Sự ra đời của Chỉ thị số 57-CT/TW đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử trong công tác bảo đảm an ninh mạng tại Việt Nam. Không chỉ yêu cầu xóa bỏ hoàn toàn vấn nạn "SIM rác", tài khoản ẩn danh trên mạng xã hội, Chỉ thị còn đặt ra yêu cầu dành tối thiểu 15% kinh phí công nghệ thông tin cho an ninh mạng và mục tiêu đào tạo 10.000 chuyên gia trình độ cao vào năm 2030.
Ngày 31/12/2025, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã chính thức ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị. Nhìn vào toàn bộ văn bản mang tính chiến lược này, có thể thấy rõ một thông điệp mạnh mẽ: Đã đến lúc Việt Nam không thể chỉ "phòng thủ bị động" mà phải vươn lên làm chủ, xây dựng một "thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân trên không gian mạng" một cách chủ động và toàn diện.
Chỉ thị 57-CT/TW không chỉ là kim chỉ nam cho các bộ, ban, ngành mà còn tác động trực tiếp đến thói quen sử dụng Internet, mạng xã hội của hàng chục triệu người dân Việt Nam trong thời gian tới.
Chỉ thị 57-CT/TW ra đời trong một bối cảnh đặc biệt. Dữ liệu giờ đây không chỉ là những con số vô tri mà đã trở thành "tài nguyên chiến lược", và không gian mạng đã thực sự trở thành "không gian tác chiến mới".
Thời gian qua, dù Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến đáng kể, đưa chỉ số an ninh mạng toàn cầu thăng hạng, nhưng Ban Bí thư cũng thẳng thắn chỉ ra hàng loạt những "lỗ hổng" và tồn tại đáng báo động. Đó là sự chồng chéo trong quản lý nhà nước, nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân còn chưa đầy đủ.
Nguy hiểm hơn, thực tế vẫn còn tình trạng "một số hệ thống thông tin chưa đủ điều kiện an ninh mạng theo quy định, nhưng đã được đưa vào sử dụng", tạo ra những rủi ro an ninh mạng buộc phải đầu tư bổ sung sau đó. Sự manh mún trong đầu tư hạ tầng, mức độ tự chủ công nghệ còn thấp là những "điểm nghẽn" khiến an ninh quốc gia trên không gian mạng đứng trước những thách thức nghiệt ngã.
Chính vì vậy, bảo đảm an ninh mạng giờ đây không đơn thuần là một nhiệm vụ kỹ thuật của các kỹ sư IT, mà là "vấn đề an ninh quốc gia, chủ quyền quốc gia, ổn định chính trị, xã hội".
Một trong những điểm nhấn chói sáng và cốt lõi nhất của Chỉ thị 57-CT/TW là yêu cầu chuyển dịch tư duy chiến lược. Việt Nam sẽ chính thức bước sang giai đoạn "Phòng thủ tích cực", xây dựng "Thế trận an ninh mạng chủ động, toàn diện" thay vì "Phòng thủ bị động" như trước đây.
Nghĩa là, mọi nguy cơ và thách thức phải được nhận diện, xử lý từ sớm, từ xa. Lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân sẽ đóng vai trò nòng cốt, nhưng sức mạnh thực sự nằm ở việc huy động "sức mạnh tổng hợp của toàn dân".
Bên cạnh đó, phương châm "Tự chủ, tự lực, tự cường" được nhấn mạnh đặc biệt. Chỉ thị yêu cầu tập trung phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng Việt Nam, ưu tiên hàng đầu cho việc làm chủ các "công nghệ lõi", giải pháp bảo mật tiên tiến, và ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI). Khẩu hiệu "Make in Vietnam" được đề cao, khuyến khích sự tham gia của toàn xã hội vào việc phát triển, ứng dụng các sản phẩm bảo mật dân sự.
Đối với hàng chục triệu người dùng Internet tại Việt Nam, tác động rõ nét nhất của Chỉ thị 57-CT/TW sẽ nằm ở những quy định siết chặt kỷ cương trên môi trường số.
Chỉ thị đưa ra yêu cầu rất quyết liệt: Triển khai hệ thống định danh và xác thực không gian mạng quốc gia; thống nhất định danh công dân, người dùng mạng xã hội, thuê bao viễn thông và tài nguyên Internet.
Đáng chú ý, Ban Bí thư yêu cầu phải kiên quyết xử lý triệt để tình trạng SIM "rác", tài khoản "ảo", nặc danh. Đồng thời, áp dụng biện pháp "xác thực danh tính bắt buộc đối với người dùng mạng xã hội" và thiết lập cơ chế kiểm soát độ tuổi để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Bộ Công an được giao trọng trách chủ trì, phối hợp để thiết lập trật tự kỷ cương trong quản lý người dùng mạng xã hội và xử lý dứt điểm những tồn tại này.
Sẽ không còn đất sống cho những tài khoản ẩn danh chuyên tung tin giả, bôi nhọ, lừa đảo. Mạng xã hội tại Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn minh bạch, danh tính rõ ràng, nơi mỗi công dân đều phải chịu trách nhiệm về những phát ngôn và hành vi số của mình. Đây là một động thái mạnh mẽ nhằm xây dựng "thế hệ công dân số" văn minh, tuân thủ pháp luật, đồng thời đấu tranh trực diện với các thông tin xấu độc.
Không chỉ quản lý người dùng, các nền tảng xuyên biên giới cũng sẽ phải tuân thủ hành lang pháp lý ngày càng chặt chẽ hơn. Chỉ thị yêu cầu hoàn thiện quy định quản lý hoạt động của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, tài chính, ngân hàng và đặc biệt là dịch vụ xuyên biên giới.
Các tổ chức này phải có trách nhiệm bảo đảm an ninh hệ thống và phải thiết lập cơ chế cung cấp dữ liệu, chứng cứ điện tử "nhanh chóng, kịp thời, bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống" để phục vụ công tác điều tra của cơ quan chức năng. Các thủ tục hành chính trong các tình huống khẩn cấp về an ninh mạng cũng sẽ được đơn giản hóa để kịp thời ứng phó.
Về mặt hạ tầng, Chỉ thị 57-CT/TW đưa ra một nguyên tắc mang tính "sống còn" đối với các dự án công nghệ: "Hệ thống chưa bảo đảm an toàn, an ninh thì kiên quyết chưa đưa vào sử dụng". Mọi hệ thống trước khi đầu tư xây dựng, đặc biệt là các dự án chuyển đổi số, đều phải có hồ sơ thiết kế về an ninh mạng và được thẩm định, phê duyệt nghiêm ngặt. Tuyệt đối không để lộ lọt bí mật nhà nước hay dữ liệu nhạy cảm, kể cả trong quá trình chạy thử nghiệm.
Nút thắt về ngân sách vốn làm đau đầu các cơ quan, đơn vị nay đã có "chìa khóa" giải quyết. Nhằm chấm dứt tình trạng đầu tư manh mún, Chỉ thị 57-CT/TW yêu cầu bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững cho công tác an ninh mạng.
Cụ thể, văn bản ấn định một tỷ lệ rõ ràng: "Bảo đảm tỉ lệ kinh phí chi cho an ninh mạng, bảo mật thông tin đạt tối thiểu 15% tổng kinh phí triển khai kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số". Việc đầu tư phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên sử dụng sản phẩm "Make in Vietnam" trong các dự án đầu tư công, tránh tình trạng dàn trải, lãng phí.
Đây là một con số mang tính đột phá, thể hiện cam kết mạnh mẽ của hệ thống chính trị trong việc trang bị "tấm khiên" vững chắc cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, một Trung tâm an ninh mạng quốc gia, cùng các nền tảng dùng chung sẽ được tập trung xây dựng, mở rộng kết nối giám sát an ninh mạng đến toàn bộ cơ sở dữ liệu quốc gia.
Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế yếu tố con người. Chỉ thị 57-CT/TW xác định việc đẩy mạnh đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ thiết yếu.
Đảng yêu cầu tăng cường liên kết "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp" trong công tác đào tạo, huấn luyện thực chiến. Đáng chú ý, cơ chế chính sách thu hút, đãi ngộ chuyên gia giỏi, nhân tài tham gia phục vụ an ninh mạng quốc gia sẽ tiếp tục được hoàn thiện.
Mục tiêu cụ thể và đầy tham vọng đã được đặt ra cho Đảng uỷ Chính phủ: Phải ban hành cơ chế đặc thù, ưu đãi vượt trội để giữ chân nhân tài, hướng tới mục tiêu "cả nước có 10.000 chuyên gia an ninh mạng vào năm 2030". Lực lượng này, cùng với mạng lưới chuyên gia sẵn sàng tham gia ứng cứu sự cố, sẽ là "lá chắn sống" bảo vệ vững chắc chủ quyền không gian mạng của Tổ quốc.
Đồng thời, kiến thức, kỹ năng an ninh mạng sẽ được đưa vào chương trình giáo dục quốc dân, từng bước hình thành văn hóa an toàn không gian mạng từ trong ghế nhà trường.
Để những chủ trương này đi vào thực tiễn, Chỉ thị 57-CT/TW đã gắn chặt trách nhiệm vào từng cá nhân, đặc biệt là người đứng đầu. Cụ thể, người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về công tác bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ bí mật nhà nước tại địa phương, đơn vị mình. Kết quả của công tác này sẽ trở thành một tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại cán bộ, đảng viên hằng năm.
Bộ Công an được giao là cơ quan thống nhất quản lý nhà nước về an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu xuyên suốt các hệ thống thông tin của toàn hệ thống chính trị (trừ phạm vi của Bộ Quốc phòng quản lý). Bộ Công an cũng sẽ xây dựng và áp dụng Bộ chỉ số đánh giá năng lực bảo đảm an ninh mạng để xếp hạng các bộ, ngành, địa phương.
Về đối ngoại, Việt Nam sẽ không đơn độc trong cuộc chiến này. Chỉ thị yêu cầu triển khai hiệu quả Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng năm 2025. Việc hợp tác song phương, đa phương, đặc biệt là chia sẻ thông tin tình báo, cảnh báo sớm và truy tố tội phạm mạng xuyên quốc gia sẽ được đẩy mạnh. Ban Bí thư cũng chỉ đạo nghiên cứu, đề xuất thành lập một Trung tâm đào tạo khu vực về phòng, chống tội phạm mạng và an ninh mạng tại Việt Nam, nhằm nâng cao vị thế và năng lực dẫn dắt của nước ta trong khu vực.
Có thể nói, Chỉ thị 57-CT/TW không chỉ là một văn bản định hướng mà là một "chiến lược hành động" đồ sộ, toàn diện và có tính thực tiễn rất cao. Từ việc quy định đầu tư ngân sách tối thiểu 15%, mục tiêu đào tạo 10.000 chuyên gia, cho đến sự kiên quyết xóa sổ tài khoản nặc danh, SIM rác, Đảng và Nhà nước đang cho thấy một sự quyết tâm chưa từng có trong việc "làm sạch" không gian mạng và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên mặt trận số.
Với vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân và sự đồng hành của các doanh nghiệp công nghệ, viễn thông - những "tuyến đầu" trong bảo vệ an ninh mạng, Chỉ thị 57-CT/TW chắc chắn sẽ mở ra một kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên mà không gian mạng Việt Nam thực sự an toàn, tin cậy, trở thành bệ phóng vững chắc cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia tiến bước.
