan chức năng, doanh nghiệp,... đã tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mới, nhất là trên môi trường số, đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

Khi sự kiện thành một phần của hoạt động báo chí

(CLO) Không còn chỉ là những cuộc gặp gỡ độc giả hay hoạt động bên lề, sự kiện đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong cách các tòa soạn xây dựng thương hiệu, tạo nội dung và phát triển doanh thu.

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026: Kịp thời gợi mở những 'không gian phát triển mới' cho báo chí Việt Nam

(CLO) Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 với chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới” được lãnh đạo các cơ quan báo chí đánh giá cao không chỉ ở những vấn đề được đặt ra đúng thời điểm, mà còn ở khả năng phát hiện và dự báo những yêu cầu đang hình thành đối với báo chí. 

Cỡ chữ bài viết: