Xúc phạm, bôi nhọ trên mạng xã hội: Khi luật pháp và đạo đức đều bị phớt lờ!

(NB&CL) Ồn ào những ngày qua là sự việc liên quan tới việc nhà thơ Nguyễn Quang Thiều lên tiếng nhờ cơ quan chức năng vào cuộc sau khi những câu thơ của ông bị xuyên tạc, bịa đặt trên mạng xã hội. Điều đáng nói là mạng xã hội đang ngày càng trở thành nơi bùng phát các hành vi xúc phạm, bôi nhọ danh dự người khác, bất chấp mức hình phạt gia tăng.

Chiều 28/2, ông Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - lên tiếng về việc một số câu thơ trong tác phẩm “Lò mổ” của ông bị xuyên tạc trên mạng xã hội.

Theo đó, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho biết, các bài đăng trên mạng xã hội đã cắt ghép thơ ông với ngôn từ dung tục nhằm mục đích xấu. Những câu thơ do một số tài khoản mạng xã hội đăng tải không nằm trong cuốn trường ca "Lò mổ" của ông.

Nhìn lại những ồn ào liên quan tới mạng xã hội thời gian qua, dễ dàng nhận thấy, những sự vụ bôi nhọ thông tin, xúc phạm cá nhân tổ chức không những không hiếm mà còn có chiều hướng ngày càng lan tràn.

Còn nhớ hồi tháng 3/2024, nhiều đơn vị xuất bản, phát hành tại TP.HCM đã bức xúc lên tiếng trước việc nhiều thông tin bịa đặt trên mạng xã hội về hoạt động của đơn vị. Như việc ngày 11/3, tài khoản “Joy discover calm” đăng bài viết “Vì doanh số bán hàng cửa tiệm giảm liên tục, tiệm sách không thể tiếp tục kinh doanh nữa!” có sử dụng hình ảnh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Thành phố Hồ Chí Minh – FAHASA để gây hiểu nhầm và ảnh hưởng đến doanh số. Ông Trịnh Hữu Anh khẳng định các thông tin trên là giả mạo, hoàn toàn sai sự thật. Đây là những tài khoản ẩn danh, có địa chỉ đặt ở nước ngoài, mạo danh FAHASA, đồng thời, việc sử dụng hình ảnh Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh để minh họa cho bài viết có thông tin sai sự thật là không đúng với quy định của pháp luật.

xuc pham boi nho tren mang xa hoi khi luat phap va dao duc deu bi phot lo hinh 1

Trả lời kiến nghị của cử tri trước Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV về giải pháp ngăn chặn thông tin xấu độc, xuyên tạc trên mạng, Bộ TT-TT cho biết, từ đầu năm 2024 đến nay, lực lượng thanh tra Thông tin và Truyền thông đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 209 trường hợp với tổng số tiền xử phạt hơn 2,6 tỷ đồng về các hành vi thông tin sai sự thật xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân; quảng cáo sản phẩm, dịch vụ chưa được phép lưu hành, vi phạm chủ quyền quốc gia, quảng cáo tại các trang thông tin điện tử có nội dung vi phạm pháp luật…

Câu hỏi đặt ra là vì sao các hành vi thông tin sai sự thật, bôi nhọ, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân ngày càng phổ biến trên mạng xã hội? Theo nhiều chuyên gia, thực tế cho thấy, những “trào lưu” xấu trên mạng xã hội dễ dàng thu hút sự chú ý của người dùng hơn so với những nội dung “sạch”, có giá trị và làn sóng “ham view cao”, thậm chí tìm kiếm lợi nhuận, lợi ích riêng đã khiến nhiều tài khoản mạng xã hội sử dụng mọi chiêu trò, trong đó không quản ngại cả việc bịa đặt, làm sai lệch thông tin.

Vậy chế tài hiện hành có đủ sức răn đe? Hiện nay, theo các quy định tại Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP ngày 27/01/2022), quy định: “phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự”.

Đặc biệt, đối với các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân..., tùy thuộc vào hành vi cũng như hậu quả của hành vi đó gây ra sẽ bị xử lý hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, như: Tội vu khống (Điều 156); Tội làm nhục người khác (Điều 155)…

Như vậy, hệ thống chế tài là khá đầy đủ. Vì thế, vấn đề lớn nhất hiện nay cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của công tác truyền thông để người dùng mạng xã hội hiểu rằng, mạng xã hội là môi trường ảo nhưng những hệ quả gây nên hoàn toàn là thật. Có thể tự do phát ngôn mà không phải chịu trách nhiệm, tự do bịa đặt thông tin để bôi nhọ người khác… là những suy nghĩ hoàn toàn mơ hồ, ấu trĩ và hơn thế, khung hình phạt cho những hành vi ấy không hề nhẹ.

Cùng với đó là việc tuyên truyền để cải thiện cái gọi là đạo đức, văn hoá, văn minh trên mạng xã hội. Theo một khảo sát năm 2023 của Microsoft, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có chỉ số văn minh (DCI) thấp trên không gian mạng. Mặc dù có nhiều ý kiến chưa đồng tình với đánh giá này, tuy nhiên, như người xưa có câu “không có lửa làm sao có khói”, khói bụi về sự kém văn minh trên mạng xã hội sẽ không thể có nếu mỗi người dùng mạng xã hội Việt tránh cho mình những hành vi đi ngược lại với văn hoá ứng xử, đạo đức làm người. Như sự vụ cắt ghép thơ của Nguyễn Quang Thiều mà theo nhà thơ, là sự “bịa đặt bẩn thỉu”, “trò đốn mạt nhất”. Đừng phớt lờ hay xem nhẹ đạo đức và luật pháp, những hệ quả mà mỗi người dùng mạng xã hội phải nhận sẽ không ảo như những lượt view hay comment họ nhận được sau mỗi bài đăng.

Hà Nguyễn

Xem thêm

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

(CLO) Chưa bao giờ internet và mạng xã hội có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống con người như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể học tập, giải trí, kết nối bạn bè và tiếp cận kho tri thức toàn cầu. Không gian mạng đã mở ra nhiều cơ hội phát triển trong thời đại số.

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

(NB&CL) Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Việc các doanh nghiệp xăng dầu đồng loạt chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 cho thấy, quá trình chuyển đổi năng lượng xanh ở Việt Nam đang từng bước thích ứng với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nếu phát triển tốt nhiên liệu sinh học, Việt Nam không chỉ có thêm một giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra dư địa cho nông nghiệp nguyên liệu, công nghiệp chế biến và xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

(NB&CL) Xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ hoạch định từ hơn một thập niên trước. Nhưng điều khiến dư luận tranh luận những ngày qua không chỉ là một loại nhiên liệu mới, mà là cách một chủ trương đúng được đưa vào đời sống. Bởi kinh nghiệm cho thấy, một chính sách có thể được chuẩn bị rất kỹ trên giấy tờ, nhưng chỉ thực sự thành công khi người dân hiểu, tin và sẵn sàng đồng hành cùng nó.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

(CLO) Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra như một bước phát triển mới trong tư duy quản trị ở cơ sở. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đây là thời điểm “chín muồi” để đưa những giá trị của chủ nghĩa xã hội đi vào đời sống bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận được mỗi ngày.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

(NB&CL) Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị khởi tố hình sự đánh dấu bước chuyển mạnh trong câu chuyện bản quyền tại Việt Nam. Động thái của Bộ Công an được xem là cú đánh trực diện vào tư duy “xài chùa” vốn tồn tại dai dẳng trong môi trường giải trí và nội dung số.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Định hướng cho thế hệ trẻ

Định hướng cho thế hệ trẻ

(CLO) Mỗi mùa hoa phượng nở cùng với cái nóng oi ả đầu hè cũng là lúc nhiều gia đình bước vào những tháng ngày thấp thỏm, lo âu vì các kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ tuyển sinh đại học. Cái nóng ngoài trời dường như càng thêm ngột ngạt bởi không khí thi cử. Từ trong các lớp học đến những bữa cơm gia đình, câu chuyện điểm số, trường lớp, đỗ hay trượt luôn hiện diện như một áp lực vô hình bao trùm lên cả học sinh lẫn cha mẹ.

