Nghị định 38/2021/NĐ-CP: Vài chữ, đủ "bóp chết" báo chí

Vài ngày nữa, Nghị định 38/2021/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Văn hóa và Quảng cáo sẽ có hiệu lực, trong đó quy định về hành vi vi phạm quảng cáo trên báo điện tử.
Khi báo chí mất nguồn thu do quy định vô lý, sức mạnh của nó sẽ kém đi. Ảnh: internet

Khi báo chí mất nguồn thu do quy định vô lý, sức mạnh của nó sẽ kém đi. Ảnh: internet

10 năm trước, khi đi học ở Thụy Điển, tôi tìm hiểu về cách thức mà tờ báo Aftonbladet (tờ báo lớn nhất Thụy Điển, phát hành 1,4 triệu bản khi thời điểm ấy dân số Thụy Điển chỉ 9 triệu người) làm quảng cáo trên ấn bản điện tử của họ. Dưới một bản tin về tai nạn xe do đường cao tốc đóng băng, là một ô quảng cáo lốp xe chống trơn trượt cho mùa đông, và dưới nữa là một bài tư vấn chọn lốp xe. Bài báo ấy được ẩn đi và bạn chỉ đọc được nó nếu trả phí. Còn nếu không muốn trả phí thì bạn click vào quảng cáo để nhận pass đọc bài đó. Như vậy việc quảng cáo “lẫn vào phần nội dung tin, bài”, quảng cáo theo ngữ cảnh (context advertising) là phương thức hữu ích của báo chí điện tử.

Thế nhưng Nghị định 38 quy định phạt tiền 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng về hành vi vi phạm: “Thiết kế, bố trí phần quảng cáo lẫn vào phần nội dung tin, bài”. Nếu áp dụng quy định này, thì chúng ta đang đi ngược lại sự phát triển công nghệ AI, đi ngược lại xu hướng phát triển của báo chí.

Khoản 2 Điều 38 Nghị định 38/2021/NĐ-CP quy định Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng nếu “chờ tắt hoặc mở quảng cáo không ở vùng cố định vượt quá 1,5 giây”. Điều này cực vô lý. Tôi không hiểu căn cứ vào đâu để đưa ra quy định này. Các mạng xã hội như Facebook và các nền tảng OTT (ứng dụng âm thanh và Video trên internet) không hạn chế thời gian bật/ tắt quảng cáo, ngay cả Youtube cũng hạn chế thời gian chờ ở mức 5 giây. Người dùng cũng đã được trao quyền block ad, chặn quảng cáo. Vậy mà Nghị định 38/2021/NĐ-CP quy định trên 1,5 giây là phạt, là sao?

Với quy định này, tất cả các tin bài trên báo điện tử không thể giúp quảng cáo vì thời gian dừng lại đọc bài của độc giả trước khi quyết định đọc tiếp hay thoát ra thường không quá 5 giây. Cấm đoán thế này là bóp chết quảng cáo báo chí. Như vậy có nghĩa là nguồn thu quảng của báo chí Việt Nam sẽ rơi vào các trang mạng, báo chí và nền tảng MXH nước ngoài. Nguồn thu sẽ mất và thuế cũng mất nốt. Và khi báo chí mất nguồn thu do quy định vô lý, sức mạnh của nó sẽ kém đi. Các biển quảng cáo cố định trên web hiện chỉ chiếm 5-10% tổng thu quảng cáo (thậm chí thấp hơn nhiều) của báo chí, và nguồn thu chủ yếu sẽ mất. Dịch vụ quảng cáo trên báo chí hiện chiếm thị phần cực thấp, sẽ tiếp tục bé đi và mất hẳn. 

Luật quảng cáo 2012 (Luật số 16/2012/QH13) ra đời đúng ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, 21/6/2012. Nhưng mãi suốt 9 năm không có hướng dẫn cụ thể về việc phạt các vi phạm quảng cáo tương ứng. Khoảng trống nghị định suốt gần 2 nhiệm kỳ Quốc hội và Chính phủ chắc chắn thuộc về lãnh đạo Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch, cơ quan có nhiệm vụ xây dựng dự thảo Nghị định.

Ngày 29/3/2021, Chính phủ ban hành Nghị định 38/2021 Quy đinh về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Văn hóa và Quảng cáo. Trong đó có quy định xử phạt về quảng cáo trên báo điện tử. Trong quá trình này, giới báo chí và cơ quan quản lý nhà nước về báo chí không được lấy ý kiến dù liên quan đến họ.

Từ gần một thập niên, xu hướng đọc của độc giả/ người dùng đã thay đổi. Lượng tiếp cận bạn đọc qua báo in chỉ còn vài đến vài chục phần trăm so với trước, dù lượng độc giả thực tế tăng vùn vụt. Tất cả tiếp cận qua báo điện tử. Tuyệt đại đa số cơ quan báo chí hiện nay tự chủ 100% tài chính. Do vậy, các quy định về quảng cáo sẽ quyết định sự lớn mạnh, tồn tại hay thoi thóp tụi tàn của cơ quan báo chí.

Tôi nghĩ quy định này cần được sửa đổi. Chính phủ cần tạm dừng thời gian có hiệu lực của Nghị định 38, hoặc tạm dừng áp dụng Điều 38 của Nghị định này. Bộ văn hóa Thể Thao Du lịch nên có một dự thảo nghị định khác, với cách xây dựng luật sát thực tiễn hơn. Dù thời điểm có hiệu lực của Nghị định 38/2021/NĐ-CP (1/6/2021) chỉ còn vài ngày.

Nhà báo Nguyễn Đức Hiển

 Phó Tổng biên tập báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh

Xem thêm

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Định hướng cho thế hệ trẻ

Định hướng cho thế hệ trẻ

(CLO) Mỗi mùa hoa phượng nở cùng với cái nóng oi ả đầu hè cũng là lúc nhiều gia đình bước vào những tháng ngày thấp thỏm, lo âu vì các kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ tuyển sinh đại học. Cái nóng ngoài trời dường như càng thêm ngột ngạt bởi không khí thi cử. Từ trong các lớp học đến những bữa cơm gia đình, câu chuyện điểm số, trường lớp, đỗ hay trượt luôn hiện diện như một áp lực vô hình bao trùm lên cả học sinh lẫn cha mẹ.

Sân bay Dubai. Ảnh: DXB

Khi yêu cầu “gần dân, sát dân” trở thành thước đo đổi mới

(NB&CL) Từ ngày 11 đến 13/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI sẽ chính thức diễn ra với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào và các tổ chức thành viên trong và ngoài nước.

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

(CLO) Có những đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là cuộc đời đã sớm học cách sợ hãi người lớn. Có những đứa trẻ chưa thuộc hết bảng chữ cái nhưng đã quen với tiếng quát tháo, tiếng đồ vật ném xuống nền nhà, tiếng chân người lớn đi về phía mình trong tâm trạng bất an. Và có những đứa trẻ, như cháu bé 4 tuổi ở phường Phú Diễn vừa qua, đã rời khỏi thế giới này ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ bình yên nhất.

Siết trách nhiệm pháp lý để ngăn chặn hiệu quả hơn

Siết trách nhiệm pháp lý để ngăn chặn hiệu quả hơn

(NB&CL) Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số, bảo vệ sở hữu trí tuệ phải đối mặt với những thách thức mới như định nghĩa và bảo vệ quyền dữ liệu, tình trạng pháp lý của các tác phẩm do AI tạo ra, vi phạm xuyên biên giới, trách nhiệm của các nền tảng internet và bảo vệ bí mật thương mại. Việc Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cho thấy Việt Nam đang quyết tâm hướng đến mục tiêu thúc đẩy và phát triển hệ thống bảo vệ sở hữu trí tuệ, tạo điều kiện cho sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế số.

Điện Biên Phủ: Mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử

Điện Biên Phủ: Mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử

(CLO) Đó là nhận định của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài viết  “Nhân ngày kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ” đăng trên báo Nhân Dân số 3690 ra ngày 7/5/1964. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Điện Biên Phủ như là một cái mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử. Nó ghi rõ nơi chủ nghĩa thực dân lăn xuống dốc và tan rã, đồng thời phong trào giải phóng dân tộc khắp thế giới đang lên cao đến thắng lợi hoàn toàn”.

Khơi dậy nhu cầu hưởng thụ văn hóa trong đời sống xã hội

Khơi dậy nhu cầu hưởng thụ văn hóa trong đời sống xã hội

(CLO) Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đất nước, đời sống vật chất của người dân ngày càng được cải thiện rõ rệt. Khi điều kiện vật chất khởi sắc, đời sống tinh thần cũng cần được nuôi dưỡng, bồi đắp. Nhưng nếu đặt một câu hỏi đơn giản: Đã bao lâu gia đình bạn chưa đi xem phim, chưa tới viện bảo tàng? Vở kịch gần nhất đã xem là khi nào và bức tranh nào bạn thích? Hay đơn giản là tác phẩm văn học nào đã đọc trong thời gian gần đây?... thì không ít người sẽ giật mình nhận ra đã lâu rồi chưa thực sự quan tâm đúng mức đến đời sống văn hóa tinh thần của bản thân và gia đình.

Hào khí cho kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng

Hào khí cho kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng

(NB&CL) 51 năm đã trôi qua kể từ mùa Xuân lịch sử năm 1975, nhưng có những giá trị không lùi vào dĩ vãng. Chúng tiếp tục hiện diện, không chỉ trong ký ức mà trong chính cách một dân tộc đối diện với hiện tại và lựa chọn tương lai. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng khép lại một cuộc chiến, đồng thời mở ra một câu hỏi kéo dài đến hôm nay: Một dân tộc từng làm nên điều phi thường bằng ý chí và đoàn kết – sẽ làm gì với chính nguồn sức mạnh ấy trong thời bình?
Đừng đổ lỗi cho “dân trí thấp” khi pháp luật thiếu sức răn đe

Đừng đổ lỗi cho “dân trí thấp” khi pháp luật thiếu sức răn đe

(CLO) Một học sinh tiểu học cũng biết ra đường phải đi đúng phần đường quy định, gặp đèn đỏ phải dừng lại; không dẫm lên cỏ, bẻ hoa nơi có biển nhắc nhở; ở bệnh viện, không nói to, hò hét để giữ gìn trật tự chung. Những quy tắc ứng xử tưởng như rất giản dị ấy cho thấy các chuẩn mực nơi công cộng không phải là điều khó hiểu hay vượt quá khả năng nhận thức của mỗi người.
Thể chế hóa khát vọng phát triển văn hóa

Thể chế hóa khát vọng phát triển văn hóa

(CLO) Sáng 20/4/2026, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại Tổ về 4 dự thảo nghị quyết, trong đó có dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.
Bài 4: Quy định 19 trên Đất Tổ - Khi công tác tư tưởng phải “nói ít, làm nhiều” để chạm tới từng đảng viên

Bài 4: Quy định 19 trên Đất Tổ - Khi công tác tư tưởng phải “nói ít, làm nhiều” để chạm tới từng đảng viên

(CLO) Không phải đến khi Quy định số 19-QĐ/TW ra đời, câu chuyện đổi mới công tác chính trị, tư tưởng mới được đặt ra. Nhưng phải thẳng thắn nhìn nhận, ở không ít nơi, công tác này đã có lúc rơi vào quỹ đạo hình thức, học nghị quyết theo kiểu “đủ quy trình”, quán triệt theo kiểu “đủ thành phần”, còn chuyển hóa thành hành động thì lại là một câu chuyện khác.
Bài 3: Công tác chính trị trong Đảng - Không chỉ tuyên truyền, mà là giữ con người, giữ niềm tin

Bài 3: Công tác chính trị trong Đảng - Không chỉ tuyên truyền, mà là giữ con người, giữ niềm tin

(CLO) Công tác chính trị trong Đảng, nếu chỉ dừng ở học nghị quyết, quán triệt chỉ thị hay truyền đạt một chiều, sẽ khó đủ sức giải quyết những thách thức mới nảy sinh từ thực tiễn. Quy định số 19-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương đặt ra yêu cầu cao hơn: công tác chính trị, tư tưởng phải đi trước, mở đường, giữ vững sự thống nhất về nhận thức và hành động, đồng thời kiến tạo niềm tin, bồi đắp bản lĩnh cho cán bộ, đảng viên.
Cỡ chữ bài viết: