Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Advances in Atmospheric Sciences, lượng nhiệt tích tụ trong đại dương năm 2025 đã tăng khoảng 23 zettajoules, tương đương gần 4 thập kỷ tổng mức tiêu thụ năng lượng sơ cấp toàn cầu. Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận kể từ khi các số liệu hiện đại bắt đầu được thu thập vào đầu những năm 1950.
Nghiên cứu được thực hiện bởi hơn 50 nhà khoa học đến từ 31 viện nghiên cứu, sử dụng nhiều nguồn dữ liệu khác nhau, trong đó có hệ thống hàng nghìn robot nổi theo dõi các thay đổi của đại dương ở độ sâu tới 2.000 mét.
Theo đồng tác giả Karina von Schuckmann, nhà hải dương học thuộc Mercator Ocean International (Pháp), việc quan sát các tầng nước sâu cho phép đánh giá đầy đủ hơn phản ứng của đại dương trước “áp lực kéo dài” từ khí thải do con người tạo ra, thay vì chỉ dựa vào nhiệt độ bề mặt.
“Bức tranh đã rất rõ ràng. Các kết quả của năm 2025 xác nhận rằng đại dương tiếp tục ấm lên”, bà von Schuckmann nói.
Đại dương đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết khí hậu Trái đất, khi hấp thụ khoảng 90% lượng nhiệt dư thừa trong khí quyển phát sinh từ phát thải khí nhà kính, đặc biệt là carbon dioxide. Lượng năng lượng bổ sung này tạo ra chuỗi tác động lan rộng, từ việc gia tăng độ ẩm trong khí quyển (tiếp thêm sức cho các cơn bão nhiệt đới và mưa lớn) cho tới hiện tượng nước biển giãn nở khi ấm lên khiến mực nước biển dâng cao.
Nhiệt độ biển tăng cũng tạo ra điều kiện khắc nghiệt đối với các rạn san hô nhiệt đới, dẫn tới các đợt tẩy trắng và chết san hô kéo dài trong những đợt sóng nhiệt đại dương.
“Chừng nào Trái đất còn tiếp tục tích tụ nhiệt, lượng nhiệt trong đại dương sẽ còn tăng, mực nước biển sẽ tiếp tục dâng và các kỷ lục mới sẽ bị phá vỡ”, bà von Schuckmann cảnh báo.
Hiện tượng ấm lên của đại dương không diễn ra đồng đều. Trong năm 2025, các đại dương nhiệt đới, Nam Đại Tây Dương, Địa Trung Hải, khu vực phía bắc Ấn Độ Dương và Nam Đại Dương là những vùng hấp thụ lượng nhiệt kỷ lục.
Điều này xảy ra trong bối cảnh nhiệt độ bề mặt biển trung bình toàn cầu giảm nhẹ trong năm 2025, dù vẫn ở mức cao thứ ba từng được ghi nhận. Các nhà khoa học cho rằng sự sụt giảm tạm thời này liên quan đến việc chuyển từ hiện tượng El Niño mạnh trong giai đoạn 2023 - 2024 sang điều kiện kiểu La Niña, vốn thường gắn với sự làm mát ngắn hạn của bề mặt đại dương.
Về dài hạn, tốc độ ấm lên của đại dương vẫn đang tăng nhanh do nồng độ khí nhà kính trong khí quyển tiếp tục gia tăng, chủ yếu từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch. Các nhà nghiên cứu nhận định, nếu hiện tượng nóng lên toàn cầu không được kiểm soát, mực nước biển sẽ tiếp tục lập kỷ lục mới.
“Yếu tố bất định lớn nhất của hệ thống khí hậu hiện nay không còn nằm ở các quá trình vật lý, mà là những lựa chọn của nhân loại”, bà von Schuckmann nhấn mạnh. “Việc cắt giảm phát thải nhanh chóng vẫn có thể hạn chế các tác động trong tương lai và giúp bảo vệ một khí hậu nơi xã hội và các hệ sinh thái có thể tiếp tục tồn tại và phát triển”.