Sân bay Dubai. Ảnh: DXB

Khi yêu cầu “gần dân, sát dân” trở thành thước đo đổi mới

(NB&CL) Từ ngày 11 đến 13/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI sẽ chính thức diễn ra với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào và các tổ chức thành viên trong và ngoài nước.

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

(CLO) Có những đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là cuộc đời đã sớm học cách sợ hãi người lớn. Có những đứa trẻ chưa thuộc hết bảng chữ cái nhưng đã quen với tiếng quát tháo, tiếng đồ vật ném xuống nền nhà, tiếng chân người lớn đi về phía mình trong tâm trạng bất an. Và có những đứa trẻ, như cháu bé 4 tuổi ở phường Phú Diễn vừa qua, đã rời khỏi thế giới này ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ bình yên nhất.

Siết trách nhiệm pháp lý để ngăn chặn hiệu quả hơn

Siết trách nhiệm pháp lý để ngăn chặn hiệu quả hơn

(NB&CL) Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số, bảo vệ sở hữu trí tuệ phải đối mặt với những thách thức mới như định nghĩa và bảo vệ quyền dữ liệu, tình trạng pháp lý của các tác phẩm do AI tạo ra, vi phạm xuyên biên giới, trách nhiệm của các nền tảng internet và bảo vệ bí mật thương mại. Việc Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cho thấy Việt Nam đang quyết tâm hướng đến mục tiêu thúc đẩy và phát triển hệ thống bảo vệ sở hữu trí tuệ, tạo điều kiện cho sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế số.

Điện Biên Phủ: Mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử

Điện Biên Phủ: Mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử

(CLO) Đó là nhận định của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài viết  “Nhân ngày kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ” đăng trên báo Nhân Dân số 3690 ra ngày 7/5/1964. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Điện Biên Phủ như là một cái mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử. Nó ghi rõ nơi chủ nghĩa thực dân lăn xuống dốc và tan rã, đồng thời phong trào giải phóng dân tộc khắp thế giới đang lên cao đến thắng lợi hoàn toàn”.

Khơi dậy nhu cầu hưởng thụ văn hóa trong đời sống xã hội

Khơi dậy nhu cầu hưởng thụ văn hóa trong đời sống xã hội

(CLO) Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đất nước, đời sống vật chất của người dân ngày càng được cải thiện rõ rệt. Khi điều kiện vật chất khởi sắc, đời sống tinh thần cũng cần được nuôi dưỡng, bồi đắp. Nhưng nếu đặt một câu hỏi đơn giản: Đã bao lâu gia đình bạn chưa đi xem phim, chưa tới viện bảo tàng? Vở kịch gần nhất đã xem là khi nào và bức tranh nào bạn thích? Hay đơn giản là tác phẩm văn học nào đã đọc trong thời gian gần đây?... thì không ít người sẽ giật mình nhận ra đã lâu rồi chưa thực sự quan tâm đúng mức đến đời sống văn hóa tinh thần của bản thân và gia đình.

Hào khí cho kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng

Hào khí cho kỷ nguyên giàu mạnh, thịnh vượng

(NB&CL) 51 năm đã trôi qua kể từ mùa Xuân lịch sử năm 1975, nhưng có những giá trị không lùi vào dĩ vãng. Chúng tiếp tục hiện diện, không chỉ trong ký ức mà trong chính cách một dân tộc đối diện với hiện tại và lựa chọn tương lai. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng khép lại một cuộc chiến, đồng thời mở ra một câu hỏi kéo dài đến hôm nay: Một dân tộc từng làm nên điều phi thường bằng ý chí và đoàn kết – sẽ làm gì với chính nguồn sức mạnh ấy trong thời bình?
Cỡ chữ bài viết: